Demir eksikliği denildiğinde aklımıza genellikle kırmızı et, pekmez ya da ıspanak geliyor. Peki, hemen her mutfakta bulunan tahin ve limonun da demir alımına katkı sağlayabileceğini biliyor muydunuz? Üstelik bu iki besinin birlikte tüketilmesinin bilimsel bir açıklaması var.

Son zamanlarda sosyal medyada sıkça karşıma çıkan bir öneri var: Tahinin üzerine biraz limon sıkın, demir eksikliğine iyi gelsin!

İlk duyduğunuzda kulağa biraz tuhaf gelebilir. Sonuçta tahini pekmezle yemeye alışmışız. Limonla ne işi var diye düşünebilirsiniz. Ancak işin beslenme tarafına baktığımızda bu önerinin tamamen temelsiz olmadığını görüyoruz.

Tabii burada önemli bir ayrıntı var. Tahin ve limon tüketmekle demir eksikliğini tedavi etmek aynı şey değil. Önce bu ayrımı yapalım.

Tahin ve Limon Bir Araya Gelince Ne Değişiyor?

Tahin, susamın öğütülmesiyle elde edilen, besin değeri yüksek bir yiyecek. İçerisinde sağlıklı yağlar, protein, kalsiyum ve demir bulunuyor.

Ancak tahindeki demirin küçük bir dezavantajı var. Bitkisel kaynaklı olduğu için vücudumuz bu demiri hayvansal gıdalardaki demir kadar kolay kullanamıyor.

İşte limon tam burada devreye giriyor.

Limonun içerdiği C vitamini, bitkisel kaynaklı demirin bağırsaklardan emilmesini kolaylaştırabiliyor. Yani tahindeki demirin vücut tarafından kullanılmasına yardımcı olabiliyor.

Aslında bu durum yalnızca tahin için geçerli değil. Mercimeğin yanında limonlu salata yemek, nohut yemeğine limon sıkmak ya da demir içeren bitkisel besinlerle C vitamini kaynaklarını bir araya getirmek de aynı mantığa dayanıyor.

Peki, tahin ve limon birlikte tüketildiğinde demir emilimi kesin olarak artıyor mu?

Burada biraz dikkatli olmak gerekiyor. C vitamininin bitkisel demir emilimini artırabildiği biliniyor. Ancak tahinin içerisinde bulunan fitat gibi bazı bileşenler demir emilimini sınırlayabiliyor. Dolayısıyla tahine birkaç damla limon sıkmanın ne kadar demir kazandıracağını kesin bir rakamla söylemek mümkün değil.

Yine de beslenme açısından mantıklı bir eşleşme olduğunu söyleyebiliriz.

Her Sabah Tahin ve Limon Yemek Demir Eksikliğini Giderir mi?

Gelelim asıl merak edilen soruya.

Diyelim ki sabahları bir kaşık tahinin üzerine limon sıkarak yemeye başladınız. Birkaç hafta sonra demir depolarınız dolacak mı?

Keşke bu kadar kolay olsaydı.

Demir eksikliği bazen yetersiz beslenmeden kaynaklanabiliyor. Ancak yoğun adet kanamaları, sindirim sistemindeki kan kayıpları veya demirin bağırsaklardan yeterince emilememesi gibi farklı nedenler de söz konusu olabiliyor.

Böyle bir durumda yalnızca beslenme alışkanlığını değiştirmek sorunu çözmeyebilir.

Özellikle kan tahlilinde ferritin değeri düşük çıkan kişilerin, demir depolarını doldurmak için doktorun önerdiği tedaviye ihtiyacı olabilir.

Bir de çay ve kahve meselesi var.

Bizim toplumumuzda kahvaltıdan sonra çay içmek neredeyse vazgeçilmez bir alışkanlık. Oysa çay ve kahvenin içerisindeki bazı bileşikler, bitkisel kaynaklı demirin emilimini azaltabiliyor.

Bu nedenle demir eksikliği yaşayanların çay ve kahveyi demir açısından zengin öğünlerle aynı anda tüketmemesi daha uygun olabilir.

Tahin ve limonu denemek isteyenler için özel bir tarif de gerekmiyor. Bir miktar tahinin üzerine taze limon suyu ekleyerek tüketebilirsiniz. Ancak tahinin kalorisi yüksek bir besin olduğunu da unutmamak gerekiyor. Daha fazla tüketmek, daha fazla demir emileceği anlamına gelmiyor.

Benim burada üzerinde durmak istediğim nokta şu: Beslenmemizde küçük değişiklikler yapmak elbette faydalı. Fakat herhangi bir yiyeceği tek başına mucize gibi görmemek gerekiyor.

Tahin ve limon, demir açısından daha dengeli bir beslenme düzeninin parçası olabilir. Ama sürekli yorgunluk, halsizlik, baş dönmesi ya da çarpıntı yaşıyorsanız çözümü yalnızca mutfakta aramayın.

Çünkü bazen vücudumuzun ihtiyacı olan şey bir kaşık tahin değil, eksikliğin nedenini ortaya çıkaracak bir kan tahlili ve doğru tedavidir.