Suriye’nin İdlib kentinde yaşayan Ziya Hanus, Esed rejiminin bombardımanlarından ailesini korumak amacıyla sığınak kazdığı sırada yüzlerce tarihi eserin bulunduğu bir mağarayla karşılaştı. Hanus, yaklaşık 400 parçadan oluşan tarihi eser koleksiyonunu 8 yıl boyunca koruyarak yetkililere teslim etti.
Suriye’de iç savaşın sürdüğü dönemde ailesinin güvenliğini sağlamak için evinin yakınında sığınak kazmaya başlayan Hanus, kazı sırasında farklı dönemlere ait çok sayıda arkeolojik eserle karşılaştı.
Bölgede yaşanan yoğun çatışmalar ve zorunlu göçlere rağmen tarihi eserlere sahip çıkan Hanus, koleksiyonu yağmalanma ve tahrip edilme riskine karşı yıllarca sakladı.
Bombardımandan kaçarken tarihi eserleri de taşıdı
İdlib’deki güvenlik koşullarının kötüleşmesi üzerine ailesiyle birlikte defalarca ev değiştirmek zorunda kalan Hanus, tarihi eserleri de yanında taşıdı.
Hanus, yaşadıklarını şöyle anlattı:
“Bölgemiz her türlü mühimmatla bombardımana maruz kalıyordu. Ben de ailemi ve çocuklarımı korumak için sığınak kazmaya karar verdim. Kazı sırasında çok sayıda tarihi eserin bulunduğu bir mağarayla karşılaştım.”
Arkeoloji konusunda herhangi bir deneyiminin bulunmadığını belirten Hanus, köyünden uzman bir arkadaşıyla iletişime geçtiğini ve eserlerin ülke açısından büyük önem taşıdığını öğrendiğini söyledi.
Hanus, eserleri satın almak isteyen tüccarların da geldiğini belirterek, arkadaşının tavsiyesi üzerine koleksiyonu satmak yerine korumaya karar verdiğini ifade etti.
“15'ten fazla ev değiştirdim, eserleri hep yanımda taşıdım”
Hanus, 2019 yılında rejim güçlerinin İdlib’de ilerlemesi nedeniyle ailesiyle birlikte göç etmek zorunda kaldığını belirterek tarihi eserleri korumanın kendisi için büyük bir sorumluluk haline geldiğini söyledi.
Hanus, 15’ten fazla ev değiştirmesine rağmen eserleri hiçbir zaman geride bırakmadığını ifade ederek şöyle konuştu:
“Bu parçalar adeta ev eşyam gibi olmuştu. Çocuklarımla birlikte 15'ten fazla ev değiştirdim. Nereye gitsek bu parçaları da yanımda taşıdım; boynumda bir emanetti.”
8 yıl sonra tarihi eserleri devlete teslim etti
Bölgede güvenlik ortamının yeniden sağlanmasının ardından Hanus, elindeki tarihi eserleri teslim etmek için Tarihi Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü yetkilileriyle iletişime geçti.
Yaklaşık 400 parçalık koleksiyon, eserlerin korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla yetkililer tarafından teslim alındı.
Hanus, tarihi mirası korumanın kendisi için bir görev olduğunu vurgulayarak, “Bölgede huzur sağlandıktan sonra Tarihi Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü yetkilileriyle iletişime geçtim. Sağ olsunlar gelip parçaları teslim aldılar. Hamdolsun, emaneti büyük bir sadakatle teslim ettim.” dedi.
