İzmir, köklü mutfak kültürünü 110 farklı lezzet adresiyle tanıtıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin İzmir ayağında, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından yürütülen Lezzet Noktası Projesi kapsamında belirlenen işletmeler, kentin gastronomi zenginliğini ön plana çıkardı.
24 Ekim-1 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilen İzmir Kültür Yolu Festivali, sanat ve kültür etkinliklerinin yanı sıra gastronomi programıyla da dikkat çekti. Festival kapsamında oluşturulan gastronomi rotalarında ziyaretçiler, İzmir'in geleneksel lezzetlerini yerinde tatma fırsatı buldu.
Sabah kahvaltısında fırından yeni çıkmış boyoz ve gevrek, öğle sofralarında İzmir söğüşü, akşam yemeklerinde zeytinyağlı ot yemekleri… İzmir mutfağı; sokak lezzetlerinden Ege'nin mevsimlik ürünlerine, sakatat kültüründen sütlü tatlılara kadar geniş bir çeşitlilik sunuyor. Urla enginarı, şevketi bostan, kabak çiçeği dolması, çıtır lokma ve Şambali de bu mutfak kültürünün öne çıkan tatları arasında bulunuyor.
GASTRONOMİ DÜNYASININ TANINMIŞ İSİMLERİ İZMİR'DE
Festivalin gastronomi programına Michelin yıldızlı şef Osman Sezener, Michelin Rehberi'nde yer alan şef Ahmet Güzelyağdöken ve gastronomi yazarı Müge Akgün ev sahipliği yaptı.
Programa Michelin yıldızlı şefler Atilla Heilbronn, Osman Serdaroğlu, Ozan Kumbasar ve Aret Sahakyan; Michelin Rehberi'nde yer alan şefler Çiğdem Seferoğlu, Sinem Özler, Erkan Özdemir ve Birkan Erköylü ile şefler Sinem Çapraz ve Sinan Karaahmet de katıldı.
Girişimci Teoman Hünal, yemek kültürü ve tarihçisi Prof. Özge Samancı, Diyetisyen Hatice Nur Ege, yemek fotoğrafçısı Aydan Üstkanat, yemek kültürü araştırmacısı Gamze İneceli, yemek kültürü yazarı Aylin Öney Tan ve gazeteci Zeynep Aktaş da gastronomi rotalarında İzmir'in mutfak kültürünü keşfetti. Konuklar, Lezzet Noktası olarak belirlenen işletmeleri ziyaret ederek yöresel yemekleri ve kente özgü tatları deneyimledi.
BOYOZ, GEVREK VE SÖĞÜŞ İZMİR'İN VAZGEÇİLMEZLERİ
Michelin Rehberi'nde yer alan Şef Ahmet Güzelyağdöken, İzmir'e gelenlerin gastronomi keşfine kahvaltıyla başlamasını önerdi. Zeynel Ergin Fırını'nda nohut mayasıyla hazırlanan kumrunun, Dostlar Boyoz Fırını'nda ise boyozun tadılabileceğini belirten Güzelyağdöken, boyozun haşlanmış yumurta ve kavun çekirdeğinden hazırlanan hübye içeceğiyle birlikte tüketilmesini tavsiye etti.
Kahvaltının ardından İzmir söğüşünün denenmesi gerektiğini söyleyen Güzelyağdöken, kentin mutfak kültürünün sokak lezzetleriyle sınırlı olmadığını, zeytinyağlı yemeklerin de İzmir gastronomisinin temel taşları arasında yer aldığını vurguladı.
Göç ve mübadele kültürünün izlerini taşıyan İzmir mutfağında zeytinyağı, enginar, şevketi bostan ve arapsaçı önemli bir yere sahip. Urla enginarı ve sakız enginarıyla hazırlanan yemekler, Ege mutfağının karakteristik tatlarını oluşturuyor.
İzmir'in tatlı kültüründe ise Şambali, kazandibi ve çıtır lokma öne çıkıyor. Levanten ve Musevi mutfaklarının da kentin gastronomi birikimine katkı sunduğunu belirten Güzelyağdöken, festivalin farklı mutfak geleneklerini ve yerel lezzetleri görünür kılmasını önemli bulduğunu ifade etti.
EGE MUTFAĞININ TEMELİNDE ZEYTİNYAĞI VAR
Gastronomi programının konuklarından Diyetisyen Hatice Nur Ege, İzmir mutfağının beslenme açısından sunduğu zenginliğe dikkat çekti. Zeytinyağlı yemekler, mevsimlik otlar ve doğal ürünlerin Ege mutfağının temelini oluşturduğunu belirten Ege; şevketi bostan, cibes otu, turp otu ve enginarı mutlaka denenmesi gereken lezzetler arasında sıraladı.
Zeytinyağının mutfaktaki belirleyici rolüne değinen Ege, sağlıklı beslenmede tüketim miktarının yanı sıra alışkanlıkların ve öğün düzeninin de önem taşıdığını söyledi. Boyoz, gevrek ve Şambali gibi İzmir'in sevilen tatlarının dengeli beslenme anlayışı içerisinde tüketilebileceğini belirten Ege, yerel lezzetlerin tanınması ve mevsiminde yetişen ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini vurguladı.
KOKOREÇTE 1982'DEN GELEN USTALIK
İzmir'in sokak lezzetleri arasında önemli bir yere sahip olan kokoreç, kuşaklar boyunca sürdürülen ustalık geleneğiyle de öne çıkıyor.
Kokoreç Baki Usta'nın ikinci kuşak işletmecisi Volkan Çolak, ailelerinin mesleğe 1982 yılında seyyar tezgâhla başladığını, bugün bu geleneği işletmelerinde sürdürdüklerini anlattı.
Taze, temiz ve günlük ürün kullanımını temel prensip olarak benimsediklerini belirten Çolak, kokoreçte süt kuzusunu tercih ettiklerini söyledi. İzmir'e gelenlere kokorecin yanı sıra kahvaltıda boyoz ve gevrek, farklı bir öğünde ise kelle söğüş tatmalarını önerdi.
Lezzet Noktası Projesi'nin ziyaretçilere kolaylık sağlayacağını ifade eden Çolak, oluşturulan gastronomi rotalarının İzmir'i tanımayanların yöresel lezzetleri sunan işletmelere ulaşmasını kolaylaştıracağını dile getirdi.
KAZANDİBİNDE SADE VE BADEMLİ TERCİHİ
İzmir'in tatlı duraklarından Süt Çiçeği Süt Tatlıları, aile işletmesi olarak başladığı yolculuğunu ikinci kuşak temsilcisi Egemen Altuner ile sürdürüyor.
Babasının butik ölçekte başlattığı tatlı üretimine 2016 yılında katıldığını anlatan Altuner, birlikte çalışarak işletmeyi bugünkü yapısına kavuşturduklarını söyledi. İşletmenin en çok tercih edilen ürünleri arasında sade ve bademli kazandibi bulunuyor.
Üretimde kaliteli malzeme kullanmaya ve lezzetten ödün vermemeye önem verdiklerini belirten Altuner, İzmir'e gelenlere söğüşün yanı sıra kokoreç ve midyeyi de önerdi. İzmir mutfağını diğer şehirlerden ayıran özelliklerin başında zeytinyağlı yemekler ve hafif yöresel tariflerin geldiğini ifade eden Altuner, Lezzet Noktası Projesi'nin işletmelerin tanınırlığını artıracağını kaydetti.
İZMİR SÖĞÜŞÜNÜN SIRRI KUZU ETİ VE USTALIK
İzmir'in kendine özgü sokak lezzetlerinden söğüş de gastronomi rotasının önemli durakları arasında yer aldı.
Söğüşçüm işletmecisi Ersin Ersoy İnceoğlu, İzmir söğüşünü geleneksel lezzetine uygun şekilde hazırlamaya özen gösterdiklerini belirtti. Kuzu etinin seçiminden kullanılan baharatlara kadar üretimin her aşamasında titizlik gösterdiklerini anlatan İnceoğlu, İzmir'e gelenlere öncelikle söğüşü, ardından boyozu ve Ege'nin zeytinyağlı yemeklerini tatmalarını önerdi.
Şevketi bostan, kabak çiçeği dolması ve enginarın da mutlaka denenmesi gerektiğini söyleyen İnceoğlu, Lezzet Noktası Projesi'nin yerel mutfakların tanıtılmasına ve ziyaretçilerin güvenilir gastronomi adreslerine ulaşmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
110 ADRESLE İZMİR'İN LEZZET HARİTASI
İzmir Kültür Yolu Festivali kapsamında belirlenen 110 Lezzet Noktası, kentin gastronomi kimliğini farklı yönleriyle tanıtmayı hedefliyor. Boyoz ve gevrekle başlayan kahvaltı geleneğinden söğüş ve kokoreç gibi sokak lezzetlerine, enginar ve yöresel otlarla hazırlanan Ege yemeklerinden sütlü tatlılara kadar uzanan geniş mutfak kültürü, bu adreslerde ziyaretçilerle buluşuyor.
Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı tarafından yürütülen Lezzet Noktası Projesi, yerel işletmelerin daha geniş kitlelere ulaşmasını ve ziyaretçilerin kentin gastronomi duraklarını keşfetmesini amaçlıyor. Kuşaklardır sürdürülen ustalık gelenekleri, özgün tarifler ve Ege'nin bereketli ürünleriyle İzmir, 110 lezzet adresi üzerinden mutfak mirasını tanıtıyor.
