Balıkesir, gökyüzüyle kurduğu yakın bağın bedelini zaman zaman çok ağır ödedi. Bugün, Dün gece görev uçuşu sırasında meydana gelen F-16 kazasında bir pilot binbaşının şehit olduğu haberinin yarattığı derin sarsıntı, kentin hafızasında yaklaşık kırk yıl öncesine uzanan büyük bir acıyı yeniden canlandırdı.
Seksenli yıllarda, yine Balıkesir semalarında yaşanan ve bir savaş uçağının yerleşim alanının üzerine düşmesiyle sonuçlanan o facia, aradan geçen on yıllara rağmen unutulmadı; bugün yaşanan kayıpla birlikte, Balıkesirlilerin yüreğinde aynı sızı yeniden hissedildi.
***
Yıl 1985… İlkbaharın henüz başlarıydı. Balıkesir semalarında eğitim uçuşları, kentin gündelik hayatının alışıldık bir parçasıydı. Türk Hava Kuvvetleri’ne bağlı 9. Ana Jet Üssü’nden kalkan iki kişilik bir eğitim uçağı, rutin bir görev için havalanmıştı. Uçak, o dönemde Türk Hava Kuvvetleri envanterinde bulunan ve Starfighteradıyla bilinen F‑104 Starfighter modeliydi. Yüksek hızlarıyla tanınan bu uçakların, aynı zamanda havacılık tarihinde tartışmalı bir güvenlik siciline sahip olduğu konuşuluyordu.
Uçuşun dönüş safhasında, henüz kesin nedeni kamuoyuna net biçimde yansımayan bir teknik arıza meydana geldi. Kontrolünü kaybeden uçak hızla irtifa kaybetmeye başladı. Pilotlar, saniyelerle yarışılan o anda fırlatma koltuklarını kullanarak uçağı terk etti. Ne var ki, bu karar bile yaşanacak büyük felaketi engellemeye yetmedi. Pilotlardan biri paraşütle atladıktan sonra yüksek gerilim hattına takıldı ve şehit oldu; diğer pilot ise ağır bir kazadan sağ kurtuldu.
Kontrolsüz kalan jet, Balıkesir’in o dönem sanayi ve zanaat merkezlerinden biri olan Marangozlar Sitesi’nin üzerine doğru savruldu. Uçağın çarpmasıyla birlikte büyük bir patlama meydana geldi. Atölyelerde bulunan yanıcı maddeler alev aldı, yangın kısa sürede büyüdü ve birkaç saniye içinde bölge adeta cehenneme döndü. Patlamanın sesi kentin farklı noktalarından duyuldu; siyah dumanlar gökyüzünü kapladı. O an orada bulunan esnaf ve çalışanlar için kaçacak zaman yoktu.
***
Facianın bilançosu son derece ağırdı. Aralarında uçağın pilotunun da bulunduğu çok sayıda insan hayatını kaybetti; sivil kayıplar, Balıkesir’i derinden sarstı. Onlarca yaralı, çevredeki hastanelere taşındı. Yangın saatler süren müdahalenin ardından kontrol altına alınabildi. O gün, Marangozlar Sitesi’nde yapılması planlanan bir toplantının son anda iptal edilmiş olması, kayıpların daha da artmasını engelleyen acı bir tesadüf olarak hafızalara kazındı. Balıkesir, bir anda kendisini ulusal yas havası içinde buldu.
Yıllar boyunca bu kaza, kentte “üzerimize düşen uçak” olarak anıldı. O gün orada olanların anlattıkları, kulaktan kulağa aktarıldı; yangının sıcaklığı, patlamanın şiddeti ve kaybedilen canların acısı Balıkesir’in kolektif hafızasında derin bir iz bıraktı. Bu facia, yalnızca bir teknik arıza ya da talihsiz bir kaza olarak değil, aynı zamanda sivil hayatın göbeğinde yaşanmış büyük bir trajedi olarak hatırlandı.
***
Aradan geçen on yılların ardından, bugün Balıkesir bir kez daha gökyüzünden gelen acı bir haberle sarsıldı. Görev uçuşu sırasında düşen bir F‑16 savaş uçağında görev yapan Pilot Binbaşı İbrahim Bolat şehit oldu. Henüz kazanın tüm teknik ayrıntıları netleşmemiş olsa da, haberin duyulmasıyla birlikte kentte derin bir hüzün hâkim oldu. Seksenli yıllardaki faciayı yaşamış ya da anlatılanlarla büyümüş Balıkesirliler için bu kaza, geçmişle bugün arasında acı bir köprü kurdu.
Balıkesir halkı, bir yandan geçmişte Marangozlar Sitesi’nde hayatını kaybeden masum insanları anarken, diğer yandan bugün şehit olan kahraman pilotun yasını tutuyor. Gökyüzünü vatan savunması için mesken tutan bu insanların fedakârlığı, kentin her köşesinde saygıyla konuşuluyor. Hüzün, sadece bir aileyi ya da bir üssü değil, tüm Balıkesir’i ve ülkeyi sarıyor.
***
Karesi’ye bağlı Naipli köyü yakınlarında meydana gelen kazada şehit olan kahraman pilotumuza Allah’tan rahmet, kederli ailesine, silah arkadaşlarına, Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarına, 9. Ana Jet Üssü’nde görev yapan tüm mesai arkadaşlarına ve Balıkesir halkına sabır ve başsağlığı diliyorum. Ayrıca kırk yıl önce Balıkesir semalarında yaşanan o büyük faciada hayatını kaybeden pilotumuzu ve sivil vatandaşlarımızı da rahmetle anıyorum.
Balıkesir, geçmişten bugüne uzanan bu acı hatıralarla yaşamayı öğrendi. Ancak her yeni kayıp, gökyüzüne bakarken duyulan gururun yanına derin bir hüzün de ekliyor. Unutulmaması gereken, bu toprakların semalarında görev yapan kahramanların cesareti ve fedakârlığıdır. Onların hatırası, Balıkesir’in hafızasında ve milletin vicdanında daima yaşayacak.
