Balya ilçesine bağlı Karlık ve Söbücealan mahalleleri mevkiinde planlanan Altın-Gümüş Madeni Projesi için verilen "ÇED Olumlu" kararının iptali istemiyle açılan davalarda keşif ve bilirkişi incelemesi gerçekleştirildi. İnceleme sırasında, şirket tarafından varlığı tartışma konusu yapılan sit alanında davacılar tarafından antik dönem tuğlası bulundu.
Limak Holding bünyesindeki Altınordu Madencilik A.Ş. tarafından hayata geçirilmek istenen proje hakkında açılan iki ayrı dava kapsamında 10 Haziran’da Balıkesir 2. İdare Mahkemesi tarafından keşif yapıldı. Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği, Ayvalık Tabiat Derneği, Burhaniye Çevre Platformu Derneği, Balıkesir Çevre Platformu ve Gökçeyazı Türkmen Dağı Çevre Koruma ve Dayanışma Derneği üyelerinin açtığı dava ile TEMA Vakfı’nın açtığı dava birlikte incelendi.
KEŞİFTE ÇED RAPORUNA SERT ELEŞTİRİLER
Keşif sırasında davacı taraflar, proje ve ÇED raporuna ilişkin kapsamlı itirazlarını mahkeme heyetine sundu. Davacılar, projede ekonomik olmayan kayaç miktarının çok yüksek olduğunu, ortaya çıkacak atık miktarının bölge ekosistemi açısından ciddi risk oluşturduğunu belirtti.
Ayrıca proje sahasının yerleşim alanlarına çok yakın olduğu, Karlık, Söbücealan ve Yaylacık mahallelerinin ruhsat alanı içinde kaldığı, bu durumun köylerin yaşam koşullarını olumsuz etkileyeceği ifade edildi.
SU KAYNAKLARI VE TARIM ALANLARI İÇİN UYARI
Davacılar, projede günlük yaklaşık 1.971 metreküp su kullanılmasının planlandığını, bu miktarın yaklaşık 10 bin kişilik nüfusun günlük su tüketimine eşdeğer olduğunu vurguladı. Suyun yeraltı kuyularından sağlanmasının kuraklık ve susuzluk riskini artıracağı savunuldu.
Manyas Gölü’nü besleyen su havzalarının proje alanıyla bağlantılı olduğuna dikkat çeken çevre örgütleri, bölgedeki göletler, tarım alanları ve içme suyu kaynaklarının tehdit altında olduğunu ileri sürdü.
SİYANÜR VE DİĞER KİMYASALLAR GÜNDEME GELDİ
Projede altın zenginleştirme işleminin tank liçi yöntemiyle yapılacağı, bu süreçte siyanür başta olmak üzere çeşitli kimyasalların kullanılacağı belirtildi. Davacılar, hava, su ve toprak kirliliği riski nedeniyle çevre ve insan sağlığının tehlikeye gireceğini savundu.
Ayrıca cevher içinde bulunan civanın kurutma işlemleri sırasında atmosfere karışabileceği ve bunun ayrı bir çevresel risk oluşturduğu ifade edildi.
ORMANLAR VE BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK ENDİŞESİ
ÇED alanının büyük bölümünün orman ve tarım arazilerinden oluştuğunu belirten davacılar, raporda yaklaşık 19 bin ağacın kesileceğinin belirtildiğini, gerçek sayının daha yüksek olabileceğini öne sürdü.
Flora ve fauna çalışmalarının yetersiz olduğu, gözlem sürelerinin bilimsel açıdan yeterli kabul edilemeyeceği de dile getirilen itirazlar arasında yer aldı.
SİT ALANINDA ANTİK DÖNEM TUĞLASI BULUNDU
Keşif sırasında taraflar, proje alanına yaklaşık 1,3 kilometre uzaklıkta bulunan ve "Söbücealan Yerleşimi ve Nekropolü" olarak tescilli 1. derece arkeolojik sit alanının da incelenmesini talep etti.
Davacılara göre şirket temsilcileri bölgede böyle bir yerleşimin bulunmadığını savundu. Ancak mahkeme heyeti ve bilirkişiler koordinatlar üzerinden alana giderek inceleme yaptı.
İnceleme sonrasında bölgeden ayrılınırken davacılar tarafından yerde antik dönem tuğlası olduğu değerlendirilen bir parça bulundu. Buluntu, bilirkişi heyetine ve mahkeme hakimine gösterildi. Arkeolog bilirkişinin ise buluntuyu kayıt altına almadığı belirtildi.
MUHTARLARDAN MADENE DESTEK
Keşif sırasında söz alan Karlık ve Söbücealan mahalle muhtarları ise projeyi desteklediklerini belirterek, maden faaliyetinin ülke yararına olduğunu düşündüklerini ifade etti.
Muhtarlar, çevresel kaygıları anladıklarını ancak projenin ekonomik açıdan önemli olduğunu savundu.
RAPOR BEKLENİYOR
Keşif ve bilirkişi incelemesinin tamamlanmasının ardından tutanak taraflarca imzalandı. Sürecin bundan sonraki aşamasında bilirkişi heyetinin hazırlayacağı rapor mahkemeye sunulacak.
Çevre örgütleri, bilirkişi raporunun bilimsel ve tarafsız biçimde hazırlanmasını beklediklerini belirtirken, mahkemeden yürütmenin durdurulması yönünde karar verilmesini talep ediyor.
