ULAŞ SÜRMELİOĞLU

6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli iki büyük depremle sarsılan Türkiye, on binlerce yurttaşını kaybettiği bu büyük felaketin yıldönümünde bir kez daha acıyla yüzleşiyor. Aradan geçen iki yıla rağmen yıkımın izleri silinirken, hem deprem bölgesinde hem de Balıkesir–Sındırgı gibi aktif fay hatları üzerindeki kentlerde “deprem gerçeğiyle yaşam”, güvenli yapılar, bilinçli toplum ve kalıcı politikalar ihtiyacını bir kez daha hatırlatıyor.

Gerçekten mucize mi bu iş, yoksa güzel pazarlanmış bir umut mu? Şimdi işin bilim tarafına bakınca tablo biraz karışık.

Bilim insanları son yıllarda portakal suyunu daha yakından incelemeye başladı. Sonuçlar da pek bizim sosyal medyada öğrendiğimiz türden değil.

Şişkinlikten halsizliğe, ruh hâlinden bağışıklığa kadar birçok sorunun cevabı aslında tabakta gizli. Modern beslenme alışkanlıkları bağırsakları susturuyor, biz ise verdiği sinyalleri görmezden geliyoruz. Oysa bağırsaklar, vücudun en dürüst anlatıcısı.

TÜİK verileri Balıkesir’i genç nüfusu en düşük illerden biri yaptı. İlçelerde hayat akarken, şehrin merkezinde etkinliksizlik ve sessizlik hâkim. Bu tablo bir tesadüf mü, yoksa uzun süredir süren bir ihmal mi?

Şimdi dürüst olalım… Demans denince insanın içi ürperiyor. Unutmak, tanıyamamak, kendin olmaktan yavaş yavaş uzaklaşmak… Hele ki dünyada bu hastalığın hızla arttığını düşündüğümüzde, insan ister istemez “Ben ne yapabilirim?” diye soruyor. Meğer cevabın bir kısmı tabakta duruyormuş.

H3N2 bir grip türü, evet. Ama hızla yayılıyor, bağışıklığı zayıf olanları zorluyor ve özellikle kış aylarında hepimizi kırılgan hale getiriyor. Avrupa bazı önlemleri şimdiden gündeme aldı; maske, evden çalışma, toplu alan uyarıları… Bizde de risk grubuna yönelik çağrılar artıyor.

Tansiyon hastalığı hayatın sonu değil; sadece tabağın düzeni değişince hayat da değişiyor. Birçok yiyecek fark ettirmeden kan basıncını yükseltiyor. Doğru seçimlerle bu gidişatı tersine çevirmek mümkün.

“Bu işin şakası yok, bağışıklığı şimdi güçlendirmezsek ne zaman güçlendireceğiz?” Üstelik elimizde bedava bir hazine var: C vitamini dolu sebzeler.

Her pazartesi diyete başlayıp çarşamba bırakanlar için doğal bir çözüm: Bamya suyu ile tok kal, yağ yak, dengeli yaşa!

Performansı artırıyor, toparlanmayı hızlandırıyor, kansere karşı koruyor… Brokoli suyu artık sadece mutfakta değil, spor salonlarında da vazgeçilmez.

Bugün Antandros’tan Pompeii’ye, Hattuşa’dan Klazomenai’ye kadar birçok antik kentte yapılan kazılar, sadece eski duvarları değil, binlerce yıllık sofraların izlerini de ortaya çıkarıyor. Çünkü aslında mutfak, her zaman bir medeniyetin kalbidir. Ne pişirildiği, nasıl pişirildiği, kimlerle paylaşıldığı… Tüm bunlar o dönemin kültürünü, inançlarını, ekonomisini ve hatta siyasetini bile ele verir.