Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), erken emeklilik planları yapan milyonlarca çalışanı doğrudan ilgilendiren malulen emeklilik şartlarına ilişkin resmi bir duyuru ve uyarı yayımladı.
Kurum tarafından yapılan bilgilendirmede, tescil ve sigortalılık başlangıcından önce maluliyet durumunun varlığı halinde malulen emeklilik aylığının bağlanamayacağı net bir dille vurgulandı.
Pek çok çalışanın yanlış bildiği mevzuat hususlarına açıklık getiren SGK, mağduriyet yaşanmaması adına malullük durumunun ilk kez sigortalı olunan tarihten sonra ortaya çıkmasının temel şart olduğunu hatırlattı.
Malulen Emeklilik Şartları Ve En Az Yüzde 60 Kayıp Kuralı
SGK mevzuatına göre malulen emeklilik hakkından yararlanabilmek için aranan şartlar şu şekilde sıralanıyor:
- Çalışma Gücü Kaybı: İlk defa sigortalı olunan tarihten sonra çalışma gücünün en az yüzde 60 oranında kaybedildiğinin sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi gerekiyor.
- Sigortalılık Süresi ve Prim Günü: Sigortalının en az 10 yıllık sigortalılık süresini geride bırakmış olması ve toplamda 1.800 gün prim ödemesinin bulunması şartı aranıyor.
- Bakıma Muhtaçlık İstisnası: Başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede ağır malul olan sigortalılarda 10 yıllık sigortalılık süresi şartı aranmaksızın, 1.800 prim günüyle emeklilik hakkı tanınıyor.
İşe Girişten Önce Malul Olanlar İçin Alternatif: Engelli Emekliliği
Sigorta tescilinden önce meslekte kazanma gücünü veya çalışma gücünü maluliyet derecesinde kaybetmiş olan kişiler malulen emeklilikten yararlanamıyor. SGK, bu durumdaki vatandaşların emeklilik hakkını tamamen kaybetmediğini, yaşlılık sigortası kapsamında engelli emekliliği alternatifini değerlendirmeleri gerektiğini bildirdi.
İşe girmeden önce rahatsızlığı bulunan kişilerin emekli olabilmesi için;
- 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlamaları,
- Rahatsızlık ve engel derecesine göre 3.600 ile 3.960 gün arasında değişen prim ödeme gün sayısına ulaşmaları gerekiyor.
Bu gruptaki çalışanların malulen emekli olanlara kıyasla daha uzun çalışma ve sigortalılık süresini tamamlamaları gerekiyor.
Malulen Ve Yaşlılık Emekli Maaşı Ne Kadar?
SGK açıklamasında malullük ve engelli/yaşlılık aylıklarında uygulanan taban maaş sınırına da yer verildi. Hesaplanan kök aylık ne olursa olsun, bağlanan emekli maaşları yasal taban sınırın altında kalamıyor.
- En Düşük Emekli Aylığı: Primleri asgari ücret üzerinden yatırılmış olsa dahi malulen ve yaşlılık kapsamında emekli olan kişilere en az 23 bin 552 TL tutarında taban aylık ödeniyor.
- Kontrol Muayenesi Farkı: Malulen emekli olan kişiler için SGK gerekli gördüğü periyotlarda kontrol muayenesi talep edebiliyor. Sağlık kurulu değerlendirmesinde malullük halinin ortadan kalktığı tespit edilirse aylık kesiliyor. Yaşlılık ve engelli emekliliğinde ise genel olarak bu tür bir kontrol muayenesi uygulaması bulunmuyor.
