Türkiye'de peynir üretiminden ambalajlamaya, etiket bilgilerinden satış koşullarına kadar birçok alanda yeni kurallar uygulanacak.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yeni düzenlemeyle birlikte 2015 yılında yayımlanan önceki tebliğ yürürlükten kaldırılırken, peynirlerin üretim, muhafaza, taşıma ve pazarlama koşulları yeniden belirlendi.
Düzenlemenin dikkat çeken maddeleri arasında peynir etiketlerinde kullanılan bazı ifadelerin yasaklanması, çiğ sütle üretilen ürünlere olgunlaştırma zorunluluğu getirilmesi ve üretimde kullanılabilecek bileşenlerin sınırlandırılması yer alıyor.
Peynir Etiketlerinde Hangi İfadeler Yasaklandı?
Yeni tebliğe göre peynirlerin etiketlerinde tüketicinin ürün hakkında farklı bir algıya kapılmasına neden olabilecek bazı nitelemeler kullanılamayacak.
Buna göre etiketlerde şu ifadelere yer verilemeyecek:
- Köy peyniri
- Doğal peynir
- Geleneksel peynir
- Çiftlik peynir
Düzenleme, bu ifadelerin peynir etiketlerinde kullanılmasını sınırlandırıyor. Söz konusu ürünlerin tamamının üretiminin veya satışının yasaklandığı anlamına gelmiyor.
Çiğ sütten üretilen peynirlerin etiketlerine ilişkin de yeni kurallar getirildi.
Pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem uygulanmamış çiğ sütten üretilen ve telemesi haşlanmamış peynirlerin etiketlerinde, ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre büyüklüğünde "çiğ sütten üretilmiştir" ifadesinin bulunması zorunlu olacak.
Birden fazla hayvan türünün sütü kullanılarak üretilen peynirlerde ise sütlerin hangi hayvanlardan elde edildiği, kullanılan miktara göre çoktan aza doğru sıralanacak.
Ayrıca karışık sütle üretilen peynirlerin etiketlerinde inek, koyun veya keçi görselleri kullanılamayacak.
Çiğ Süt, Katkı Maddeleri ve Saklama Koşullarında Yeni Kurallar
Yeni tebliğle birlikte çiğ sütten veya termizasyon işleminden geçirilmiş sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin doğrudan taze olarak satışa sunulmasına izin verilmeyecek.
Bu özellikteki peynirlerin uygun koşullarda en az dört ay olgunlaştırılması gerekecek.
Peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenlere de sınırlamalar getirildi.
Düzenlemeye göre süt proteini dışındaki proteinler, jelatin, soya, bitkisel yağlar ve nişasta bazlı ürünler peynir üretiminde kullanılamayacak. Çeşnili taze peynirlerde stabilizör amacıyla nişasta kullanımına ise istisna tanındı.
Çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6'yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15'i geçemeyecek.
Sert kabuklu meyvelerin kullanıldığı ürünlerde bu bileşenler ezme veya püre yerine tane ya da parça halinde bulunacak.
Peynirlerin saklama ve taşıma koşullarında da sıcaklık sınırı belirlendi. Tebliğ kapsamında tanımlanan teleme ve peynirlerin muhafaza, taşıma ve satış aşamalarında 10 derecenin altında tutulması zorunlu olacak.
Balıkesir'deki Peynir Üreticilerini de İlgilendiriyor
Yeni düzenleme, Türkiye'nin önemli süt ve peynir üretim merkezlerinden Balıkesir'deki işletmeleri de yakından ilgilendiriyor.
Başta Ezine tipi peynir üretimiyle öne çıkan Körfez bölgesi olmak üzere Manyas, Gönen, Susurluk, Savaştepe ve diğer ilçelerde faaliyet gösteren peynir üreticilerinin yeni etiketleme ve üretim koşullarına uyum sağlaması gerekecek.
Özellikle küçük ölçekli üreticiler açısından çiğ süt kullanımı, olgunlaştırma süresi, etiket bilgileri ve soğuk zincir koşulları önem taşıyor.
İşletmelere 30 Nisan 2027'ye Kadar Süre
Tarım ve Orman Bakanlığı, yeni düzenlemelere uyum sağlanabilmesi için mevcut gıda işletmelerine geçiş süresi tanıdı.
Buna göre işletmeler, 30 Nisan 2027 tarihine kadar üretim süreçlerini, ambalajlarını ve etiketlerini yeni tebliğe uygun hale getirebilecek.
Geçiş sürecinde önceki tebliğin ilgili hükümleri uygulanmaya devam edecek.
Yeni kuralların tam olarak uygulanmasıyla birlikte peynirlerin içerikleri, üretim yöntemleri ve etiket bilgilerinin belirlenen standartlara uygun olması gerekecek.
