Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini Türk lirasına dönüştürmelerini teşvik eden mekanizmada köklü bir revizyona gidiyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in öncülüğünde, Finansal İstikrar Komitesi kararları doğrultusunda hazırlanan esnek ve sadeleştirilmiş yeni talimat 1 Ekim’den itibaren yürürlüğe giriyor. Katı kuralların esnetildiği yeni modelde, "döviz almama taahhüdü" tamamen kaldırıldı.
Ekonomi yönetiminin reel sektörü destekleme ve üretim ekosistemini güçlendirme hamleleri hız kesmeden devam ediyor. Firmaların finansal operasyonlarını rahatlatacak ve döviz varlıklarını TL'ye çevirmelerini çok daha cazip hale getirecek yeni düzenleme, hem ihracatçıları hem de onlara ara malı tedarik eden imalatçıları yakından ilgilendiriyor.
Bakan Şimşek'ten Açıklama: "Reel Sektörümüzün Her Zaman Yanındayız"
Yeni düzenlemenin arka planına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sahadan gelen taleplerin ve önerilerin titizlikle dikkate alındığını vurguladı. Bakan Şimşek, şu ifadeleri kullandı:
"Finansal İstikrar Komitesinde ele alınan hususlar, Merkez Bankası tarafından devreye alınıyor. Bu kapsamda Merkez Bankasının firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirirken, daha fazla firmamızın bu destekten yararlanması için adım atıldı. Üreten, istihdam ve katma değer yaratan reel sektörümüzün her zaman yanında olacak, sahadan gelen önerileri de dikkate alarak firmalarımızı desteklemeye devam edeceğiz."
Yeni Düzenlemede Öne Çıkan 4 Kritik Değişiklik
1 Ekim itibarıyla uygulanmaya başlanacak yeni talimatla birlikte iş dünyasını bekleyen en önemli yenilikler şunlar:
"Döviz Almama Taahhüdü" Kaldırıldı: Şirketlerin önündeki en büyük bürokratik engellerden biri olan katı döviz almama taahhüdü uygulamasına son verildi. Bunun yerine firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatına veya aktif büyüklüğüne oranının (döviz pozisyonu) %10'u aşmaması şartı getirildi. Bu durum YMM veya SMMM onaylı formlarla tevsik edilecek.
Limitler "Katma Değer" Kriterine Bağlandı: Firmaların yıllık döviz satış limiti; Gelir İdaresinden alınacak yıllık faaliyet kârı ile Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) temin edilecek 12 aylık iş gücü maliyetinin toplamından oluşan net katma değere göre esnek bir şekilde hesaplanacak.
Tedarikçilere Doğrudan Erişim Hakkı: Sadece doğrudan ihracat yapanlar değil, ihracatçıya ürün tedarik eden ara malı üreticileri de kendi limitleri dahilinde bu destekten doğrudan yararlanabilecek. Destek ödemeleri aracı ihracatçı yerine doğrudan tedarikçinin ticari hesabına aktarılacak.
Aracı Bankalara Yeni Sorumluluk ve Komisyon: Uygulama sürecinde aracı bankaların denetim sorumlulukları artırılırken, bankalara da sağlanan destek tutarı üzerinden azami %1 oranında komisyon alma imkânı tanındı.
Bu hamleyle birlikte TCMB, hem döviz dönüşüm mekanizmasının işleyişini hızlandırmayı hem de reel sektörün operasyonel yükünü hafifleterek Türk lirasına geçiş süreçlerini daha sürdürülebilir bir zemine oturtmayı hedefliyor.
