Bankacılık sektöründe faiz oranları aşağı yönlü hareket etmeye başladı. Ekonomist Muhammet Bayram, bankaların fonlama maliyetlerindeki gerilemenin ardından mevduat faizlerinin yüzde 36-38 bandına kadar indiğini, bazı kredi faizlerinin ise yüzde 40-43 seviyelerine gerilediğini belirtti. Bayram'a göre faizlerdeki düşüş sürerse özellikle ihtiyaç, konut ve ticari kredilerde yeni bir dönem başlayabilir.
Parasını mevduatta değerlendirenler kadar kredi çekmeyi düşünen vatandaşların da yakından takip ettiği faiz oranlarında hareketlilik yaşanıyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının fonlama yapısındaki değişikliğin bankaların maliyetlerini aşağı çekmeye başladığı belirtilirken, bunun ilk etkilerinin mevduat ve kredi faizlerinde görülmeye başladığı ifade ediliyor.
Ekonomist Muhammet Bayram'ın değerlendirmesine göre Merkez Bankasının gecelik fonlama yerine yeniden haftalık repo üzerinden fonlamaya yönelmesiyle bankaların fonlama maliyeti fiilen yüzde 37 seviyesine geriledi.
Bayram, bu değişimin ardından bankaların mevduat ve kredi oranlarında aşağı yönlü güncellemelere başladığını söyledi.
Mevduat Faizleri Yüzde 36-38 Bandına Geriledi
Tasarruf sahipleri açısından en dikkat çekici değişim mevduat tarafında yaşanıyor.
Bayram, bir süre önce yüzde 40'ın üzerinde seyreden mevduat faizlerinin birçok bankada yüzde 37-38 seviyelerine kadar gerilediğini, bazı kamu bankalarında ise yüzde 36 civarında oranların görülmeye başladığını ifade etti.
Bankaların daha önce kredi kullandırabilmek için yüksek miktarda mevduat toplamaya ihtiyaç duyduğunu ve bunun mevduat faizlerini yukarı taşıdığını belirten Bayram, fonlama koşullarının değişmesiyle birlikte bu ihtiyacın da farklılaştığını savundu.
Ancak mevduat faizindeki gerilemenin tüm bankalarda aynı oranda gerçekleştiğini söylemek mümkün değil. Müşteriye, vadeye, mevduat miktarına ve bankanın kampanyalarına göre teklif edilen faiz oranları değişebiliyor.
Bayram ayrıca mevcut gelişmelerin parasal sıkılaşmanın tamamen sona erdiği şeklinde yorumlanmaması gerektiğini belirtti.
Kredi Faizlerinde de Düşüş Var
Faizlerdeki hareket yalnızca parasını bankaya yatıranları değil, kredi kullanmak isteyenleri de yakından ilgilendiriyor.
Bayram'ın aktardığı bilgilere göre yakın dönemde yüzde 50 seviyelerine ulaşabilen bazı kredi faizleri, son gelişmelerin ardından yüzde 40-43 bandına kadar geriledi.
Özellikle kamu bankalarının faiz indirimlerinde öncü olduğunu ifade eden Bayram, özel bankaların da benzer bir eğilim göstermeye başladığını söyledi.
Faizlerdeki düşüşün sürmesi halinde ihtiyaç kredisi, ticari kredi ve konut kredilerinde finansman maliyetlerinin önümüzdeki dönemde daha da aşağı gelmesi ihtimali bulunuyor.
Ancak kredi kullanacakların yalnızca ilan edilen faiz oranına bakmaması gerekiyor. Bayram, dosya masrafı, komisyon ve diğer ücretlerin kredinin gerçek maliyetini önemli ölçüde artırabileceğine dikkat çekti.
Bu nedenle iki kredinin nominal faiz oranı birbirine yakın olsa bile tüketicinin karşılaşacağı toplam geri ödeme tutarı farklılaşabiliyor.
Eylül ve Ekim Ayları İçin Faiz Beklentisi Ne?
Piyasaların bundan sonraki yönünde TCMB'nin faiz kararları belirleyici olacak.
Bayram, daha önce eylül ayında politika faizinde indirim beklediğini ancak Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin yarattığı belirsizlik nedeniyle bu beklentisini değiştirdiğini söyledi.
Ekonomiste göre TCMB'nin eylül toplantısında politika faizini sabit tutması daha güçlü bir ihtimal haline geldi. Bu, Bayram'ın piyasa değerlendirmesi niteliğinde ve Merkez Bankasının alınmış bir kararı değil.
Bayram'ın dikkat çektiği asıl dönem ise ekim ayı. Hem ABD Merkez Bankasının hem de TCMB'nin ekim ayında faiz indirimine gidebileceğini öngören Bayram, böyle bir senaryonun küresel sermaye hareketlerinden Türkiye'deki kredi koşullarına kadar birçok alanı etkileyebileceğini savundu.
Ekonomist ayrıca gerekli şartların oluşması halinde Borsa İstanbul'da da yükseliş beklediğini ve BIST 100 için 18 bin puan seviyesini gündeme getirdi. Bu rakam da gerçekleşmesi kesin bir hedef değil, Bayram'ın belirli ekonomik koşullara bağladığı piyasa tahmini niteliğinde.
Önümüzdeki süreçte tasarruf sahipleri açısından mevduat faizlerinin ne kadar daha gerileyebileceği, kredi kullanmayı bekleyenler açısından ise düşüşün ihtiyaç ve konut kredilerine ne ölçüde yansıyacağı yakından takip edilecek.
