Türkiye ekonomisinin 2026 yılı birinci çeyrek büyüme rakamları açıklanırken, Ticaret Bakanı Ömer Bolat veriler hakkında kapsamlı bir yazılı değerlendirmede bulundu.
Küresel ölçekte zorlu şartların ve bölgesel belirsizliklerin devam ettiği bir süreçte gelen büyüme oranları, ekonominin zorlu şartlara karşı direncini bir kez daha ortaya koydu.
Kesintisiz Büyüme Serisi: 23 Çeyrektir Devam Ediyor
Bakan Ömer Bolat, Türkiye ekonomisinin 2026 yılının ilk çeyreğinde yüzde 2,5 oranında büyüme kaydettiğini açıkladı. Bu rakamla birlikte Türkiye ekonomisi, üst üste 23 çeyrektir kesintisiz büyüme göstererek önemli bir istikrar sergiledi.
-
Milli Gelirde Tarihi Rekor: Türkiye'nin yıllıklandırılmış milli geliri 1 trilyon 639 milyar dolara yükselerek tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
-
Çeyreklik Artış: Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,1 artış gösterdi.
Büyümeye En Büyük Katkı Özel Tüketim ve Yatırımlardan
Yılın ilk çeyreğinde ekonomik büyümenin lokomotifi özel tüketim harcamaları ve yatırımlar oldu. Sektörel bazda ve harcama kalemlerinde öne çıkan katkılar şu şekildedir:
-
Özel Tüketim: İlk çeyrek büyümesine 3,4 yüzde puanlık pay ile en yüksek katkıyı sağlayan kalem oldu.
-
Yatırım Harcamaları: Bu dönemde yüzde 3 artış gösteren yatırımlar, büyümeye 0,8 yüzde puan katkı verdi. Böylece yatırımlar son 6 çeyrektir kesintisiz bir şekilde büyümeyi desteklemeyi sürdürdü.
-
Kamu Harcamaları: Büyümeye 0,3 yüzde puanlık pozitif katkı sağladı.
-
Dış Denge: Takvim etkileri ve bölgedeki savaşların olumsuz yansımaları nedeniyle dış dengenin büyümeye katkısı eksi 2,5 yüzde puan olarak gerçekleşti.
-
Sektörel Katkılar: Hizmetler sektörü toplamında katma değer yüzde 2,5 artarak büyümeyi en çok destekleyen sektör olurken; inşaat sektörü yüzde 3,2, tarım sektörü ise yüzde 4,6 büyüme kaydetti. Sanayi sektörü ise üretimdeki yüzde 0,8'lik azalışla büyümeye 0,2 yüzde puan negatif etki yaptı.
Kişi Başına Düşen Milli Gelirde Zirve Görüldü
Türkiye ekonomisinin geçmiş yıllardaki performansına da değinen Bakan Bolat; Kovid-19 salgını döneminde bile büyüme eğiliminin sürdüğünü hatırlatarak Türkiye'nin 2020'de %1,8, 2021'de %11,8, 2022'de %5,4, 2023'te %5, 2024'te %3,3 ve geçen yıl (2025) %3,6 büyüdüğünü belirtti.
Bu istikrarlı büyüme trendi, cari fiyatlarla GSYH rakamlarına ve doğrudan vatandaşın gelirine de yansıdı:
-
Cari fiyatlarla GSYH 2021'de 828 milyar dolar, 2022'de 925 milyar dolar ve 2024'te 1 trilyon 358 milyar dolar iken geçen yıl 1 trilyon 596 milyar dolara ulaştı.
-
2022 yılında 10 bin 434 dolar, 2023'te 13 bin 8 dolar ve 2024'te 15 bin 325 dolar olan kişi başına düşen milli gelir, geçen yıl ivmesini koruyarak tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 18 bin 40 dolara yükseldi.
Cari İşlemler Dengesi ve Gelecek Dönem Beklentileri
Küresel belirsizliklerin ve jeopolitik gerilimlerin etkisiyle, yıllıklandırılmış cari işlemler açığının milli gelire oranı bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,4 seviyesine yükseldi. Ancak bu oran, yüzde 3,4 olan tarihsel ortalamanın altında kalarak dengeli görünümünü korumayı başardı. Geçen yıl genelinde ise bu pay yüzde 1,9 seviyesindeydi.
Bakan Bolat, önümüzdeki döneme ilişkin iyimser beklentilerini ve Bakanlık hedeflerini şu sözlerle özetledi:
"2026 yılı ilk çeyrek büyüme performansı, küresel ölçekte zorlu şartların sürdüğü bir dönemde ekonomimizin dayanıklılığını teyit etmiştir. Ticaret Bakanlığı olarak yürüttüğümüz faaliyetlerin de katkısıyla cari işlemler dengesindeki ılımlı görünüm korunmaktadır. Mayıs 2026'da 49,8'e yükselerek son 26 ayın zirvesine çıkan İSO Türkiye İmalat PMI verisi ve ikinci çeyrekteki güçlü mal-hizmet ihracatı artışları, yılın kalan 9 ayında büyümenin ivmeleneceğine işaret etmektedir. Yapısal reformlarla potansiyel büyüme oranımızı daha da yukarı taşıyacağız. Mal ve hizmet ihracatında yıl sonu hedefimiz olan 410 milyar doların üzerine çıkmak için çalışmalarımızı hız kesmeden sürdürüyoruz."
