Bir milletin kaderini değiştiren büyük önderi anmak kadar, onun fikirlerini anlamak ve gelecek kuşaklara anlatabilmek de önemli. Peki, Atatürk’ü ne kadar tanıyoruz? Daha da önemlisi, Atatürk’ten uzaklaşan, Cumhuriyet’in değerleriyle arasına mesafe koyan bir kuşak mı yetişiyor?

Bugün 10 Kasım…

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu, bağımsızlık mücadelemizin önderi, büyük asker ve devlet adamı Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün aramızdan ayrılışının 88’inci yıl dönümü.

Saat 09.05’te yine hayat duracak. Sirenler çalacak, bayraklar yarıya inecek, milyonlarca insan saygı duruşunda bulunacak. Atatürk, bir kez daha özlemle, saygıyla ve minnetle anılacak.

Vali İsmail Ustaoğlu’nun ve Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın’ın yayımladığı mesajlarda da aynı temel vurgular öne çıkıyor: Bağımsızlık, Cumhuriyet, çağdaşlaşma, Atatürk’ün fikirleri ve bu mirasın gelecek kuşaklara aktarılması…

Başkan Akın’ın, “10 Kasım, yalnızca bir yas ve anma günü değildir” sözleri ise üzerinde özellikle durulması gereken bir gerçeği hatırlatıyor.

Evet, 10 Kasım yalnızca bir anma günü değildir. Aynı zamanda kendimizle, toplumla ve gelecek kuşaklara bıraktığımız mirasla yüzleşme günüdür.

Çünkü Atatürk’ü anmak başka, Atatürk’ü anlamak başkadır.

Birincisini her yıl yapıyoruz. İkincisini ne kadar başarabiliyoruz?

ATATÜRK’Ü ANMAK KOLAY, ANLAMAK SORUMLULUK İSTER

Atatürk, çökmüş bir imparatorluğun küllerinden bağımsız bir devlet çıkaran, milletine kendi kaderini tayin etme iradesini kazandıran bir liderdi.

Yokluklar içinde verilen Milli Mücadele, bir milletin yeniden ayağa kalkma, bağımsız yaşama ve kendi geleceğine sahip çıkma kararlılığıydı.

Cumhuriyet’in ilanı bu mücadelenin en büyük kazanımı oldu.

Ardından hukukta, eğitimde, bilimde, ekonomide, toplumsal yaşamda ve devlet yönetiminde gerçekleştirilen devrimler geldi. Hedef, çağdaş dünyanın eşit ve saygın bir üyesi olan, aklın ve bilimin rehberliğinde ilerleyen bir Türkiye’ydi.

Atatürk’ün büyüklüğü de burada yatıyor.

O, kendi dönemini kurtarmayı değil, kendisinden sonraki nesillerin nasıl bir ülkede yaşayacağını düşündü.

Kadınların toplumsal ve siyasal yaşama katılımından laik ve çağdaş eğitim sistemine, hukuk düzeninden bilimsel düşünceye kadar attığı adımların her biri, geleceğin Türkiye’sini inşa etme iradesiydi.

Bugün Atatürk’ü anlamak, bütün bunların değerini kavramaktan geçiyor.

ATATÜRK’TEN UZAKLAŞAN BİR KUŞAK MI YETİŞİYOR?

Üzerinde düşünmemiz gereken en önemli konulardan biri de bu…

Atatürk’ten uzaklaşan, onun düşüncelerini yeterince tanımayan, Cumhuriyet’in hangi şartlarda ve ne büyük bedeller ödenerek kurulduğunu bilmeyen bir kuşak yetişiyor.

Elbette bütün gençleri aynı kefeye koymak doğru değil. Atatürk’ü okuyan, araştıran, onun fikirlerini benimseyen ve Cumhuriyet değerlerine sahip çıkan çok sayıda genç var.

Ancak diğer tarafta ciddi bir kopuş tehlikesi bulunuyor.

Atatürk’ün hayatını, mücadele arkadaşlarını, Kurtuluş Savaşı’nın hangi koşullarda kazanıldığını, Cumhuriyet’in neden kurulduğunu bilmeyen; onun düşünce dünyasıyla yeterince tanışmamış gençler de var.

Bu kopuş kendiliğinden mi yaşanıyor?

Eğitimden aileye, siyasetten medyaya, toplumsal hayattan kültürel politikalara kadar pek çok alanın bu konuda sorumluluğu bulunuyor.

Atatürk’ün tarih kitaplarında birkaç sayfaya, 10 Kasım törenlerinde birkaç dakikalık konuşmaya sığdırılması, onu anlamak için yeterli olabilir mi?

Gençlere Atatürk’ü anlatmak, yalnızca fotoğraflarını göstermek, sözlerini ezberletmek ve törenlerde adını anmak değildir. Onun neden Cumhuriyet’i kurduğunu, neden aklı ve bilimi esas aldığını, neden özgür düşünceyi savunduğunu anlatabilmektir.

Çünkü bir genç, Cumhuriyet’in kendisine ne kazandırdığını bilmezse onu korumanın neden önemli olduğunu da yeterince kavrayamaz.

ATATÜRK’TEN UZAKLAŞMAK, CUMHURİYET’İN DEĞERLERİNDEN UZAKLAŞMAKTIR

Onun ortaya koyduğu düşünce sistemi; bağımsızlık, demokrasi, laiklik, eşit yurttaşlık, çağdaşlaşma ve ulusal egemenlik gibi temel değerleri içeriyor.

Bunlar birbirinden kopuk kavramlar değil. Cumhuriyet’in temelini oluşturan, birbirini tamamlayan değerlerdir.

Atatürk’ün “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” anlayışı, millet iradesinin üzerinde hiçbir gücün bulunamayacağını ifade eder.

Laiklik, farklı inanç ve düşüncelere sahip yurttaşların eşitliğinin güvencesidir.

Bilim ve akıl ise bir ülkenin gelişmesinin, çağın gerisinde kalmamasının temelidir.

Vatan sevgisi de yalnızca sözle ifade edilen bir duygu değildir. Ülkenin bağımsızlığına, hukukuna, kurumlarına, insanına, doğasına ve geleceğine sahip çıkmaktır.

Atatürk’ten uzaklaşmak, bütün bu değerlerle araya mesafe koyma tehlikesini de beraberinde getirir.

Bu nedenle Atatürk’ü anlatmak, bir siyasi görüşün ya da bir kesimin sorumluluğu olarak görülemez. Bu, toplumun tamamını ilgilendiren ortak bir görevdir.

ATATÜRK’ÜN MİRASINA SAHİP ÇIKMAK, SÖZLERİNİ TEKRARLAMAKLA OLMAZ

Bugün siyasetçiler, yöneticiler ve kurum temsilcileri 10 Kasım mesajlarında Atatürk’ü, Cumhuriyet’i ve bağımsızlığı vurguluyor.

Bu mesajlar elbette önemli. Ancak asıl önemli olan, bu sözlerin günlük hayatta ne kadar karşılık bulduğu.

Demokrasiyi savunmak, hukukun üstünlüğüne inanmak, eşit yurttaşlığı korumak, bilime ve eğitime değer vermek, özgür düşüncenin önünü açmak…

Atatürk’ün mirasına sahip çıkmak bunları gerektiriyor.

Cumhuriyet’i korumak, onu yalnızca geçmişin büyük bir kazanımı olarak görmekle mümkün değil. Cumhuriyet’i her gün yeniden güçlendirmek, kurumlarını yaşatmak, demokratik hakları güvence altına almak ve gelecek kuşaklara daha güçlü bir ülke bırakmak gerekiyor.

Balıkesir gibi Kuvayı milliye ruhunun tarih yazdığı bir kentte bu sorumluluk çok daha anlamlı.

Bu topraklar, bağımsızlık mücadelesinin hangi fedakârlıklarla verildiğini biliyor. Balıkesir’in Milli Mücadele tarihindeki yeri, yalnızca geçmişe ait bir gurur kaynağı değil; gelecek nesillere aktarılması gereken büyük bir miras.

ATATÜRK’Ü GELECEK KUŞAKLARA ANLATABİLİYOR MUYUZ?

Çocuklarımıza ve gençlerimize Atatürk’ü ne kadar anlatabiliyoruz?

Onlara Cumhuriyet’in hangi koşullarda kurulduğunu, bağımsızlığın ne anlama geldiğini, kadınların eşit yurttaşlık mücadelesinde hangi adımların atıldığını, bilimsel düşüncenin neden vazgeçilmez olduğunu öğretebiliyor muyuz?

Yoksa Atatürk’ü yılda birkaç kez hatırlanan, fotoğrafları törenlerde kullanılan tarihsel bir kişiliğe mi dönüştürüyoruz?

Atatürk’ü anlamak için Nutuk’u okumak, onun konuşmalarını ve düşüncelerini incelemek, dönemin tarihsel koşullarını öğrenmek gerekiyor. Ezberden çok bilgiye, sloganlardan çok düşünceye ihtiyacımız var.

Çünkü Atatürk, sorgulamayan, araştırmayan, kendisine söyleneni olduğu gibi kabul eden bir toplum hayal etmedi. Aksine aklını kullanan, özgür düşünen, üreten ve geleceğe yön veren nesiller istedi.

FİKİRLERİ YAŞATMAK, EN BÜYÜK SAYGI

Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938'de aramızdan ayrıldı. Ancak onun açtığı yol, kurduğu Cumhuriyet ve ortaya koyduğu fikirler yaşamaya devam ediyor.

Bugün bize düşen, yalnızca geçmişin büyük liderini anmak değil, onun geleceğe ilişkin hedeflerini de sahiplenmek.

Atatürk’ü sevmek kadar anlamak, anlamak kadar anlatmak, anlatmak kadar da onun gösterdiği çağdaş uygarlık hedefi doğrultusunda çalışmak zorundayız.

Çünkü bir milletin geleceği, geçmişinden ne kadar güç aldığı ve bu mirası gelecek kuşaklara nasıl aktardığıyla yakından ilgilidir.

Atatürk’ü unutmak mümkün değil. Asıl tehlike, onu yeterince tanımayan ve anlamayan nesiller yetiştirmek.

Bugün 10 Kasım…

Saygı duruşunda bulunacağız, gözlerimiz dolacak, bir kez daha özlemle anacağız.

Ancak yarın da aynı kararlılıkla Cumhuriyet’e, demokrasiye, bağımsızlığa ve Atatürk’ün aydınlık Türkiye idealine sahip çıkabilecek miyiz?

Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü aramızdan ayrılışının 88’inci yılında saygı, rahmet, minnet ve özlemle anıyorum.

Ruhun şad olsun ATAM…