Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ"de kapsamlı bir revizyona gitti.
Resmi Gazete'de yayımlanarak duyurulan yeni kararlarla birlikte, ihracatçı ve döviz kazandırıcı faaliyette bulunan şirketlerin faydalandığı döviz dönüşüm desteği uygulamasında sil baştan yeni bir döneme geçildi.
Yapılan düzenleme uyarınca firmalar, döviz dönüşüm desteğinden artık ürettikleri katma değerle orantılı bir biçimde yararlanabilecek.
Katma Değer Kriteri Geldi: Karlılık ve İş Gücü Esas Alınacak
Yeni sistem doğrultusunda şirketlerin döviz dönüşüm desteğinden alacakları pay; kârlılık oranları ve iş gücü maliyetleri üzerinden hesaplanan katma değere göre belirlenecek. Böylece yüksek katma değer üreten firmalar destekten daha etkin pay alabilecek.
Aracı ihracatçılar için de kritik bir esneklik getirildi. Kendi katma değere dayalı limitlerini dolduran aracı ihracatçılar, katma değeri yüksek tedarikçileri adına döviz dönüşüm işlemi yapabilecek. Bu senaryoda TCMB tarafından sağlanan destek ödemesi doğrudan ilgili tedarikçi firmanın hesabına aktarılacak.
"Döviz Almama Taahhüdü" Kaldırıldı! Yerine Yeni Sınır Getirildi
Düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri de firmaların daha önce vermek zorunda olduğu döviz almama taahhüdüne ilişkin oldu. Reeskont kredilerindeki mekanizmaya benzer şekilde, döviz almama taahhüdü uygulamadan kaldırıldı.
Bunun yerine firmalara döviz pozisyonuna dayalı yeni bir sınırlama getirildi. Destek başvurusu yapacak şirketlerin döviz pozisyonları, Merkez Bankası tarafından açıklanacak üst sınırı geçemeyecek. Ayrıca sistemde bankaların aracılık rolleri ve denetim mekanizmaları da güçlendirildi.
Yüzde 3 Destek ve Yüzde 35 Şartı 2027'ye Uzatıldı
Tebliğ kapsamında temelde yüzde 2 olarak belirlenen döviz dönüşüm desteği oranında, geçici olarak uygulanan yüzde 3'lük destek süresi uzatıldı. Süresi dolan yüzde 3 oranındaki destek ödemesi ile ihracat bedellerinin yüzde 35'inin Merkez Bankası'na satılması yükümlülüğü 31 Ocak 2027 tarihine kadar esnetildi.
Kapsamlı değişikliklerin büyük bölümü 1 Ekim itibarıyla yürürlüğe girecek olup, uygulamaya dair ayrıntılı kurallar TCMB'nin yayımlayacağı Uygulama Talimatı ile netleşecek.
