Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye sürecine giren yatırım fonları için daha önce 3 ay olarak belirlenen resmi süreyi 6 aya çıkardı.
Düzenlemenin temel amacı, tasfiye kapsamındaki fonların portföyünde bulunan yaklaşık 900 milyar liralık devasa varlık yapısının piyasada ani ve sert bir satış baskısı yaratmasını engellemek.
Portföylerindeki varlıkların aceleyle elden çıkarılmasının önüne geçmeyi hedefleyen karar, hem fon yatırımcılarının hem de Borsa İstanbul'daki 6,5 milyona yakın genel yatırımcının haklarını korumayı amaçlıyor.
6 Aylık Süre Uzatımı Neden Kritik?
Tasfiye edilen fonların portföy büyüklüğü yaklaşık 900 milyar lira seviyesinde bulunuyor ve bu tutarın yaklaşık 450 ila 500 milyar liralık bölümünü hisse senetleri oluşturuyor. SPK’nın kararıyla satışların zamana yayılması şu nedenlerle büyük önem taşıyor:
Sığ Hisselerdeki Baskı: Portföylerde yer alan bazı hisselerin işlem hacmi düşük ve gerçek değerinin üzerinde fiyatlanmış olması, ani satışlarda telafisi güç kayıplara yol açabilirdi.
BIST 30 Geçişleri: Son dönemde sığ hisselerden BIST 30 hisselerine geçiş yapan fonların likiditeye dönüştürülmesi aşamasında borsadaki genel endeks üzerinde oluşabilecek satış baskısı yumuşatılacak.
Piyasa Dengesi: Varlıkların en uygun piyasa koşullarında nakde çevrilmesine olanak tanınarak yatırımcı mağduriyeti en aza indirilecek.
Para Piyasası ve Serbest Fonlar Arasındaki Farklar
Tasfiye sürecinde yer alan 131 fonun yaklaşık 117 tanesi hisse senedi yoğunluklu serbest fonlardan, geriye kalanı ise para piyasası fonlarından oluşuyor. İki fon türünün tasfiye takvimi ve risk yapısı birbirinden farklı işleyecek:
Para Piyasası Fonlarında İlk Ödemeler Ekim Ayında
Para piyasası fonları; devlet tahvili, vadeli mevduat ve repo gibi likiditesi yüksek enstrümanlardan oluştuğu için süreç çok daha hızlı ilerleyecek. 17 Eylül saat 13.30’dan önce satış emri vermiş olan yatırımcılara ilk ödemelerin Ekim ayının ilk veya ikinci haftası itibarıyla yapılması bekleniyor.
Ancak hisse senedini teminat olarak kabul etmiş olan para piyasası fonlarında, teminat hisselerin değer kaybetmiş olması durumunda sınırlı da olsa bir değer kaybı yansıyabilir.
Serbest Fonlarda Risk Daha Yüksek
Nitelikli yatırımcılara yönelik olan serbest fonlar, yüksek getiri hedefiyle daha esnek ve riskli stratejiler uygular. Bu fonlardaki hisse senedi ağırlığı nedeniyle tasfiye süreci 6 aya kadar yayılabilir ve piyasa dalgalanmaları nihai ödeme tutarını doğrudan etkileyebilir.
Yatırımcıların Hesabındaki Para Aynı Kalmayabilir
Tasfiye sürecinde yatırımcıların en çok dikkat etmesi gereken nokta, mevcut portföy ekranlarında görünen bakiyelerin garanti olmamasıdır.
Katılma Payı Adedi Korunur: Yatırımcının sahip olduğu fon pay adedi (örneğin 20.000 adet) sabit kalır.
Birim Fiyat Değişebilir: Fonun içerisindeki hisse senetlerinin veya varlıkların tasfiye süresince değer kaybetmesi halinde, ödeme günündeki gerçek piyasa değeri esas alınır. Dolayısıyla bugün sistemde 100 bin TL olarak görülen tutar, varlıkların satış anındaki değerine göre daha düşük veya daha yüksek bir seviyede gerçekleşebilir.
Ödeme Süreci Nasıl İşleyecek? Başvuru Gerekli Mi?
SPK’nın belirlediği yol haritası uyarınca yatırımcıların herhangi bir başvuru yapmasına veya yeni bir banka hesabı açmasına gerek bulunmamaktadır.
Devir İşlemi (İlk 2 İş Günü): Fonların Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) üzerindeki kayıtları, görevlendirilen İş Bankası ve Ziraat Bankası’na devredilir.
Tespit Süreci (Takip Eden 10 İş Günü): Fonların borç, alacak, yükümlülükleri ve yatırımcı hak ediş oranları detaylıca tespit edilir.
Nakit Aktarımı: Varlıklar satılıp nakde dönüştürüldükçe, tutarlar yatırımcıların yatırım yaptığı mevcut banka veya aracı kurum hesaplarına otomatik olarak aktarılır.
Dolandırıcılık Uyarılarına Dikkat!
Tasfiye süreciyle ilgili sosyal medyada ve dijital platformlarda oluşan bilgi kirliliğine karşı dikkatli olunmalıdır.
"Paranızı komisyon karşılığında hemen çekelim" veya "Ödemenizi öne alalım" diyen üçüncü şahıslara ve dolandırıcılara kesinlikle itibar edilmemelidir.
Süreç tamamen resmi mevzuat çerçevesinde otomatik yürütülmektedir. Yatırımcıların yalnızca KAP (Kamuyu Aydınlatma Platformu), SPK, İş Bankası ve Ziraat Bankası tarafından yapılacak resmi duyuruları takip etmesi gerekmektedir.
NOT: Yatırım Tavsiyesi Değildir!
