Gönen Çayı’nda Kirlilik Kronikleşti

Güney Marmara’nın en önemli su kaynaklarından biri olan Gönen Çayı’nda yaşanan çevre felaketi, artık ertelenemez bir noktaya ulaştı. 24 ve 26. Dönem CHP Balıkesir Milletvekili Namık Havutça, Gönen Çayı’nın yıllardır göz göre göre kirletildiğini belirterek yetkililere sert tepki gösterdi.

Havutça, kirliliğin geçici değil, yapısal ve kronik bir sorun olduğunu vurgulayarak, bilimsel raporların ve resmî verilerin bu gerçeği açıkça ortaya koyduğunu söyledi.

“2009’dan Bu Yana Uyarıyoruz”

Namık Havutça, Gönen Çayı’ndaki kirliliği ilk kez 2009 yılında Balıkesir İl Genel Meclisi gündemine taşıdıklarını hatırlattı. 2011 yılından itibaren ise TBMM Genel Kurulu’nda defalarca konuyu dile getirdiklerini belirten Havutça, şu ifadeleri kullandı:

“Meclis kürsüsünden haykırdık: Balıklar ölüyor, kaplumbağalar ölüyor, sıra insanlara geliyor dedik. Bilimsel raporlarla araştırma önergeleri verdik. Aradan yıllar geçti, ama tek bir somut adım atılmadı.”

Bilimsel Veriler Tehlikeyi Ortaya Koyuyor

Marmara Havzası Eylem Planı Nihai Raporu’na göre Gönen Çayı, Gönen ilçesinden sonra organik madde, azot ve çözünmüş oksijen açısından “kirli” ve “çok kirli” su sınıfında yer alıyor. Gönen öncesinde ise çayın birçok parametre açısından temiz su niteliği taşıması, kirliliğin kaynağını net biçimde ortaya koyuyor.

Gönen sonrası kesimde yapılan ölçümlerde:

  • KOİ: Sınıf 2–3

  • BOİ: Sınıf 3–4

  • Amonyum azotu, bor ve çözünmüş oksijen: Sınıf 4

  • Sodyum ve klorür: Sınıf 3

Bu veriler, su ekosisteminin ağır biçimde tahrip edildiğini gösteriyor.

Krom Değeri Normalin 92 Katı

Sorunun en çarpıcı boyutlarından biri de ağır metal kirliliği. TÜBİTAK Bursa Test ve Analiz Laboratuvarı’nın 2013 tarihli raporuna göre, özellikle tabakhanelerden deşarj edilen atık sularda krom değerleri normalin 92 katına ulaşıyor.

Havutça, bu durumun yalnızca çevreyi değil, tarımı ve insan sağlığını da doğrudan tehdit ettiğini vurguladı.

Üniversite Raporu: Kirlilik Artarak Devam Ediyor

Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mustafa Sarı’nın kısa süre önce yayımladığı raporun da tehlikenin boyutunu bir kez daha gözler önüne serdiğini belirten Havutça, “Aradan geçen yıllarda kirlilik azalmadı, aksine arttı” dedi.

“Bu Bir Kader Değil, İhmalin Sonucu”

Havutça, Gönen Çayı’nın kirlenmesinin bir kader olmadığını belirterek sorumluluğun açık olduğunu söyledi:

“Bu tablo, denetimsiz sanayi deşarjlarının, yetersiz arıtmanın ve yıllardır ertelenen çevre politikalarının sonucudur. Sorumlular bellidir.”

Çiftçilere ve Bölge Halkına Hayati Uyarı

Önümüzdeki aylarda Gönen Ovası ve Misakça Deltası’ndaki birçok köyde tarım arazilerinin bu suyla sulanacağını hatırlatan Havutça, şu uyarıda bulundu:

“Alaaddin, Bostancı, Hasanbey, Tuzakçı, Gündoğan, Sarıköy, Gebeçınar, Ayvalıdere, Ulukır, Havutça, Çifteçeşmeler ve Misakça köylüleri bu suyu kullanacak. Neyi bekliyorsunuz? Balıkların kitlesel ölümlerinden sonra insanların ölmesini mi?”

“Bu Vebalin Altında Kalırsınız”

Açıklamasının sonunda yetkililere sert sözlerle seslenen Havutça, etkili denetimlerin ve kalıcı önlemlerin derhâl hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı:

“Açıkça uyarıyoruz: Bu insanların vebali sizin üzerinizdedir. Gönen Çayı, Güney Marmara’nın tarımı, insan sağlığı ve Marmara Denizi’nin geleceğidir. Bu çığlığa daha fazla kayıtsız kalınmamalıdır.”

Muhabir: Tarık Sürmelioğlu