Sebze ve meyvenin üreticiden tüketiciye ulaşana kadar geçirdiği süreçleri yeniden düzenlemeyi amaçlayan Hal Yasası için Meclis çalışmaları başladı.
Uzun süredir gündemde bulunan ancak önceki yasama dönemlerinde sonuçlandırılamayan düzenlemenin bu dönemde yasalaştırılması hedefleniyor.
Hazine ve Maliye, Ticaret, Tarım ve Orman ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıklarının üzerinde çalıştığı taslak, yaklaşık 30 maddelik ilk metinden 9 maddeye indirildi.
AK Parti Grubu ile ilgili bakanlıkların bürokratları tarafından değerlendirilen düzenlemenin temel hedefleri arasında tarım ürünlerinin fiyat oluşumunun daha etkin denetlenmesi, kayıt dışı ticaretin azaltılması ve üretici örgütlerinin güçlendirilmesi bulunuyor.
Yeni Hal Yasası Neler Getirecek? Marketlere Yerli Ürün Şartı
Hazırlıkları süren düzenlemeyle üreticilerin ürünlerini daha az aracı kullanarak satışa sunabilmelerinin kolaylaştırılması planlanıyor.
Buna göre üreticilerin sebze ve meyvelerini doğrudan marketlere, tüketicilere veya internet üzerinden satış yapan kanallara ulaştırabilmesine yönelik adımlar atılacak.
Taslak kapsamında öne çıkan başlıklar şöyle:
- Üretici ile tüketici arasındaki aracı ve komisyoncu sayısının azaltılması.
- Yerli ürün satan marketlere vergi teşviki sağlanması.
- Market raflarında yerli ürünlere daha fazla yer ayrılmasının zorunlu hale getirilmesi.
- Tarımsal kooperatif sayısının artırılması ve mevcut kooperatiflerin güçlendirilmesi.
- Hal sisteminde dijital bildirim, satış ve stok takibinin geliştirilmesi.
- Ürünlerin kalite sınıflandırması ve gıda güvenliği denetimlerinin sıkılaştırılması.
- Kayıt dışı ticaretin ve buna bağlı vergi kayıplarının önlenmesi.
Düzenlemeyle tarımsal kooperatif sayısının iki katına çıkarılması da hedefleniyor.
Özellikle üreticilerin doğrudan satış imkanlarının artırılmasıyla ürünlerin tarladan market rafına ulaşırken karşılaştığı aracılık maliyetlerinin azaltılması amaçlanıyor.
Hal Yasasına Uymayanlara Hapis ve Para Cezası mı Gelecek?
Taslakta dikkat çeken başlıklardan biri de denetimlerin ve yaptırımların artırılması.
Yeni düzenlemeyle hal sistemindeki bildirim, satış ve stok hareketlerinin dijital ortamda daha yakından izlenmesi planlanıyor.
Kurallara aykırı işlemler için idari para cezalarının yanı sıra bazı ihlallere hapis cezası getirilmesi de üzerinde çalışılan seçenekler arasında bulunuyor.
Ancak hangi fiillere ne kadar para cezası veya kaç yıl hapis cezası uygulanacağına ilişkin kesinleşmiş bir madde metni henüz paylaşılmadı.
Düzenlemenin yasalaşması halinde hallerin stok takibi, ürün kalitesi ve gıda güvenliği alanındaki sorumluluklarının da artması bekleniyor.
Yeni Hal Yasası Ne Zaman Çıkacak?
Hal Yasası taslağının bu yasama döneminde TBMM'den geçirilmesi hedefleniyor. Bununla birlikte düzenlemenin ne zaman kanun teklifine dönüşeceği ve Meclis Genel Kurulunda hangi tarihte görüşüleceği henüz netleşmedi.
Taslağın yasalaşması durumunda üreticiler, komisyoncular, hal esnafı, marketler ve tüketicileri ilgilendiren yeni kurallar uygulanacak.
Düzenlemenin sebze ve meyve fiyatlarına nasıl yansıyacağı ise uygulanacak hükümlere ve piyasa koşullarına bağlı olacak.
