Marketlerin süt ürünleri reyonlarında son yıllarda yeni bir alışkanlığımız var. Eskiden yoğurt alırken tam yağlı mı, yarım yağlı mı, süzme mi diye bakardık. Şimdi iş biraz değişti. Proteinli yoğurt, proteinli puding, meyveli yoğurt, fit tatlı, şekersiz tatlı derken raflar rengarenk ambalajlarla doldu.

Marketlerin süt ürünleri reyonlarında son yıllarda yeni bir alışkanlığımız var. Eskiden yoğurt alırken tam yağlı mı, yarım yağlı mı, süzme mi diye bakardık. Şimdi iş biraz değişti. Proteinli yoğurt, proteinli puding, meyveli yoğurt, fit tatlı, şekersiz tatlı derken raflar rengarenk ambalajlarla doldu.

Üstelik bu ürünlerin çoğu bize aynı mesajı veriyor: Hem tatlı ihtiyacını karşıla hem de sağlıklı beslen!


Peki gerçekten öyle mi?

Üzerinde kocaman harflerle “yüksek protein” yazan bir ürün, otomatik olarak sağlıklı mı oluyor?

İşte burada biraz durup düşünmek gerekiyor.

Özellikle spor yapanlar, kilo vermeye çalışanlar ve beslenmesine dikkat edenler için proteinli tatlılar oldukça cazip. Akşam canınız tatlı çektiğinde bir dilim pasta yerine proteinli puding yemek kulağa gayet mantıklı geliyor. Üstelik ambalajında 15-20 gram protein yazıyorsa insan kendini daha da iyi hissediyor.

Ancak o ambalajın ön yüzünde yazanlar kadar arka yüzündekiler de önemli.


Yoğurt mu yiyoruz, tatlı mı?

Geçtiğimiz günlerde ABD'de yayımlanan bir beslenme incelemesi oldukça dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.

Araştırmacı ve diyetisyen Jillian Kubala'nın derlediği bilgilere göre, marketlerde satılan bazı meyveli ve aromalı yoğurtların bir porsiyonunda 20 grama kadar ilave şeker bulunabiliyor.

Bu miktar yaklaşık 5 çay kaşığı şekere karşılık geliyor.

Daha ilginç olanı ise bazı yoğurtların, aynı araştırmada karşılaştırılan vanilyalı dondurmadan bile fazla ilave şeker içermesi.

Düşünün, sağlıklı bir ara öğün yaptığınızı sanıyorsunuz ama aslında tatlı niyetine tükettiğiniz bir üründen daha fazla ilave şeker alabiliyorsunuz.

Elbette burada bir ayrıntıyı atlamayalım. Söz konusu inceleme ABD'de satılan belirli ürünleri kapsıyor. Türkiye'deki bütün meyveli yoğurtların veya proteinli tatlıların aynı miktarda şeker içerdiğini söylemek doğru olmaz.

Üstelik proteinli ürünlerle meyveli yoğurtlar da aynı şey değil. Bazı proteinli pudinglerde ilave şeker bulunmazken tatlandırıcı kullanılabiliyor. Bazılarında ise hem protein hem şeker miktarı yüksek olabiliyor.

Yani mesele ürünün proteinli olması değil, içinde başka nelerin bulunduğu.


Bir de şu var: Yoğurdun doğal yapısında laktoz adı verilen süt şekeri bulunuyor. Dolayısıyla etikette gördüğümüz toplam şeker miktarının tamamı sonradan eklenmiş şeker anlamına gelmiyor. Meyveli ürünlerde meyvenin doğal şekeri de bu rakama dahil olabiliyor.

Bu nedenle yalnızca şeker miktarına değil, içindekiler listesine de bakmak gerekiyor.

Protein yazısını görünce etiketi okumayı unutuyoruz

Aslında gıda sektörünün pazarlama yöntemleri oldukça başarılı.

Bir ürünün üzerine “yüksek protein”, “fit”, “light” veya “düşük yağlı” yazıldığında zihnimizde hemen sağlıklı bir seçenek algısı oluşuyor.

Oysa protein, bir yiyeceğin besin değerini belirleyen unsurlardan yalnızca biri.


Örneğin bir ürün 20 gram protein içeriyor olabilir. Bu güzel bir özellik. Ancak aynı ürünün kalori miktarı, ilave şekeri, doymuş yağ oranı ve porsiyon büyüklüğü de önemli.

Bir başka ürünün şekersiz olması da sınırsız tüketilebileceği anlamına gelmiyor.

Özellikle son yıllarda sıkça gördüğümüz proteinli pudingler bu açıdan ilginç. Klasik sütlü tatlılara göre daha fazla protein içeren ve ilave şekeri düşük olan seçenekler gerçekten işe yarayabilir. Özellikle günlük protein ihtiyacını karşılamakta zorlananlar için pratik bir alternatif olabilirler.

Ama her gün birkaç kutu tüketmek, sırf protein içeriyor diye bu ürünleri beslenmenin merkezine yerleştirmek de pek mantıklı değil.


Bir de işin ekonomik tarafı var.

Market rafında küçücük bir kutu proteinli tatlıya ödediğimiz parayla bazen birkaç porsiyon sade yoğurt alabiliyoruz. Üzerine biraz meyve, birkaç ceviz veya tarçın eklediğimizde hem doyurucu hem de içeriğini kendimizin belirlediği bir ara öğün hazırlayabiliyoruz.

Üstelik bunu yapmak için ambalajında “fitness” yazmasına da gerek yok.

Tabii ki kimseye proteinli puding yemeyin, meyveli yoğurttan uzak durun demiyorum. Bunlar da dengeli beslenmenin içinde yer alabilir.

Ancak sağlıklı beslenmek, yalnızca yüksek protein tüketmekten ibaret değil. Ne kadar protein aldığımız kadar, o proteini hangi besinlerden aldığımız da önemli.

Bence asıl mesele şu:

Biz artık markette yiyecek satın alırken bazen ürünün kendisinden çok ambalajın bize anlattığı hikayeyi satın alıyoruz.

Bir kutunun üzerinde 20 gram protein yazısını hemen görüyoruz ama 100 gramda kaç gram şeker bulunduğunu okumaya çoğu zaman üşeniyoruz.


Sonra da sağlıklı beslendiğimizi düşünüyoruz.

Oysa bazen en iyi seçenek, en gösterişli ambalajın içinde bulunmuyor.

Bir kase sade yoğurt, biraz meyve ve birkaç ceviz...

Belki de sağlıklı beslenmek için her zaman yeni bir ürüne değil, eski alışkanlıklarımızı yeniden hatırlamaya ihtiyacımız var.

Çünkü önemli olan yoğurdun ne kadar proteinli olduğu kadar, içine neler konulduğu.