ABD-İran Savaşı Bitti mi? Müzakere Sürecinde Son Durum
Bölgesel bir krize dönüşen ve Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ile Bahreyn’deki hedeflere kadar yayılan çatışmalarda taraflar arasında henüz bir uzlaşma sağlanamadı. ABD’nin hazırladığı taslak metin İran tarafından kabul edilmezken, Tahran yönetimi savunma faaliyetlerine devam edeceğini ve şartları karşılanmadan ateşkesin mümkün olmadığını açıkladı.
İran’ın Savaşın Sona Ermesi İçin Öne Sürdüğü 5 Şart
İranlı yetkililer, kalıcı bir barış için şu maddelerin hayata geçirilmesini istiyor:
-
Saldırıların Durması: Düşman tarafın tüm saldırı ve suikast operasyonlarını tamamen durdurması.
-
Somut Garantiler: İran’a gelecekte tekrar bir savaş dayatılmayacağına dair uluslararası düzeyde net güvenceler sağlanması.
-
Savaş Tazminatı: Net bir şekilde tanımlanmış ve garantilenmiş savaş tazminatlarının ödenmesi.
-
Tüm Cephelerde Ateşkes: Sadece İran değil, bölgedeki tüm direniş gruplarını kapsayacak şekilde tüm cephelerde savaşın son bulması.
-
Hürmüz Boğazı Egemenliği: İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki otoritesinin uluslararası alanda tanınması ve bu konuda garanti verilmesi.
ABD’nin 15 Maddelik Teklifinde Neler Var?
ABD’nin sunduğu ancak İran tarafından reddedilen teklif, büyük oranda İran’ın nükleer kapasitesini kısıtlamaya odaklanıyor:
-
Uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen yasaklanması ve nükleer tesislerin devre dışı bırakılması.
-
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) kısıtlamasız tam erişim hakkı sağlanması.
-
İran’ın bölgedeki vekil güçlere verdiği desteği tamamen kesmesi.
-
Bu şartlar karşılığında yaptırımların kaldırılması ve sivil nükleer programlara kontrollü destek verilmesi.
Savaş Ne Zaman Biter?
Mevcut tabloda her iki tarafın kırmızı çizgileri arasında büyük uçurumlar bulunuyor. İran tarafı "ateşkes" yerine doğrudan "savaşın sona ermesini" talep ederken, ABD nükleer silahsızlanma konusunda taviz vermiyor. Bölgedeki diplomatik temasların önümüzdeki günlerde yoğunlaşması bekleniyor ancak sahada çatışmalar halen devam ediyor.
