Hürmüz Boğazı’nda yaşanan güvenlik krizi ve LNG sevkiyatlarındaki aksamalar Avrupa enerji piyasasında fiyatları hızla yukarı çekti. Avrupa’nın gösterge doğal gaz fiyatı gün içinde yüzde 13,2 yükselerek megavatsaat başına 81,48 euroya ulaştı. Böylece fiyatlar Aralık 2022’den bu yana görülen en yüksek seviyeye çıktı.
Basra Körfezi'nde artan jeopolitik gerilim, enerji piyasalarında etkisini giderek daha fazla hissettiriyor. Özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarının aksaması, Avrupa'da arz endişelerini yeniden gündemin ilk sıralarına taşıdı.
Avrupa doğal gaz piyasasının önemli göstergelerinden Hollanda merkezli TTF'de ekim vadeli kontratlar, geçen haftayı megavatsaat başına 71,95 eurodan tamamlamıştı.
11 Eylül'deki işlemlerde ise fiyat yüzde 13,2 artarak 81,48 euroya kadar yükseldi. Bu seviye, Avrupa doğal gaz piyasasında Aralık 2022'den bu yana görülen en yüksek düzey olarak kayıtlara geçti.
Hürmüz’deki Kriz LNG Sevkiyatını Vurdu
Doğal gaz fiyatlarındaki sert hareketin merkezinde Hürmüz Boğazı bulunuyor.
Küresel LNG akışının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda yaşanan askeri gerilim, deniz taşımacılığını olumsuz etkiliyor. Petrol tankerlerinin geçişleri düşük kapasiteyle devam ederken, LNG sevkiyatlarındaki kesintinin çok daha belirgin olduğu aktarılıyor.
Bu durum Avrupa açısından özellikle önemli. LNG arzının azalması veya kesintilerin uzun sürmesi halinde, Avrupa ülkelerinin alternatif tedarik için küresel pazarda daha fazla rekabet etmesi gerekebilir.
Üstelik kıtanın doğal gaz depolarındaki mevcut tablo da geçen yıla göre daha zayıf.
Avrupa Gaz Altyapısı verilerine göre Avrupa Birliği genelindeki doğal gaz depolarının doluluk oranı yüzde 67,6 seviyesinde. Geçen yıl aynı dönemde depoların doluluk oranı yüzde 79,9'du.
Aradaki fark 12,3 puana ulaşıyor.
Kış Öncesi Avrupa İçin Kritik Dönem
Avrupa Komisyonu cephesinde şu aşamada acil bir arz güvenliği krizi beklentisi bulunmuyor. Ancak Hürmüz Boğazı'ndaki LNG kesintilerinin uzaması halinde tablo değişebilir.
Özellikle kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte ısınma kaynaklı doğal gaz talebinin artması bekleniyor. Aynı dönemde Asya ülkelerinin de LNG talebini artırması, küresel piyasadaki rekabeti daha da sertleştirebilir.
Daha yüksek fiyatların oluşması durumunda esnek LNG kargolarının Avrupa yerine daha yüksek fiyat veren Asya pazarlarına yönelmesi de riskler arasında gösteriliyor.
Bu nedenle Avrupa doğal gaz piyasasında önümüzdeki dönemde yalnızca Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler değil; LNG sevkiyatlarının seyri, depoların doluluk oranı ve kış öncesi talep de fiyatların yönü açısından yakından izlenecek.
