Muhtarlık, sanıldığı gibi tabelası olan bir makamdan ibaret değil. Ciddi bir sorumluluk gerektiriyor. Muhtarlar da belediye başkanları ve milletvekilleri gibi seçimle iş başına geliyor. Vatandaşın oyuyla yetki alıyor, yaşadığı yerin sorunlarını takip etme ve çözüm arama yükünü omuzluyor.

Muhtarlar, seçimle göreve gelen, mahallesinin ve köyünün sorunlarını ilk elden bilen, vatandaşın kapısını en kolay çalabildiği temsilciler. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi’nin muhtarlarla kurduğu diyalog önemli. Ancak asıl mesele, o diyalogun sahadaki sorunların çözümüne ne ölçüde yansıdığı.

19 Ekim Muhtarlar Günü… Herkesin muhtarları hatırladığı, onların önemine vurgu yaptığı, sorumluluklarını anlattığı bir gün. Güzel sözler söylenecek, kutlama mesajları yayımlanacak, muhtarların demokrasinin temel taşı olduğu bir kez daha dile getirilecek.

Bunların hepsi doğru. Ancak muhtarlığın önemini anlatmak için bir güne sığdırılmış kutlama mesajlarından daha fazlasına ihtiyacımız var.

Muhtarlık, sanıldığı gibi tabelası olan bir makamdan ibaret değil. Ciddi bir sorumluluk gerektiriyor. Muhtarlar da belediye başkanları ve milletvekilleri gibi seçimle iş başına geliyor. Vatandaşın oyuyla yetki alıyor, yaşadığı yerin sorunlarını takip etme ve çözüm arama yükünü omuzluyor.

Üstelik vatandaşın en kolay ulaşabildiği temsilcilerden biri onlar.

Devletin valisine ulaşmakta zorlanabilirsiniz. Belediye başkanından randevu almak, bir sorununuzu doğrudan anlatmak her zaman mümkün olmayabilir. Ancak mahallenizin, köyünüzün muhtarına çoğu zaman çat kapı gidebilir, derdinizi anlatabilir, yardım isteyebilirsiniz.

Su kesilir, muhtarın telefonu çalar. Yol bozulur, vatandaş muhtara gider. Altyapıda sorun yaşanır, ilk şikâyet muhtara ulaşır. İhtiyaç sahibi bir aile olduğunda, mahallede kimin neye ihtiyacı bulunduğu sorulduğunda yine muhtarın kapısı çalınır.

Kısacası vatandaşın günlük hayatında karşılaştığı sorunların önemli bir bölümü, önce muhtarın önüne gelir.

Bütün bu sorumlulukları taşıyan muhtarların talepleri ne kadar hızlı karşılık buluyor?

AKIN'IN MUHTARLARA VERDİĞİ MESAJ ÖNEMLİ

Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın, 19 Ekim Muhtarlar Günü dolayısıyla eşi Arbil Akın ile birlikte muhtarlar ve aileleriyle bir araya geldi. Buluşmada muhtarların sorumluluğuna dikkat çeken Akın, 20 ilçedeki 1133 mahalle muhtarını en yakın çalışma arkadaşları olarak gördüğünü söyledi.

Akın'ın, “Benim bir numaralı çalışma arkadaşım 1133 mahalle muhtarımdır” sözleri, yerel yönetim ile mahalle temsilcileri arasındaki ilişkinin nasıl kurulması gerektiğine dair önemli bir mesajdı.

“Balıkesir'e hizmet ederken ayrımız gayrımız olamaz. Bizde memleket sevdası var. Herkesi kucaklamak var. Bir olmak ve beraber olarak insanların sorunlarına çözüm üretmek var” diyen Akın, muhtarlarla birlikte çalışmanın ve sorunları ortak akılla çözmenin önemini vurguladı.

Bir başka ifadesi de dikkat çekiciydi. Akın, muhtarların kendisine ulaşmak için kapı kapı dolaşmayacağını, taleplerini ilettiklerinde karşılarında bir muhatap bulacaklarını ve iletilen konuların takip edileceğini söyledi.

Yerel yönetim açısından doğru yaklaşım bu.

Muhtar, belediyenin kapısında bekleyen, talebinin hangi birime gönderildiğini öğrenmek için uğraşan, sonuç alabilmek amacıyla aynı konuyu defalarca anlatmak zorunda kalan kişi olmamalı. Sorununu ilettiğinde başvurunun kayda alındığını, hangi birimin ilgilendiğini ve ne zaman sonuçlanabileceğini öğrenebilmeli.

Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Muhtarı dinlemek başka, muhtarın ilettiği sorunu çözmek başka.

Bir mahalleye gidip vatandaşla görüşmek, bir köy hayrına katılmak, muhtarla fotoğraf vermek elbette iletişimin parçalarıdır. Fakat iletişimin gerçek karşılığı, o ziyaretin ardından hangi sorunun çözüldüğünde, hangi talebin karşılandığında ortaya çıkar.

Muhtarların beklediği de tam olarak budur.

MUHTARLIK İŞLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI NEDEN ÖNEMLİ?

Balıkesir Büyükşehir Belediyesi'nin muhtarlarla ilişkisini değerlendirirken kurumsal yapıya da bakmak gerekiyor.

Büyükşehir Belediyesi bünyesinde Muhtarlık İşleri Dairesi Başkanlığının bulunması, muhtarların taleplerinin doğrudan ele alınması ve ilgili birimlere ulaştırılması bakımından önemli bir imkân sunuyor.

Bu görevi yürüten Erkan Uzun'u, İzmir Balıkesirliler Derneği başkanlığı döneminden tanıyoruz. Hemşehrileriyle kurduğu ilişkilerle bilinen Uzun'un muhtarlık alanındaki çalışmaları da bu çerçevede değerlendirilmeli.

Ahmet Akın'ın daire başkanlarıyla ilgili tercihleri üzerinden eleştiriler aldığı bir dönemde, Muhtarlık İşleri Dairesi Başkanlığının işlevi ayrıca önem kazanıyor. Burada belirleyici olan, bir ismin göreve getirilmesinden çok, o görevin ne ölçüde etkili yürütüldüğü ve muhtarların sorunlarına ne kadar karşılık verebildiğidir.

Çünkü 1133 mahalle, 20 ilçe ve birbirinden farklı ihtiyaçlar söz konusu.

Her mahallenin sorunu aynı değil. Merkezdeki bir mahallede ulaşım, kaldırım, yağmur suyu veya çevre düzenlemesi öne çıkarken kırsal mahallede içme suyu, yol, altyapı ve tarımsal yaşamı etkileyen sorunlar ilk sıralarda yer alabiliyor.

Muhtarlık İşleri Dairesi Başkanlığının görevi, bu farklı ihtiyaçları yalnızca ilgili birimlere aktarmakla sınırlı kalmamalı. Taleplerin takibini yapmak, çözülemeyen sorunları gündemde tutmak ve muhtarın karşısında kurumsal bir muhatap bulunmasını sağlamak da bu yapının işlevleri arasında olmalı.

Muhtar, ilettiği sorunun akıbetini öğrenebilmek için her defasında yeni bir kapı aralamamalı.

KIRSAL MAHALLELERİN SESİ DAHA FAZLA DUYULMALI

Balıkesir'in üzerinde özellikle durulması gereken konularından biri de kırsal mahalleler.

Kent merkezindeki mahallelerle kırsal mahallelerin ihtiyaçları ve belediyelerle iletişim imkânları aynı değil. Kırsalda yaşayan vatandaşın bir sorunu çözmek için katetmesi gereken mesafe daha uzun olabiliyor. Hizmetin gecikmesi günlük yaşamı daha fazla etkileyebiliyor.

Bu nedenle kırsal mahalle muhtarlarıyla daha sık görüşülmesi, sorunların yerinde tespit edilmesi ve çözüm süreçlerinin yakından takip edilmesi gerekiyor.

Balıkesir'in hâlâ yol, su ve altyapı sorunları yaşayan köyleri var. Yağışlı havalarda ulaşım sıkıntısı çeken, içme suyu konusunda sorun yaşayan, altyapı hizmetlerinin yetersizliğinden yakınan yerleşimler bulunuyor. Her mahallenin durumu ayrı ayrı incelenmeden, bütün Balıkesir için aynı hizmet tablosunu çizmek mümkün değil.

Bir dönem, “Şehirde ne varsa köyde de o olacak” anlayışı dile getiriliyordu. Aradan geçen yıllara rağmen kırsal mahallelerde çözüm bekleyen sorunların bulunması, bu hedefin ne ölçüde hayata geçirildiği sorusunu gündeme getiriyor.

Elbette bütün sorunların bir anda çözülmesini beklemek gerçekçi değil. Balıkesir geniş bir coğrafyaya sahip. Kaynakların, ekiplerin ve zamanın planlanması gerekiyor. Ahmet Akın da muhtarlarla buluşmasında geniş coğrafyada bütün işlerin aynı anda yapılmasının mümkün olmadığını, çalışmaların sırayla yürütüldüğünü ifade etti.

Kaynakların sınırlı olması, önceliklerin doğru belirlenmesi gereğini ortadan kaldırmıyor. Tam tersine, hangi mahallenin neye ihtiyacı olduğunu bilmek ve hizmeti buna göre planlamak daha da önemli hâle geliyor.

İşte bu noktada muhtarların bilgisi ve deneyimi büyük değer taşıyor.

GÜZEL SÖZLERİN ÖTESİNDE, SONUÇ ALAN BİR İLİŞKİ

Ahmet Akın'ın muhtarları bir numaralı çalışma arkadaşı olarak tanımlaması, belediye yönetiminin bu ilişkiye verdiği önemi ortaya koyuyor. Muhtarların taleplerinin takip edilmesi, ziyaret edilmeyen mahalle kalmaması ve iletişimin güçlendirilmesi yönündeki açıklamaları da bu yaklaşımın parçaları.

Şimdi yapılması gereken, bu yaklaşımın bütün mahallelerde somut sonuçlarla karşılık bulması.

Muhtarların belediyeye ilettiği sorunlar kayıt altına alınıyor mu? Hangi talepler çözüldü, hangileri bekliyor? Kırsal mahallelerdeki yol ve su sorunları hangi sırayla ele alınıyor? Çözümü başka kurumların sorumluluğunda bulunan konularda muhtara gerekli bilgilendirme yapılıyor mu?

Çünkü muhtarlar, belediye başkanlarının özel günlerde hatırlayacağı kişiler değil. Yılın her günü vatandaşın sorunlarıyla uğraşan, mahallesinin ihtiyaçlarını gündemde tutan ve çözüm arayan yerel temsilcilerdir.

Onların emeğine verilecek en anlamlı karşılık, kutlama mesajlarından çok daha fazlasıdır: Taleplerini dinlemek, sorunlarını takip etmek, çözülemeyen konularda açık bilgi vermek ve hizmeti geciktirmemek.

19 Ekim Muhtarlar Günü vesilesiyle bütün muhtarların emeğine saygı duyulmalı. Balıkesir'in 1133 mahallesinde görev yapan muhtarların sorumluluğu hafife alınmamalı.

Ahmet Akın'ın “Birlikte düşüneceğiz, birlikte çalışacağız, sorunları birlikte çözeceğiz” sözleri de bir temenni olarak kalmamalı.

Balıkesir'e hizmet, merkezdeki mahalleyle kırsaldaki köy arasında ayrım gözetmeden, her vatandaşın ihtiyacını dikkate alarak mümkün.