CHP Balıkesir Milletvekili Serkan Sarı, TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2026 yılı bütçesi kapsamında sosyal medya hesabından değerlendirmelerde bulundu. Türkiye’de tarımsal üretimin daraldığını, çiftçinin borçla ayakta kalmaya çalıştığını vurgulayan Sarı, mevcut bütçenin sorunlara çözüm üretmekten uzak olduğunu ifade etti.
“İhracat düşüyor, ithalat hızla artıyor”
Türkiye’nin tarım dış ticaret verilerinin endişe verici boyutlara ulaştığını belirten Sarı, tarımda ithalata bağımlılığın hızla arttığını söyledi. Sarı,
“Ülkemizin tarım ihracatında ciddi sorunlar var. İhracat rakamları azalırken ithalat rakamları artıyor. Geçen yıla göre tarım ithalatımız yaklaşık yüzde 2 artarak 18 milyar dolar seviyelerine ulaştı. Bu tablo, acil önlem alınması gerektiğini açıkça ortaya koyuyor” dedi.
Toplam ihracat içinde tarımın payının yalnızca yüzde 3 seviyesinde kaldığını dile getiren Sarı, Avrupa Birliği ülkelerinde bu oranın yüzde 9’un üzerinde olduğunu hatırlattı.
“Türkiye tarımda küresel pay kaybediyor”
Dünya Bankası verilerine de dikkat çeken Sarı, tarımın Türkiye ekonomisinde giderek geri plana itildiğini ifade ederek,
“Birçok ülkede tarım ürünlerinin toplam ticaretteki payı yüzde 8 ila 10 arasında değişirken, Türkiye bu oranın neredeyse üçte biriyle tarımı ayakta tutmaya çalışıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Temel ürünlerde gerileme, ithalat artışı
Tarım ürünleri bazında yaşanan kayıplara da değinen Sarı, fındık ve buğday ihracatındaki düşüşe dikkat çekerek şunları söyledi:
“Fındık içi ihracatımız yüzde 22, buğday ihracatımız ise yüzde 28 azalmış durumda. Buna karşın soya fasulyesi, mısır ve ham ayçiçek yağı gibi temel ürünlerde ithalat artıyor. Bu tablo, tarımda yapısal bir krizin göstergesidir.”
“Çiftçi borçla üretim yapıyor”
Tarımda yaşanan gerilemenin en önemli nedenlerinden birinin çiftçinin borç yükü olduğunu vurgulayan Sarı, rakamlarla tabloyu şöyle özetledi:
“2020 yılında çiftçilerimizin toplam borcu 130 milyar liraydı. 2025 yılına geldiğimizde bu rakam 1 trilyon liranın üzerine çıktı. Çiftçi borçla üretim yapmaya çalışıyor, sonunda da üretimden ve istihdamdan kopuyor.”
Tarımsal istihdamda sert düşüş
Tarımdaki istihdam oranının iktidar döneminde ciddi şekilde gerilediğini belirten Sarı,
“İktidara geldiğinizde tarımda çalışanların oranı toplam istihdamın yüzde 35’i seviyesindeydi. Bugün bu oran yüzde 14’e kadar düşmüş durumda. Bu gidişat devam ederse tablo daha da ağırlaşacak” ifadelerini kullandı.
“200 bin çiftçi tarımdan koptu”
Tarım destekleriyle ilgili açıklamalardaki çelişkilere de dikkat çeken Sarı, tarım sayımı verilerini hatırlatarak,
“Tarım Bakanı geçen yıl 2,9 milyon çiftçinin desteklerden yararlandığını açıkladı. Ancak Temmuz ayında yapılan tarım sayımında aktif çiftçi sayısı 2,7 milyon olarak tespit edildi. Bu da 200 bin çiftçinin tarımdan koptuğunu gösteriyor” dedi.
“Destekler en az beş kat artırılmalı”
Mevcut tarım bütçesinin yetersiz olduğunu vurgulayan Sarı,
“2025 yılında tarımsal destekler için 135 milyar lira ayrıldı. 2026 yılı için öngörülen 160 milyar liralık destek, olması gerekenin beşte biri. Bu bütçe acilen revize edilmeli, tarımsal destekler en az beş katına çıkarılmalıdır” çağrısında bulundu.
“CHP iktidarında tarım yeniden ayağa kalkacak”
Cumhuriyet Halk Partisi’nin tarım politikalarına da değinen Serkan Sarı, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“CHP iktidarında gayrisafi milli hasılanın yüzde 1’i tarıma ayrılacak. Çiftçimizin faiz borçları silinecek, borçlar yapılandırılacak. Üretimde kullanılan makineler için icra işlemlerine son verilecek. Tarımı yeniden üretim odaklı, çevreye duyarlı, bilime dayalı ve planlı bir yapıya kavuşturacağız. Çiftçimizi ve üreticimizi yeniden ayağa kaldıracağız.”
