Türkiye'de son dönemde kamuoyunda infial yaratan suç olaylarının ardından, ceza adaletinde çok konuşulacak köklü bir reform hamlesi geldi.
AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, çocukların suça sürüklenmesinin önlenmesi, caydırıcılığın artırılması ve infaz adaletinin sağlanması amacıyla hazırlanan "Çocuk Koruma Kanunu" teklifinin detaylarını kamuoyuyla paylaştı.
Yasa teklifiyle birlikte, özellikle ağır suçlara karışan çocukların alacağı hapis cezalarının alt ve üst sınırları ciddi oranda artırılırken; belirli şartlar altında 15-18 yaş grubuna müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilmesinin önü açılıyor.
7 Kanunda Değişiklik Öngören 18 Maddelik Dev Paket
Gazi Meclis bünyesinde kurulan Meclis Araştırması Komisyonu'nun hazırladığı kapsamlı rapor doğrultusunda şekillenen kanun teklifi, yargı sisteminde köklü reformlar barındırıyor:
- Geniş Kapsamlı Değişiklik: Teklif, 7 farklı kanunda değişiklik öngören ve yürütme-yürürlük maddeleri dahil toplam 18 maddeden oluşuyor.
- Temel Hedefler: Suç işlenmesinin önlenmesi, can güvenliğinin korunması, toplumsal huzurun güçlendirilmesi, caydırıcılığın artırılması ve suça sürüklenen çocukların daha etkin rehabilite edilmesi hedefleniyor.
Ağır Suçlarda Çocuklara Ceza İndirimi Kalkıyor: Müebbet Yolu Açıldı!
Hazırlanan yeni yasa teklifinde en dikkat çeken ve Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 31. maddesini doğrudan etkileyen düzenleme, 15-18 yaş grubundaki çocukları kapsıyor.
- Hâkimin Takdirine Bırakıldı: Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaştırılmış yaralama suçunu işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar için; kusurun ağırlığı, güdülen amaç, suçun işleniş şekli ve daha önce kasıtlı bir suçtan mahkumiyet gibi kriterler göz önünde bulundurulacak.
- Ceza İndirimi Uygulanmayabilecek: Bu şartların oluşması durumunda, hâkimin takdir yetkisine bağlı olarak hiçbir ceza indirimi uygulanmayacak. Böylece bu gruptaki çocukların müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alabilmesi yasalaşacak.
12-15 Yaş Grubuna Daha Az İndirim ve Tekerrür Yaşında Değişiklik
Düzenleme sadece büyük yaş gruplarını değil, daha küçük yaştaki suça sürüklenen çocukları ve suç şebekelerini de doğrudan hedef alıyor:
- 12-15 Yaş Grubuna Ceza Yolu: Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaştırılmış yaralama suçu işleyen 12-15 yaş grubundaki çocuklara da belirli şartların varlığı halinde hâkim takdiriyle daha az ceza indirimi uygulanacak ve ceza almaları kolaylaştırılacak.
- Tekerrür Yaşı 15'e Düşürüldü: Suç örgütlerinin çocukları birer "suç aleti" olarak istismar etmesini engellemek amacıyla, TCK'daki tekerrür hükümlerinin uygulanma yaş sınırı 18'den 15'e indiriliyor.
Çocuğu Suça Karışan Anne ve Babalara İki Katı Ceza!
Ailelerin çocuk gelişimindeki sorumluluğuna vurgu yapan teklif, ebeveynleri doğrudan bağlayan çok ağır yaptırımlar getiriyor:
TCK'da yer alan "aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali" suçunun cezalarının alt ve üst sınırları yükseltiliyor. Ailevi yükümlülüklerin ihmal edilmesi nedeniyle çocuğun kasten öldürme veya ağırlaştırılmış yaralama suçu işlemesi halinde, ihmali bulunan anne ve babaya verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılacak.
Çocuk İnfaz Sistemine "Kapalı Cezaevi" Ayarı
Yeni kanun teklifi, çocuk hükümlülerin ceza sürelerini geçireceği infaz modelini de tamamen değiştiriyor. Mevcut sistemde çocuk hükümlülerin cezalarının doğrudan "çocuk eğitim evlerinde" infaz edilmesine başlanırken, yeni dönemde bu uygulama kalkıyor.
Çocuklar cezalarına ilk olarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlayacak. Ancak kurumda kaldığı süre boyunca kurallara uyan ve "iyi hâlli" olduğu tespit edilen çocuk hükümlülerin eğitim evlerine ayrılmasına izin verilecek.
