Türkiye, küresel diplomasinin ve güvenlik mimarisinin kalbi olmaya devam ediyor.
Başkent Ankara'nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde resmen başladı. 7-8 Temmuz tarihleri arasında düzenlenen bu dev organizasyon, küresel güvenlik gündemini tek masada buluştururken, "NATO nedir, açılımı ne?", "NATO'ya üye kaç ülke var?" soruları en çok arananlar listesine girdi.
ABD Başkanı Donald Trump, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer gibi dünya liderlerinin Ankara'da buluştuğu tarihi zirve sürerken, Kuzey Atlantik İttifakı'na dair merak edilen tüm temel bilgileri derledik.
NATO Nedir, Açılımı Ne Demek?
NATO'nun Türkçe açılımı Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (İngilizce: North Atlantic Treaty Organization) anlamına gelmektedir.
4 Nisan 1949 tarihinde 12 kurucu ülke tarafından imzalanan Kuzey Atlantik Antlaşması'na (Washington Antlaşması) dayanarak kurulan örgüt, uluslararası askeri ve siyasi bir ittifaktır. Temel amacı, üye ülkelerden herhangi birine dışarıdan gelebilecek bir saldırıya karşı ortak savunma yapmaktır. Örgütün ana merkezi Belçika'nın başkenti Brüksel'de yer almaktadır.
NATO’nun Kritik 5. Maddesi Nedir?
NATO'nun işleyişindeki en güçlü yaptırım ve güvence mekanizması 5. Madde olarak bilinir. Bu maddeye göre:
"Üye devletlerden herhangi birine karşı yapılacak silahlı bir saldırı, tüm üye ülkelere yapılmış bir saldırı olarak kabul edilir. Bu durumda müttefikler, saldırıya uğrayan üyeye gerekirse askeri güç kullanımı da dahil olmak üzere anında yardım etmekle yükümlüdür."
Türkiye NATO'ya Ne Zaman Üye Oldu?
Türkiye, jeopolitik konumu ve askeri gücüyle ittifakın en kritik aktörlerinden biridir. İttifakın kuruluşundan 3 yıl sonra, 18 Şubat 1952 tarihinde Yunanistan ile birlikte NATO'ya resmen dahil olmuştur. Türkiye, ittifak içerisinde en büyük ikinci askeri güce (orduya) sahip ülke konumundadır.
Güncel NATO Üyesi Ülkeler Listesi (Kaç Ülke Var?)
Son olarak Finlandiya (2023) ve İsveç'in (2024) katılımıyla birlikte NATO'ya üye toplam ülke sayısı 32'ye yükselmiştir. İşte alfabetik sırayla güncel üye ülkeler ve katılım yılları:
Almanya (1955)
Amerika Birleşik Devletleri (1949)
Arnavutluk (2009)
Belçika (1949)
Birleşik Krallık (1949)
Bulgaristan (2004)
Çek Cumhuriyeti (1999)
Danimarka (1949)
Estonya (2004)
Finlandiya (2023)
Fransa (1949)
Hırvatistan (2009)
Hollanda (1949)
İspanya (1982)
İsveç (2024)
İtalya (1949)
İzlanda (1949)
Kanada (1949)
Karadağ (2017)
Kuzey Makedonya (2020)
Letonya (2004)
Litvanya (2004)
Lüksemburg (1949)
Macaristan (1999)
Norveç (1949)
Polonya (1999)
Portekiz (1949)
Romanya (2004)
Slovakya (2004)
Slovenya (2004)
Türkiye (1952)
Yunanistan (1952)
Ankara Zirvesi’nin Önemi ve Katılımcıları
Ankara'da gerçekleştirilen 36. zirve, sadece 32 üye ülkeyi değil, aynı zamanda Hint-Pasifik güvenliğinin önemli aktörleri olan AP4 ülkelerini (Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore) de aynı masada buluşturuyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin de katıldığı bu tarihi zirve, transatlantik ve küresel güvenlik stratejilerinin önümüzdeki yıllardaki seyrini belirleyecek.
