CHP Balıkesir Kadın Kolları İl Başkanı Ayşe Pınar Yahşi, kadınların karar alma mekanizmalarındaki oranlarını değerlendirerek eşit temsil için yasal ve yapısal değişim çağrısı yaptı. Ayşe Pınar Yahşi: Cumhuriyet Halk Partisi Kadın Kolları demek; kadının insan hakları mücadelesinin, eşitlik mücadelesinin yıkılmaz kalesi demektir.
------------------------
Siyaset sahnesinin kadınlara açıldığı ilk basamak olan belediye seçimlerinde, seçme ve aday olma hakkını elde ettikleri 3 Nisan 1930’dan günümüze kadar siyasetin her alanında görev alan kadınların, günümüzde siyasete bakışlarını ve toplumsal hayatta yaşadıklarını Cumhuriyet Halk Partisi Balıkesir Kadın Kolları İl Başkanı Ayşe Pınar Yahşi POLİTİKA’ya anlattı.
CHP Kadın Kolları’nın kadın dayanışmasında ve kadın hareketlerinde nasıl bir rol üstlendiğini dile getiren İl Başkanı Ayşe Pınar Yahşi ile kadınların sahada dile getirdikleri sorunları, aile-iş-siyaset dengesini nasıl koruduklarını, temsil makamlarında nasıl yer edindiklerini ve daha birçok konuyu ele alarak kadın odaklı bir röportaj gerçekleştirdik.
Siyasette, mecliste bir kadını en iyi temsil edecek olanın yine kadın olduğunu belirten Yahşi, CHP’nin son tüzüğünde yapılan düzenleme ile seçimle belirlenen milletvekili, il genel meclisi, belediye meclisi, parti meclisi, yüksek disiplin kurulu, il ve ilçe yönetim kurulları ile kurultay delegeliği seçimlerinde yüzde 50 cinsiyet kotası uygulanması maddesinin eklenmesiyle, parti içi seçimlerde tam demokrasinin ve eşit temsilin sağlanması adına önemli bir adım atıldığını vurguladı.
CHP Kadın Kollarında yolculuğunuz nasıl başladı? Neden siyasete girmek istediniz?
Ben çocukluğumdan beri siyasetle çok ilgiliydim aslında. Belki ailem ilgili olduğu için, belki benden büyük kuzenlerimin o yıllarda üniversitede olması ve onların siyasete bakışlarından etkilendiğim için… Belki de çocukluğumun 80 darbesi döneminde geçmesi ve siyasal iklim gereği evde hep siyaset konuşulması etkili oldu. Böyle bir altyapıyla büyümüş olmaktan dolayı daha fazla ilgimi çekiyor olabilir.
Ben her zaman ülkenin yaşadığı sorunlarla ilgili bir yurttaş olarak sorumluluk hissetmişimdir. Cumhuriyet Halk Partisi, kuruluşun ve kurtuluşun partisidir. Mustafa Kemal Atatürk “Benim iki büyük eserim vardır; biri Türkiye Cumhuriyeti, diğeri Cumhuriyet Halk Partisi’dir.” demiştir. Atatürkçü, cumhuriyetçi, laik bir kadın olarak başka bir yerde olma ihtimalim yoktu. Doğal olarak Cumhuriyet Halk Partisi’nde siyaset yapmayı tercih ettim.
Nasıl başladım derseniz; aile işinde süren çalışma hayatım, ikiz çocuklarım ve bakım yükünü omuzladığımız büyüklerimiz nedeniyle aktif siyasete aslında geç başladım. Biliyorsunuz, Türkiye’de kadınların bakım yükü çok ağır. Bu süreç içinde aktif siyasetin içinde olamasam da her zaman seçim dönemlerinde partime gelir, gönüllü çalışma gruplarının içinde yer alırdım. Bunu bir yurttaş olarak, bir cumhuriyet kadını olarak görev bildim.
Mustafa Kemal Atatürk’ün “Kadınlarını geride bırakan toplum, geri kalmaya mahkûmdur.” sözüne çok inanıyorum. Rosa Luxemburg da toplumun kurtuluşunun kadınların kurtuluşundan geçtiğini söylemiştir. Kesinlikle böyle düşünüyorum. Karesi ilçesinin üyesiyim ama üye değilken bile CHP Karesi İlçe Kadın Kolları çalışmalarına destek olmaya çalıştım. Çünkü kadının eşitlik mücadelesinin yanında olmak, taşın altına elimi koymak istedim.
2019 yılında İl Başkanımız Sayın Serkan Sarı, Kadın Kolları İl Başkanımız da Fatma Şener’di. Onların davetiyle, “Senin yönetimde olmanı, seninle çalışmayı istiyoruz.” sözleri üzerine önce 37. dönem il yönetim kurulunun yedek listesine girdim. Çok kısa bir süre sonra da İl Kadın Kolları Başkanımızın tek aday olarak girdiği 14. İl Kadın Kolları Kongresi ile İl Kadın Kolları Yönetimine seçildim.
Bir yıl boyunca Kadın Kolları İl Sekreteri olarak görev yaptıktan sonra başkanımızın istifasıyla yönetim kurulu İl Kadın Kolları Başkanlığı görevini bana verdi. 15. Olağan Kadın Kolları Kongresi’nde delegelerimizin oylarıyla yeniden başkanlığa seçildim. Hayatımın en onurlu görevidir. Layık olmaya çalışıyorum. Bu arada her iki başkanımızdan da çok şey öğrendim; kendilerine teşekkür ederim.
Kadın Kollarında görev almak size ne kattı?
Öncelikle tam da olmak istediğim yerdeyim: kadın mücadelesinin içinde. Bir yandan büyük bir tatmin duygusu, bir yandan inanılmaz bir sorumluluk duygusu içindeyim.
Ben çok eşitlikçi bir ailede ve çevrede büyüdüm. Gençlik yıllarımdan bu yana kadın mücadelesinin farkındaydım ama Kadın Kollarında çalışmaya başlayıncaya kadar bu mücadelenin ne kadar önemli, ne kadar haklı ve sadece ülkemiz için değil tüm dünya için ne kadar hayati olduğunu bu kadar derinden kavramamıştım.
Kadın Kollarında olmam, daha bilinçle hareket edebilme gücü sağladı. Daha özgüvenliyim; çünkü arkamda Cumhuriyet Halk Partisi ve çok güçlü bir kadın örgütümüz var. Benimle yol yürüyen yoldaşlarım var.
Kadın Kollarında çalışmama borçlu olduğumu düşündüğüm Karesi Belediyesi meclis üyeliği görevim var. Asla düşünmezdim. Bu konuda İl Başkanımız Erden Köybaşı beni cesaretlendirdi. “Eşit temsil diyorsun, git aday ol, kadınlara örnek ol.” dedi. İyi ki dinlemişim. Çünkü bulunduğum alanda da kadınların ve kadın politikalarının eksikliği ortada. Çalışma fırsatı bulduğum için mutluyum.
CHP’nin son tüzüğünde yapılan düzenleme ile yüzde 50 cinsiyet kotası maddesinin eklenmesi çok önemli. Genel Başkanımız Sayın Özgür Özel de bu konuda çok net bir duruş ortaya koymuştur. Eşit temsili Anayasaya kazandırma iradesini açıkça dile getirmiştir.
Balıkesir’de kadınlar çok yol kat etti. 7 bin 845 kadın üyeyle yola çıkmıştık, bugün 18 binin üzerindeyiz. Artık kadınların adaylığı söz konusu olduğunda “nicelik değil nitelik” denilemeyeceğini düşünüyorum. Çünkü çok nitelikli, çok çalışkan kadınlarla yol yürüyoruz.
Türkiye'de kadınların karar alma mekanizmalarındaki temsili sizce yeterli mi?
Tabii ki yeterli değil. Bir yerde bir cinsiyetin temsil oranı yüzde 33’ün altındaysa orada gerçek temsil yoktur. Türkiye’de kadınların siyasete katılımı OECD ortalamasının da gerisinde.
TBMM’de yetersiz, yerel yönetimlerde yetersiz, karar mekanizmalarında yetersiz. Kadınlar aynı işi yaptıkları erkeklerden yaklaşık yüzde 20 daha az kazanıyor. Kamuda ve KİT’lerde kadın çalışan oranı da oldukça düşük.
Kadınların siyasette eşit temsili, daha fazla kadının ekonomik özgürlüğünü kazanmasına da bağlı. Kadınları istihdamdan uzak tutarsanız, bakım yükünü omuzlarına yüklerseniz, siyasete nasıl katılacaklar?
CHP’nin hedefi tam eşitliktir. Bu doğrultuda kadınların önündeki engelleri kaldıracak politikalar üretilmektedir.
Sahada kadınların en çok dile getirdiği sorunlar neler?
Şiddet ve ekonomik zorluklar. Kadınlar güvende değil. Yoksulluk ve yoksunluk şiddeti besliyor. Sosyal destek yetersiz. Anneler çocuklarının beslenme çantasına bir şey koyamıyor. Gençler okumak istiyor ama ekonomik koşullar izin vermiyor.
Kadınlar arasında dayanışmayı güçlendirmek için neler yapılıyor?
Kadın örgütleri Türkiye’de çok güçlü. Kadın Kollarımız 20 ilçede örgütlü. İlçe ilçe, mahalle mahalle kadınlar bir arada. Balıkesir Kadın Platformu da bu anlamda kendini kanıtlamış bir oluşum. Kadın mücadelesi söz konusu olduğunda diğer her şey teferruat.
Kadınların neden siyasete girme isteği vardır?
Hakları için. Ülkenin demokratik olarak ilerleyebilmesi ve ekonomik kalkınması kadın-erkek eşitliğinden geçiyor. Kimse makamları altın tepside sunmayacak; çalışmak ve dayanışmak zorundayız.
Aile-iş-siyaset dengesi nasıl sağlanıyor?
Zor. Ailenin desteği şart. Kadınların omuzundaki bakım yükü çok ağır. Bu nedenle kreşler, mola evleri, yaşlı bakım merkezleri gibi sosyal politikalar hayati.
CHP Kadın Kollarının kadınlara sunduğu en önemli alan nedir?
Kadın Kolları olmasa kadınlar siyasette yok. Kotaların uygulanmasını denetleyen, kadınların siyasete katılımını örgütleyen temel yapı burası. Kadın haklarında geriye gidişin yaşandığı bir dönemde Kadın Kollarının varlığı hayati önemde.
Genç kadınlar siyasete mesafeli mi?
Ekonomik kaygılar, umutsuzluk ve bakım yükü genç kadınları zorluyor. Ama siyasete giren genç kadın sayısı da artıyor. Önlerinde çok güçlü rol modeller var.
CHP Kadın Kolları’nı kısaca anlatır mısınız?
Cumhuriyet Halk Partisi Kadın Kolları, en büyük örgütlü kadın topluluğudur. Kadının insan hakları mücadelesinin en büyük mevzisidir. Türkiye’de eşitlik, laiklik, demokrasi ve kadına yönelik şiddetle mücadelenin öncü gücüdür.
