Balıkesir’in Edremit ilçesi Altınkum Mahallesi’nde bulunan eski Afytos (TURBAN) Akçay Tatil Köyü arazisinde planlanan otel ve ticari merkez projesi, bu kez ağaç kesimi iddiasıyla gündeme geldi. Edremit Çevre Derneği, proje kapsamında 45-50 yaşlarında yaklaşık 40 fıstık çamı ve karaçamın kesildiğini belirterek tepki gösterdi. Dernek, Balıkesir 2. İdare Mahkemesi’nde açtıkları yürütmenin durdurulması ve iptal davası devam ederken gerçekleştirildiğini öne sürdüğü kesimlerin hukuka aykırı olduğunu savundu. Konuyla ilgili Change.org üzerinden kampanya başlatan dernek, ağaç kesiminin durdurulması için kamuoyuna destek çağrısında bulundu.
ESKİ TURBAN ARAZİSİNDE 244 ODALI OTEL PROJESİ
Edremit Altınkum Mahallesi’ndeki eski Afytos (TURBAN) Akçay Tatil Köyü arazisi, yeni bir turizm yatırımıyla gündemde. Geçmişte özelleştirilen kamu tesisinin gayrimenkulleri, daha sonra Cem Okullu ve ailesi tarafından satın alındı. Aile tarafından kurulan Akçay Otelcilik Turizm ve İşletme A.Ş., mevcut yapıların yıkılarak yerine yeni bir otel ve ticari merkez yapılmasını planladı.
Projeye göre araziye zemin katla birlikte 4,5 katlı, 244 odalı bir otel inşa edilmesi öngörülüyor. Ancak yatırımın büyüklüğünden çok, projenin kıyı alanına, mevcut ağaç dokusuna ve çevresel dengelere etkisi tartışma konusu oldu.
Edremit Çevre Derneği Başkanı Kubilay Saygın Öztürk'ün açıklamasına göre proje, 250 odanın altındaki turizm tesislerine yönelik yeni ÇED düzenlemesinden yararlanılarak hazırlandı. Bu kapsamda ÇED sürecinin Bakanlık yerine Valilik üzerinden yürütüldüğünü belirten dernek, böylece halkın bilgilendirilmesi toplantısı ve geniş katılımlı itiraz süreçlerinin devre dışı kaldığını savundu.
VALİLİK 2 EYLÜL’DE ONAY VERDİ
Derneğin aktardığı bilgilere göre Balıkesir Valiliği, proje başvurusu üzerine ilgili kurumlardan görüş istedi. Edremit Belediyesi, BASKİ, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi ve Balıkesir Çevre İl Müdürlüğü projeye olumlu görüş bildirdi. Bu görüşlerin ardından proje, 2 Eylül tarihinde Valilik tarafından onaylandı.
Onaylı proje dosyasına ulaşan Edremit Çevre Derneği, yaptığı incelemede çok sayıda çevresel ve hukuki sakınca bulunduğunu ileri sürdü.
Derneğin itirazları arasında 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun ihlal edildiği iddiası, kıyı ekosisteminin ve nitelikli ağaç dokusunun zarar göreceği endişesi, altyapı ve arıtma kapasitesinin yetersizliği, çevre kirliliği riski ve yapı yüksekliğindeki artış yer aldı.
Projenin bölgenin siluetini bozacağı, kentsel ölçekte duvar etkisi yaratacağı ve doğal rüzgâr koridorlarını kapatacağı da derneğin itirazları arasında sıralandı. ÇED dosyasındaki bilimsel eksikliklere dikkat çeken dernek, yatırımın büyüklüğüne kıyasla yaratılacak istihdamın sınırlı kalacağını da savundu.
1 EKİM’DE MAHKEMEYE TAŞINDI
Edremit Çevre Derneği, proje onayına karşı Balıkesir Valiliği'ne dilekçeyle başvurarak itirazlarını iletti. İtiraz süresinin sona ermesine bir gün kalmasına rağmen yanıt alamadıklarını belirten dernek yönetimi, 1 Ekim tarihinde Balıkesir 2. İdare Mahkemesi'nde yürütmenin durdurulması ve iptal istemiyle dava açtı.
Dernek Başkanı Kubilay Saygın Öztürk, mahkeme sürecinin başlamasıyla birlikte davanın ilgili şirket Akçay Otelcilik Turizm ve İşletme A.Ş.'ye de tebliğ edildiğini ifade etti.
Öztürk'e göre bu tebligat, şirketin davadan haberdar edilmesi ve yargılama sürecine uygun hareket etmesi gerektiği anlamına geliyordu. Ancak dernek, mahkemenin kararını beklemeden arazi üzerinde geri dönüşü zor çevresel müdahalelere girişildiğini öne sürdü.
45-50 YILLIK 40 ÇAM AĞACI KESİLDİ İDDİASI
Eski tatil köyünün bahçesinde son günlerde hızar seslerinin yükseldiğini belirten Edremit Çevre Derneği, kesimlerin artarak devam ettiğini açıkladı.
Dernek Başkanı Öztürk, yaptığı açıklamada bugüne kadar kesilen ağaç sayısının yaklaşık 40'a ulaştığını, kesilen ağaçların her birinin 45-50 yaşlarında fıstık çamı ve karaçam olduğunu ileri sürdü.
Öztürk, özellikle fıstık çamlarının kesilmesi için Tarım ve Orman İlçe Müdürlüğü'nün yazılı izninin gerektiğini, buna rağmen herhangi bir başvuru yapılmadan ağaçların kesildiğini iddia etti.
Şirketin devam eden yargı sürecini beklemeden hareket ettiğini savunan Öztürk, yaşananları şu sözlerle eleştirdi:
"Yani 'Ben mahkemenin vereceği kararı beklemem' dedi. Herhalde kendisini yasalardan üstün görüyor?"
Dernek, ağaç kesimiyle ilgili iddiaları mahkemeye taşıdığını, ayrıca Edremit Cumhuriyet Savcılığı'na da bildirimde bulunacağını duyurdu.
CHANGE.ORG ÜZERİNDEN KAMPANYA BAŞLATILDI
Ağaç kesimlerinin durdurulması ve projenin çevresel etkilerinin yeniden değerlendirilmesi amacıyla Edremit Çevre Derneği tarafından Change.org üzerinden kampanya başlatıldı.
Kampanya açıklamasında, mahkeme süreci devam ederken ağaçların kesilmesinin arazi üzerinde sonradan telafisi mümkün olmayan zararlar yaratacağı vurgulandı. Dernek, Valilik tarafından verilen ÇED kararına yönelik itirazlarının ve açılan iptal davasının dikkate alınmasını istedi.
Kamuoyuna yapılan çağrıda, şirketin proje kapsamında istediği her uygulamayı gerçekleştirme konusunda sınırsız bir serbestliğe sahip olmadığına dikkat çekilerek, ağaç kesiminin durdurulması için toplumsal destek istendi.
AKÇAY’IN KIYI DOKUSU VE AĞAÇLARI NE OLACAK?
244 odalı otel ve ticari merkez projesiyle ilgili tartışma, artık yatırımın ötesinde bir çevre ve kent hakkı tartışmasına dönüşmüş durumda.
Bir tarafta turizm yatırımı ve yeni tesis hedefi, diğer tarafta kıyı ekosisteminin, yarım asırlık ağaçların ve bölgenin doğal dokusunun korunması talebi bulunuyor.
Üstelik tartışmanın merkezinde devam eden bir yargı süreci ve kesildiği ileri sürülen yaklaşık 40 ağaç var. Mahkemenin proje hakkındaki kararı henüz beklenirken ağaçların kesildiği iddiası, yargı sürecinin etkinliği ve çevresel değerlerin korunması konusunda da ciddi soru işaretleri doğurdu.
Şimdi gözler hem devam eden davaya hem de ilgili kurumların ağaç kesimi iddiaları karşısında atacağı adımlara çevrildi.
Edremit Çevre Derneği Başkanı Kubilay Saygın Öztürk: Dava açarken "Ağaçlara Zarar Verecek" dediğimiz şirket, Mahkeme Kararı'nı bile beklemedi, bunu hemen yaptı.!
"Altınkum Mahallesi’ndeki Afytos (eski TURBAN) Akçay Tatil Köyü bahçesinde dün duyulmaya başlanan hızar sesleri, bugün de artarak devam ediyor ne yazık ki.
Malum buradaki eski tesis vaktiyle özelleştirilmiş, ilk sahiplerinden de bu araziyi Cem Okullu ve ailesi satın almıştı. Sonra da Akçay Otelcilik Turizm ve İşletme A.Ş. firmasını kurdular ve buradaki eski yapıları yıkıp, yerine yeni bir otel yapmak istiyorlar. Zemin + 4,5 kat ve 244 odalı olarak planlanmış olan bu yeni otel ile ticari merkez projesi, çok büyük bir tesadüf eseri (!) 8 Mart’ta değiştirilmiş olan yeni yönetmelik gereğince 250 oda altı turizm tesislerine tanınan bir haktan da yararlanmak istedi. ÇED için sadece Valilik onayı yeterli olan böyle projeler için, artık uzun bir Bakanlık ÇED süreci de gerekli değil.Yani "halkı bilgilendirme toplantısı" falan yok, çok farklı kesimlerin itirazlarıyla uğraşmak da yok. Valilik de bu çerçevedeki başvuruları üzerine çeşitli kurumlardan görüş istedi. Edremit Belediyesi, BASKİ, Balıkesir B. Belediyesi ve Balıkesir Çevre İl Müdürlüğü olumlu yanıt verdi ve proje 2 Eylül'de Valilikçe onaylandı. Bunun üzerine durum kamuoyuna da aktarıldı zorunlu olarak. Edremit Çevre Derneği bu onaylı dosyaya o aşamada ulaşarak, projeyi inceledi. 3621 Sayılı Kıyı Kanunu’nun Açıkça İhlal Edilmesi, Kıyı Ekosisteminin ve Nitelikli Ağaç Dokusunun Yok Edilmesi, Altyapı ve Arıtma Tesisinin Yetersizliği - Çevre Kirliliği Riski, Ciddi Kat Yüksekliği Artışı, Kentsel "Duvar Etkisi" ve Siluet Bozulması, Rüzgar Koridorlarının Kapatılması ve ÇED Raporundaki Bilimsel Eksiklik, Bu Hacimdeki Bir Yatırımın Yanında Yaratılacak İstihdamın Çok Küçük Kalması gibi sakıncaları tespit etti ve Balıkesir Valiliği’ne bir dilekçeyle durumu iletilip itirazını yaptı.
İtiraz süresinin bitmesine bir gün kalana kadar cevap gelmeyince de Balıkesir 2. İdare Mahkemesi’ne 1 Ekim'de davasını açtı. İdareye karşı bu dava kabul edilince, haliyle çıkar bağı olduğu için durum Akçay Otelcilik AŞ’ne de tebliğ edildi. Bunun anlamı “gel hakkını koru” demek olduğu kadar “bak bu açılan yürütmeyi durdurma ve iptal davasıdır, buna uygun davran” anlamındadır. Oysa şirket hemen, arazi üzerinde sonradan geri dönülemez zararlar yaratmaya girişti. Bugün kesilenlerle beraber sayısı 40’a varan ve her biri 45-50 yaşında olan fıstık çamı ve karaçam ağaçlarını kesip indirdi.!
Yani “ben mahkemenin vereceği kararı beklemem” dedi. Herhalde kendisini yasalardan üstün görüyor? Üstelik kesilmesi için Tarım ve Orman İlçe Müdürlüğü’nün yazılı izni gereken fıstık çamlarını da hiçbir başvuru yapmadan kesti.! Bu yasa tanımazlığını ve bilerek suç işleme fiilini, biz de hem İdare Mahkemesi’ne ve hem de Edremit Savcılığı’na bildireceğiz elbette.
Bugün konuyla ilgili olarak o alanda çektiğim fotoğrafları da sizlerle paylaşıyorum dostlar. Bir de kampanya başlatıyoruz bu konuda. Gelişmeleri takip edin, lütfen dikkatinizi bu konudan ayırmayın."
