Zeytinli İleri Biyolojik Arıtma Tesisi Kapasite Artışı Projesi kapsamında düzenlenen Halkın Katılımı Toplantısı, çevre örgütleri ve yurttaşların yoğun eleştirilerine sahne oldu. 5 Şubat 2026 tarihinde Edremit’in Altınkum Mahallesi’nde gerçekleştirilen toplantıda, projenin seçilen alanı, derin deniz deşarjı uygulaması ve ekolojik etkileri sert şekilde eleştirildi.
Toplantı Mekânı ve Sunum Tepki Çekti
Toplantı, Altınkum Mahallesi’nde bulunan Ortam Kafe adlı bir kahvehanede gerçekleştirildi. Mekânın küçük ve fiziki koşullarının yetersiz olması, toplantının sağlıklı yürütülmesini engelledi. Katılımcıların önemli bir bölümü sunumu izleyemezken, yapılan hazırlıkların yetersizliği de tepkilere neden oldu.
Balıkesir Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi (BASKİ) tarafından yürütülen projeye ilişkin ÇED Başvuru Dosyası sunumu, dosyayı hazırlayan ETC Çevre Teknolojileri temsilcileri tarafından yapıldı. Sunumun yüzeysel ve eksik olduğu, özellikle teknik detayların yeterince açıklanmadığı ifade edildi.
“Proje Alanı Yanlış, Sulak Alana Arıtma Tesisi Yapılamaz”
Sunumun ardından Balıkesir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü temsilcisinin moderasyonunda katılımcılara söz verildi. Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği Başkanı Süheyla Doğan, toplantının son bölümünde söz alarak projeye yönelik kapsamlı eleştirilerde bulundu.
Doğan, tesisin yapılmak istendiği alanın Sulak Alan ve Nitelikli Koruma Alanı statüsünde olduğuna dikkat çekerek, bu tür alanlara arıtma tesisi kurulmasının kabul edilemez olduğunu vurguladı. Proje alanı seçiminin bilimsel ve hukuki açıdan hatalı olduğunu belirten Doğan, yer seçiminin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“Denizler Alıcı Ortam Değildir” Uyarısı
Projede arıtılan atık suyun yalnızca yüzde 10’unun tarımda geri kullanılmasının, yüzde 90’ının ise derin deniz deşarjı yöntemiyle Edremit Körfezi’ne verilmesinin planlandığını aktaran Doğan, bu yaklaşımın büyük bir çevresel risk barındırdığını ifade etti.
Edremit Körfezi’nin hassas bir su alanı olduğunu vurgulayan Doğan, “Denizler alıcı ortam değildir. Arıtılmış dahi olsa atık suyun denize verilmesi ekosistem açısından ciddi riskler taşımaktadır” dedi. Ayrıca mevcut ve eski derin deniz deşarjı hattının kullanılmasının ayrı bir risk oluşturduğunu, projede yedek bir hattın da öngörülmediğini belirtti.
Teknik Eksiklikler ve Belirsizlikler
Dernek tarafından dile getirilen eleştiriler yalnızca yer seçimi ve deşarj yöntemiyle sınırlı kalmadı. Projede; Tasarım parametrelerinin yetersiz olduğu Ölçümlerin ve bilimsel verilerin eksik bulunduğu, Koku giderimine ilişkin önlemlerin yeterince planlanmadığı, Atık çamurunun nasıl taşınacağı ve nerede bertaraf edileceğinin net olmadığı, Geri kullanılacağı belirtilen suyun hangi alanlara, nasıl ulaştırılacağına dair somut bir plan sunulmadığı vurgulandı.
“Mega Tesisler Çözüm Değil, Ekolojik Sorun Kaynağı”
Süheyla Doğan konuşmasında, kentlerin ve yerleşim alanlarının planlanmasında ekolojik kaygıların göz ardı edildiğini belirterek, yıllardır çözülemeyen atık su sorunlarının “mega arıtma tesisleri” ve derin deniz deşarjlarıyla çözülmeye çalışıldığını söyledi.
Bu uygulamaların bugüne kadar Türkiye’nin birçok bölgesinde ciddi ekolojik tahribatlara yol açtığını hatırlatan Doğan, gerçek çözümün doğa dostu ve yerel ölçekli sistemler olduğunu ifade etti.
Kuraklık ve Su Krizi Vurgusu
Kuraklık ve su kıtlığına da dikkat çeken Doğan, çözümün yalnızca arıtma tesisleriyle sınırlı olmadığını belirterek şu önerileri sıraladı:
Su tasarrufunu esas alan politikaların hayata geçirilmesi,
Gri su ayrımı için yasal düzenlemeler yapılması,
Evsel ve endüstriyel kimyasal kullanımının azaltılması,
Doğal temizlik ürünlerinin teşvik edilmesi,
Mega tesisler yerine küçük ölçekli, yerel çözümler geliştirilmesi,
Kırsal ve küçük yerleşim alanlarında yapay sulak alanlar oluşturularak doğal arıtma yöntemlerinin uygulanması,
Arıtılmış atık suyun tamamının geri kullanımının sağlanması.
Yazılı Görüş Valiliğe Sunulacak
Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği’nin projeye ilişkin teknik eleştiri ve değerlendirmeleri yazılı olarak sunma talebi toplantı sırasında kabul edilmedi. Yetkililer, hazırlanan raporun Valiliğe iletilmesini istedi. Dernek tarafından hazırlanan teknik değerlendirme metninin ilgili kurumlara sunulacağı bildirildi.
Toplantıda söz alan bazı uzmanlar da projedeki teknik eksikliklere dikkat çekerken, yöre sakinleri ise arıtma sorununun bir an önce çözülmesi gerektiğini ifade etti. BASKİ Genel Müdür Yardımcısı tarafından verilen yanıtların ise katılımcılar tarafından yeterli ve ikna edici bulunmadığı belirtildi.
“Doğru Yer, Doğru Tasarım, %100 Geri Kullanım”
Dernek açıklamasında, Zeytinli İleri Biyolojik Arıtma Tesisi Kapasite Artışı Projesi’nin; Sulak Alan ve Nitelikli Koruma Alanlarını tahrip etmeyen, doğru kriterlerle seçilmiş bir alanda, arıtılmış atık suyun yüzde 100 geri kullanıldığı, denize hiçbir şekilde atık su verilmediği ve bilimsel parametrelere uygun biçimde yeniden tasarlanması gerektiği vurgulandı.
