Milyonlarca sigortalı çalışanın yakından takip ettiği konuların başında gelen kademeli (erken) emeklilik, kamuoyunun en sıcak gündem maddelerinden biri olmayı sürdürüyor.
Özellikle EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) düzenlemesinin ardından kapsam dışı kalan ve aradaki sigorta başlangıç tarihi farkı nedeniyle uzun yıllar daha çalışmak zorunda olan vatandaşlar, kademeli emeklilik sistemi Meclis'ten geçti mi? sorusuna yanıt arıyor.
Hürriyet Gazetesi yazarı Noyan Doğan'ın köşe yazısında ele aldığı kritik detaylar ve sosyal güvenlik sistemindeki son dengeler, milyonların gözünü yeniden Ankara'ya çevirdi.
EYT Sonrası Yeni Mağduriyet Kitlesi: "Tarihe Takılanlar"
2023 yılında hayata geçirilen yasal düzenleme ile 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olan milyonlarca vatandaş emeklilik hakkı kazanmış ve ilk iki yılda 2.6 milyon kişi bu haktan yararlanmıştı. Ancak bu durum sosyal güvenlik sisteminde aktif/pasif dengesini sarsarken, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek yalnızca 2024 yılındaki maliyetin 724 milyar liraya ulaştığını açıklamıştı.
Öte yandan, EYT düzenlemesini yalnızca birkaç gün veya birkaç ay ile kaçıran 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olanlar, emeklilik yaşlarında 17 ila 20 yılı bulan devasa farklar oluştuğunu belirterek Kademeli Emeklilik Federasyonu çatısı altında birleşti. Çalışanlar, aynı prim gününü ödemelerine rağmen sırf birkaç gün geç işe başladıkları için on yıllarca geç emekli olmalarının adaletsizlik yarattığını savunuyor.
Kademeli Emeklilikten Beklentiler Neler, Şartlar Ne Olacak?
Çalışanların talep ettiği kademeli emeklilik sisteminin temel felsefesi, keskin yaş sınırlarının kaldırılarak sigorta başlangıç tarihine bakılmaksızın prim gün sayısının tamamlandığı tarihe göre kademeli bir yaş geçişi sağlanması.
Çıkan taslak önerilerde ve beklentilerde öne çıkan ana başlıklar şunlar:
8 Eylül 1999 ile Nisan 2008 arasında sigortalı olanlar için 7000 prim günü ile emeklilik hakkı tanınması.
Prim gününü dolduran sigortalıların yaş şartının kademeli, öngörülebilir ve aktüeryal dengeye uyumlu hale getirilmesi.
Paylaşılan gayri resmi kademeli emeklilik tablolarına göre, 2020 öncesi sigortalı olanların 7000-7200 prim gününü tamamlaması halinde erkeklerde 47, kadınlarda 45 yaşında emekli olabilmesi; sonraki yıllarda ise bu yaş sınırının kademeli olarak artması.
Kademeli Emeklilik Meclis'ten Geçti mi, Gündemde Var mı?
Çalışanların büyük bir umutla beklediği kademeli emeklilik konusunda Meclis'e daha önce sunulan teklifler şu an için karşılık bulmuş değil. Muhalefet partileri tarafından Meclis gündemine taşınan kanun teklifleri henüz yasalaşmazken, ekonomi yönetimi ve ilgili bakanlıkların bu konuda yürüttüğü resmi bir çalışma bulunmuyor.
SGK bütçesindeki dengeler, aktüeryal sürdürülebilirlik ve EYT'nin bütçeye getirdiği yük göz önüne alındığında, kısa vadede kapsamlı bir kademeli emeklilik düzenlemesinin çıkması beklenmiyor. Ancak milyonlarca çalışanın gözü kulağı meclisten gelecek yeni sinyallerde ve son dakika haberlerinde olmaya devam ediyor.
