Kakaoda Yeni Arz Alarmı: Grev Tehdidi Fiyatları Yukarı Çekti
Kakao piyasasında son günlerde görülen sert geri çekilmenin ardından fiyatlar yeniden yukarı yönlü hareket etmeye başladı. Dünyanın en büyük kakao üreticisi Fildişi Sahili'nde üreticilerin greve gitmesi ve bölgedeki aşırı yağışların hastalık riskini büyütmesi, piyasada yeni bir arz endişesi yarattı.
Fiyatlar Yüzde 2'nin Üzerinde Yükseldi
New York'ta işlem gören kakao vadeli kontratları 21 Eylül'de yüzde 2'nin üzerinde değer kazanarak ton başına yaklaşık 5.440 dolar seviyesine ulaştı. Bu hareket, kakao fiyatlarının son yedi günlük dönemde yaklaşık yüzde 10 gerilemesinin ardından geldi ve piyasadaki satış baskısına karşı gelen ilk güçlü tepki hareketlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, fiyatlardaki yukarı dönüşün yalnızca finansal pozisyon kapanışlarından değil, Batı Afrika'dan gelen somut arz sinyallerinden de kaynaklandığını belirtiyor.
Fildişi Sahili'nde Üreticiler Grevde
Piyasadaki en kritik risklerden biri, dünyanın en büyük kakao üreticisi konumundaki Fildişi Sahili'nde yaşanıyor. Ülkedeki üretici örgütü SYNAP-CI, 16 Eylül itibarıyla süresiz greve başladığını duyurdu. Üreticiler, yeni sezon için belirlenen fiyat, ödeme ve pazarlama koşullarına itiraz ediyor. Yedi farklı üretici örgütü de sektördeki mevcut koşullara karşı ortak grev çağrısına destek verdi.
Anlaşmazlığın merkezinde üreticilere ödenen kakao fiyatı yer alıyor. Yeni sezon için belirlenen taban fiyat kilogram başına 1.200 CFA frangı olurken, bu tutar önceki ana sezondaki 2.800 CFA frangı'nın oldukça altında kaldı. Üreticiler ayrıca önceki sezondan kalan stokların satışı ve yeni pazarlama sistemine ilişkin sorunların çözülmesini talep ediyor.
Yoğun Yağış Hastalık Riskini Artırdı
Piyasanın ikinci önemli riski hava koşullarından kaynaklanıyor. Fildişi Sahili'nin önemli üretim bölgelerinde son haftalarda normalin oldukça üzerinde yağış kaydedildi; bazı bölgelerde yağış miktarı uzun dönem ortalamasının neredeyse iki katına ulaştı. Düşük sıcaklıklarla birlikte gelen bu yoğun yağış, kakao ağaçlarında mantar hastalıklarının yayılması için uygun koşullar oluşturdu.
Özellikle meyvelerde çürümeye yol açan "black pod" (siyah kapsül) hastalığının yayılmasına ilişkin endişeler güçleniyor. Hastalık hem üretim miktarını hem de hasat edilen çekirdeğin kalitesini olumsuz etkileyebiliyor. Ayrıca yoğun yağış, hasat edilen kakaonun kurutulmasını ve üretim bölgelerinden taşınmasını da zorlaştırıyor.
Gana'da da Üretim Endişesi Var
Sorun yalnızca Fildişi Sahili ile sınırlı değil. Fildişi Sahili ve Gana'da güneşli gün sayısının azalması, kakao meyvelerinin gelişimini ve hasat sonrası kurutma sürecini olumsuz etkiliyor. Gana tarafında da üretimin önceki sezona kıyasla gerileyebileceğine dair tahminler bulunuyor. Dünyanın en büyük iki kakao üreticisinden aynı anda arz baskısı gelme ihtimali, piyasadaki endişeleri daha da artırıyor.
Çikolata Üreticileri İçin Yeni Maliyet Riski
Kakao fiyatları geçen yıl ulaştığı olağanüstü seviyelerin hâlâ altında bulunsa da piyasanın yeniden arz sorunlarına odaklanması, çikolata üreticileri açısından yeni bir maliyet riski oluşturuyor. Kakao çekirdeğinin yanı sıra kakao yağı ve kakao tozu fiyatlarındaki değişimler de üreticilerin maliyetlerini doğrudan etkiliyor. Fiyatların uzun süre yüksek seyretmesi durumunda üreticilerin maliyet artışını ürün fiyatlarına yansıtma, ürün gramajını küçültme veya kakao kullanım oranını değiştirme gibi seçeneklere yönelebileceği belirtiliyor.
Gözler Ekim Ayındaki Hasada Çevrildi
Kakao fiyatlarının bundan sonraki seyri, ekim ayında hızlanması beklenen ana mahsul teslimatlarıyla daha net şekilde ortaya çıkacak. Fildişi Sahili'ndeki grevin sevkiyatları ne ölçüde etkileyeceği, yağışların devam edip etmeyeceği ve siyah kapsül hastalığının yeni mahsulde ne kadar kayba yol açacağı, piyasanın yakından izleyeceği başlıca konular arasında yer alıyor.
Yeni mahsulün beklentilerin üzerinde gelmesi durumunda fiyat üzerindeki baskının yeniden güçlenebileceği, ancak grevin uzaması veya kalite sorunlarının büyümesi halinde son günlerdeki yükselişin süreceği değerlendiriliyor.
