Türkiye’de sosyal devlet anlayışını kökten değiştirecek olan ve kamuoyunda “Vatandaşlık Maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek (GETAD) Sistemi’nde kritik detaylar netleşmeye başladı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında yürütülen çalışmalarla, hanelerin gelir seviyesini belirli bir refah düzeyine çekecek yeni bir model hayata geçiriliyor.
İl ve İlçe Bazlı "Eşik Gelir" Modeli
Sistemin en dikkat çekici özelliği, Türkiye genelinde tek bir standart yerine il ve ilçe bazlı değişken bir yapıya sahip olmasıdır. Her yerleşim biriminin ekonomik şartları, iklim koşulları ve geçim standartları göz önünde bulundurularak farklı bir “eşik gelir” seviyesi belirlenecek.
- Asgari Ücret Belirleyici Olacak: Eşik gelir hesaplamasında asgari ücretin ana kriter olması planlanıyor.
- Tamamlama Desteği: Hanenin toplam geliri, bulunduğu bölge için belirlenen eşik değerin altında kalıyorsa, aradaki fark devlet tarafından kapatılacak.
- Çalışan Olsa Bile Destek: Hanede sigortalı çalışan birinin bulunması desteğe engel teşkil etmeyecek; gelir düzeyi eşiğin altındaysa yardım süreci başlatılacak.
Kira, Gıda ve Enerji: İhtiyaca Göre Destek
Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmada, yardımın türü bölgenin ihtiyaçlarına göre şekillenecek.
- Bölgesel Öncelikler: Örneğin kış şartlarının ağır geçtiği Doğu Anadolu illerinde ısınma desteği öne çıkarken, kira maliyetlerinin yüksek olduğu İstanbul gibi metropollerde kira desteği öncelikli olacak.
- Destek Türleri: Yardımlar nakit ödemenin yanı sıra kira, gıda, enerji ve ısınma kartları şeklinde de yapılabilecek.
- Kriterler: Çocuk sayısı, hanede yaşayan kişi sayısı ve mülkiyet durumu (kiracı/ev sahibi) gibi faktörler ödeme miktarını doğrudan etkileyecek.
Pilot Uygulama ve Hedef 2027
Sistemin hayata geçirilme takvimi de netlik kazandı. Mevcut sosyal yardım programlarına entegre edilecek olan GETAD için şu yol haritası izlenecek:
- Pilot Aşama: Birkaç ay içerisinde seçilecek pilot bölgelerde uygulama resmen başlayacak.
- Yaygınlaştırma: 2026 yılı boyunca pilot sonuçları analiz edilecek.
- Tüm Türkiye: 2027 yılı itibarıyla Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin tüm ülkede genel bir yapısal reform olarak uygulanması hedefleniyor.
