Rusya'da Benzin Satışına 30 Litre Sınırı: Rafineri Saldırıları Sonrası Akaryakıt Krizi Büyüyor
Rusya'da petrol rafinerilerine yönelik saldırıların ardından akaryakıt tedarikinde yaşanan sıkıntılar nedeniyle bazı istasyonlarda benzin ve motorin satışına sınırlama getirildi. Karelya Cumhuriyeti'nde şehir içindeki Rosneft istasyonlarında benzin satışı 30 litreyle, motorin satışı ise 50 litreyle sınırlandırıldı. Rusya, iç piyasasında yakıt sıkıntısıyla mücadele ederken ABD ile yapılan motorin ihracatı anlaşmasının uygulanmaya başladığını açıkladı. Ancak ABD'ye tamamlanmış bir sevkiyat henüz doğrulanmadı.
Rusya'da Benzin ve Motorin Satışına Sınırlama
Rusya'nın çeşitli bölgelerinde yaşanan akaryakıt tedarik sorunları, yakıt satışlarına yönelik yeni önlemleri beraberinde getirdi.
Karelya Cumhuriyeti'nde Rosneft istasyonlarında şehir içindeki araçlara en fazla 30 litre, şehirlerarası yollarda ise 50 litre benzin satılmasına izin veriliyor.
Motorin satışında 50 litrelik sınır uygulanırken ağır taşıtlara hizmet veren yüksek kapasiteli pompalarda bu miktar 200 litreye kadar çıkabiliyor.
Bölge yönetiminin 8 Kasım'da duyurduğu geçici kısıtlamalar kapsamında bidonlarla akaryakıt satışı da durduruldu. Yetkililer, uygulamanın aşırı talebi önlemek ve mevcut yakıt stoklarının dengeli dağıtılmasını sağlamak amacıyla başlatıldığını belirtti.
Akaryakıt Kısıtlamaları Farklı Bölgelere Yayıldı
Karelya'nın yanı sıra Buryatya, Zabaykalye, Krasnoyarsk, Novosibirsk, Arhangelsk ve Penza bölgelerinde de akaryakıt satışlarına yönelik sınırlamalar gündeme geldi.
Ancak kısıtlamalar bütün bölgelerde aynı şekilde uygulanmıyor.
Krasnoyarsk'taki bazı Rosneft istasyonlarında 95 oktan benzinde 30 litre, 92 oktan benzinde 50 litre ve motorinde 100 litrelik satış sınırları bulunuyor.
St. Petersburg'u çevreleyen Leningrad bölgesinde ise Vali Aleksandr Drozdenko, 9 Kasım'da akaryakıt şirketlerine tek seferde en fazla 30 litre benzin ve 50 litre motorin satılması yönünde tavsiyede bulunulduğunu açıkladı.
Bu karar, bölgedeki bütün istasyonlar için yürürlüğe girmiş zorunlu bir yasak niteliği taşımıyor. Bölge yönetimi, aşırı talebin önüne geçilmesi amacıyla şirketlere ortak sınırlamalar uygulanmasını öneriyor.
İki Haftada En Az Sekiz Rafineri Saldırıların Hedefi Oldu
Rusya'daki yakıt sıkıntısının temel nedenleri arasında Ukrayna'nın petrol işleme tesislerine yönelik saldırıları bulunuyor.
Ekim ayının sonundan itibaren geçen iki haftalık süreçte en az sekiz büyük rafineri saldırıların hedefi oldu.
Son saldırılardan biri 9 Kasım'da Leningrad bölgesindeki Kirişi Rafinerisi'ne düzenlendi. Rusya'nın önemli petrol işleme tesislerinden biri olan rafineride yangın çıktığı bildirildi.
Ancak tesisin üretim kapasitesinin ne ölçüde etkilendiğine ilişkin bilgilerin tamamı bağımsız olarak doğrulanamadı.
Daha önce Ryazan, Yaroslavl, Samara ve Ufa çevresindeki petrol işleme tesisleri de saldırılardan etkilenmişti.
Rafinerilerde meydana gelen hasarlar, ham petrolün benzin ve motorin gibi kullanılabilir yakıtlara dönüştürülmesini zorlaştırıyor. Bu durum, büyük petrol rezervlerine sahip Rusya'nın bazı bölgelerinde akaryakıt tedarik sorunları yaşanmasına neden olabiliyor.
Rusya ile ABD Arasında 300 Bin Tonluk Motorin Anlaşması
Rusya'da iç piyasaya yönelik sınırlamalar uygulanırken Moskova yönetimi, ABD ile ekim ayında varılan motorin ihracatı anlaşmasını sürdürme kararlılığını koruyor.
ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında 9 Ekim'de sağlanan mutabakata göre ilk aşamada ABD ve uluslararası pazarlara 300 bin ton motorin sunulması planlandı.
Anlaşma kapsamında kasım ayında 500 bin ton, sonraki aşamada ise 1 milyon tonluk ek motorin ihracatı öngörüldü.
Mutabakatın ardından Rusya, motorin ihracatına yönelik bazı kısıtlamalarını gevşetti. ABD yönetimi de Rus motoriniyle bağlantılı belirli ticari işlemler için geçici yaptırım istisnası getirdi.
Lavrov: Anlaşmanın Uygulanmasına Başlandı
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 10 Kasım'da yayımlanan değerlendirmesinde ABD ile varılan motorin anlaşmasının uygulanmaya başladığını açıkladı.
Lavrov, mutabakatın uluslararası yakıt fiyatlarının gerilemesine katkı sağladığını savundu.
Bununla birlikte Rusya'nın anlaşmanın uygulanmaya başladığını duyurması, planlanan motorin miktarının tamamının sevk edildiği veya ABD tarafından teslim alındığı anlamına gelmiyor.
Sevkiyatların fiili durumu ve nihai varış noktalarına ilişkin belirsizlik devam ediyor.
ABD'ye Giden Tankerlerin Rotası Değişti
Rusya'dan ABD'ye yönelik motorin sevkiyatlarında tankerlerin izlediği rotalar da tartışma konusu oldu.
Ekim ayında Baltık Denizi'ndeki Primorsk Limanı'ndan yaklaşık 40 bin ton motorin yükleyen Agioi Fanendes adlı tanker, ilk gemi takip verilerinde New York'a yönelmiş görünüyordu.
Ancak geminin işletmecisi, daha sonra boşaltma limanının ve ülkesinin kesinleşmediğini açıkladı.
Kasım ayının ilk haftasında ABD'nin doğu kıyılarını varış noktası olarak gösteren bazı tankerlerin de rota değiştirdiği belirlendi.
Son doğrulanan bilgilerde ABD'ye tamamlanmış bir Rus motorini teslimatı bulunmuyor.
Sevkiyatların önündeki belirsizliklerde Amerikan mevzuatı, yaptırım istisnalarının kapsamı ve ticari şirketlerin hukuki riskleri de etkili oluyor.
Motorin Fiyatlarında Düşüş, Akaryakıt İstasyonlarında Sıkıntı
Rusya ile ABD arasındaki anlaşmanın açıklanmasından bu yana ABD motorin vadeli fiyatlarında yaklaşık yüzde 11'lik gerileme yaşandı.
Ancak fiyat düşüşünün tamamının söz konusu anlaşmadan kaynaklandığını söylemek mümkün değil.
Üstelik ABD'deki perakende motorin fiyatları geçen hafta rekor seviyeye ulaştı. Böylece vadeli piyasalardaki fiyat hareketleri ile sürücülerin akaryakıt istasyonlarında ödediği tutarlar arasında farklı bir görünüm ortaya çıktı.
Rusya'da ise benzin ve motorin üretimindeki farklılıklar dikkat çekiyor. Ülkenin motorin üretiminde ihracata ayırabildiği miktarın benzin üretimine göre daha yüksek olması, bazı bölgelerde benzin sıkıntısı yaşanırken motorin ihracatının gündemde kalmasını açıklıyor.
Bununla birlikte rafinerilere yönelik saldırıların devam etmesi halinde hem yurt içindeki yakıt tedarikinin hem de motorin ihracatının daha fazla etkilenmesi riski bulunuyor.
