Yaz aylarının en güzel telaşlarından biri pazara ya da markete gidip karpuz seçmektir. Tezgâhın önünde dakikalarca karpuzlara bakar, birini elimize alır, diğerine vurur, sonra da “Bu kesin iyidir” diyerek kasaya doğru yürürüz. Ama eve gelip bıçağı vurduğumuzda bazen büyük bir hayal kırıklığı yaşarız.
Dışı güzel, içi tatsız...
İşte insanın o anda aklına ister istemez şu soru geliyor: “Ben bu karpuzu seçerken neyi yanlış yaptım?”
Aslında karpuz seçmek biraz dikkat, biraz tecrübe işi. Üstelik yıllardır büyüklerden duyduğumuz bazı yöntemlerin arkasında gerçekten işe yarayan ipuçları da var.
Karpuzun Şekli, Rengi Ve Sapı Çok Şey Anlatıyor
İlk bakılacak yer karpuzun şekli. Çok yamuk, bir tarafı belirgin şekilde çökmüş ya da düzensiz büyümüş karpuzlar yerine daha yuvarlak ve simetrik olanlara yönelmek gerekiyor. Çünkü düzgün şekil, karpuzun tarlada daha dengeli geliştiğine dair önemli bir işaret olabilir.
Bir de sap meselesi var. Yeşil sap her zaman iyi haber değil. Hafif kurumuş ve kahverengiye dönmüş bir sap, karpuzun yeterince olgunlaştıktan sonra toplandığına işaret edebilir.
Kabuğun parlaklığına da dikkat etmek lazım. Parlak, canlı bir kabuk her zaman “taptaze ve tatlı” anlamına gelmiyor. Tam tersine, daha mat görünümlü ve renginin oturduğu karpuzlar çoğu zaman daha iyi bir tercih olabilir.
Ve gelelim hepimizin bildiği o sarı bölgeye...
Karpuzun bir tarafında bulunan sarı leke aslında onun tarlada toprağa temas eden kısmı. Bu lekenin belirgin ve güzel bir sarı renkte olması, karpuzun dalında yeterince zaman geçirmiş olabileceğini gösteriyor. Bembeyaz ya da çok küçük bir leke ise biraz daha temkinli olmanız gerektiğini söylüyor.
Burada önemli bir ayrıntı var: Karpuz, toplandıktan sonra diğer bazı meyveler gibi olgunlaşmaya devam etmiyor. Yani “Bir iki gün bekletirim, daha tatlı olur” düşüncesi karpuz için pek geçerli değil. Tezgahta ne seçtiyseniz, büyük ölçüde onu yiyeceksiniz.
Bir başka ilginç ipucu ise kabuktaki ağsı, kahverengimsi çizgiler. Bazı karpuzlarda bu izler oldukça belirgin olur. Bunlar halk arasında çoğu zaman “şeker lekesi” olarak bilinir. Çok belirgin ağsı yapıların, karpuzun tatlılığı hakkında olumlu bir ipucu olabileceği belirtiliyor.
Karpuzu Elinize Aldığınızda Asıl Test Başlıyor
Karpuz seçerken belki de en pratik yöntemlerden biri ağırlığına bakmak. Aynı büyüklükte iki karpuz varsa elinize alın ve hangisinin daha ağır geldiğini kontrol edin. Daha ağır olan karpuzun su oranının daha yüksek olma ihtimali var.
Zaten karpuzun yaklaşık yüzde 92'si sudan oluşuyor. O yüzden iyi bir karpuzun elinize aldığınızda beklediğinizden daha ağır gelmesi şaşırtıcı değil.
Peki ya o meşhur vurma yöntemi?
Evet, yıllardır pazarda karpuzlara “tak tak” vuran insanların tamamen boşuna uğraşmadığı anlaşılıyor. Karpuzun kabuğuna hafifçe vurulduğunda daha derin ve tok bir ses gelmesi olgunluk açısından olumlu değerlendiriliyor. Çok boş, düz ya da aşırı tiz sesler ise farklı bir duruma işaret edebilir.
Fakat burada da işi abartmamak lazım. Karpuz seçmenin tek kriteri ses değil. Şekil, ağırlık, renk ve tarladaki sarı leke bir arada değerlendirildiğinde daha doğru bir seçim yapmak mümkün.
Bir de markette sıkça gördüğümüz o ezilmiş, kesilmiş, çatlamış ya da yumuşak bölgesi bulunan karpuzlar var. Onlardan uzak durmak en güvenlisi. Karpuzun üzerinde belirgin darbe izleri, kesikler, çürümeye başlayan noktalar veya yumuşak bölgeler varsa başka bir karpuza yönelmek gerekiyor.
Aslında iyi karpuz seçmenin özeti çok basit: Önce gözünüzle bakın, sonra elinize alın, ağırlığını kontrol edin ve gerekiyorsa hafifçe vurun.
Bütün bunların yanında karpuzun sadece serinletici bir yaz meyvesi olduğunu da düşünmemek gerekiyor. İçerdiği suyun yanı sıra potasyum, C vitamini ve likopen gibi besin öğeleri de bulunuyor.
Yani yaz sıcağında bir dilim karpuzun peşinden gitmek için elimizde yalnızca “çok güzel gidiyor” bahanesi yok.
Ama bütün bu bilgilerin içinde benim en çok sevdiğim ayrıntı yine o sarı leke...
Çünkü pazarda karpuz seçerken yıllardır “Şunun sarısına bak” diyen büyüklerimizin aslında tamamen haksız olmadığını görmek güzel.
Demek ki bazen tezgâhın başında yıllardır yapılan o küçük hareketlerin arkasında biraz da tecrübe var.
Bir dahaki sefere karpuz alırken acele etmeyin.
İlk gördüğüğünüzü sepete atmak yerine bir elinize alın. Şekline bakın. Altındaki sarı lekeyi kontrol edin. Sapına göz atın. Aynı büyüklükteki karpuzlardan hangisinin daha ağır olduğunu karşılaştırın.
Sonra hafifçe vurun.
Ve belki bu kez eve döndüğünüzde bıçağı karpuza vurduğunuzda yüzünüz düşmek yerine, “İşte karpuz dediğin böyle olur” dersiniz.
