Yargıtay 4. Ceza Dairesi, rüşvet suçunun hangi şartlarda oluşacağına ilişkin dikkat çeken bir karara imza attı. Daire, somut olayda gerçekleşmesi başka bir koşula bağlanan teklifin, söz konusu koşul gerçekleşmediği için rüşvet suçunu oluşturmadığı sonucuna vardı. Yerel mahkemenin rüşvet suçundan verdiği beraat kararı hukuka uygun bulundu.
Türk Ceza Kanunu’nun rüşvet suçunu düzenleyen 252. maddesine ilişkin Yargıtay’dan önemli bir değerlendirme geldi.
Davaya konu olay, göçmen kaçakçılığı yaptığı belirtilen bir kişinin sınırdan göçmen geçirilmesi karşılığında ödeme yapmayı teklif ettiği iddiasıyla başladı. Şüphelinin, ödemenin göçmenlerin sınırı geçmesi şartına bağlı olacağını söylediği öne sürüldü.
Olayın ardından şüpheli hakkında rüşvet ve hakaret suçlarından soruşturma başlatıldı.
Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davada sanığa hakaret suçundan hapis cezası verilirken, rüşvet verme suçundan ise beraat kararı çıktı.
Dosyanın istinafa taşınmasının ardından Bölge Adliye Mahkemesi itirazları reddetti. Temyiz üzerine dosya bu kez Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin önüne geldi.
Yargıtay Neden Rüşvet Suçunun Oluşmadığına Karar Verdi?
Yargıtay 4. Ceza Dairesi değerlendirmesinde, daha önce Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından verilen bir karara da atıfta bulundu.
Daire, rüşvet suçunun konusunun bir işin yapılması veya yapılmaması olduğunu belirterek şarta bağlı bir rüşvet anlaşmasında, şart gerçekleşmediğinde anlaşmanın konusunun da ortadan kalkacağına dikkat çekti.
Somut olayda sanığın sınırdan göçmen geçirdiğine ilişkin delil elde edilemediği de kararda belirtildi.
Yargıtay bu iki hususu değerlendirerek, olayda şarta bağlanan teklifin rüşvet suçunu oluşturmadığı ve mahkemenin suçun niteliğine ilişkin değerlendirmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna vardı.
Dairenin kararında şu değerlendirmeye yer verildi:
“Şart gerçekleşmediğinde rüşvet sözleşmesinin gereğinin yerine getirilemeyeceği, başka bir anlatımla anlaşma konusunun ortadan kalkacağı ortadadır.”
Böylece rüşvet suçundan verilen beraat kararına yönelik bozma görüşü benimsenmedi.
Hakaret Suçundan Verilen Ceza Onandı
Yargıtay yalnızca rüşvet suçuna ilişkin değerlendirme yapmadı. Dosyadaki hakaret suçundan verilen mahkûmiyet hükmü de temyiz incelemesinden geçti.
Daire; delillerin usulüne uygun değerlendirildiği, sanığın eyleminin doğru nitelendirildiği ve verilen cezanın kanuna uygun olduğu sonucuna vardı.
Sanık müdafiinin temyiz nedenleri reddedilirken hükmün oy birliğiyle onanmasına karar verildi.
Karar özellikle “şarta bağlı teklif” ile rüşvet suçunun oluşumu arasındaki hukuki ilişkinin nasıl değerlendirileceğini göstermesi bakımından dikkat çekiyor. Bununla birlikte karar, “şarta bağlı her rüşvet teklifi suç değildir” şeklinde bütün olaylara uygulanabilecek sınırsız bir sonuç olarak değerlendirilmemeli; her dosyanın somut koşulları ve delilleri ayrı ayrı önem taşıyor.
