Et ve et ürünlerinin üretiminden satışına kadar birçok kural değişiyor. 16 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yeni düzenlemeyle kasap ve marketlerde önceden hazırlanmış kıyma satışı sona erecek; kıyma tüketicinin talebi üzerine hazırlanacak. Et ürünlerinin etiketlerinde “%100” ifadesi kullanılamayacak, köfte, burger, döner, sucuk ve pastırma için de yeni içerik kriterleri uygulanacak. Mevcut işletmelere yeni kurallara uyum için 31 Mart 2027’ye kadar süre verildi.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın hazırladığı Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği, et reyonlarında tüketicinin doğrudan fark edeceği önemli değişiklikler getiriyor.
Düzenleme çiğ et ve kıymadan köfteye, dönerden sucuğa, pastırmadan kavurmaya kadar geniş bir ürün grubunu kapsıyor. Ürünlerin içeriğinde kullanılabilecek maddelerden etiketlerde yazabilecek ifadelere kadar birçok başlık yeniden düzenlendi.
Tüketiciyi en yakından ilgilendiren değişikliklerden biri ise kasap ve marketlerdeki kıyma satışında olacak.
Kasaplarda Hazır Kıyma Satışı Nasıl Değişecek?
Yeni düzenlemeye göre perakende işletmelerde kıyma ve kanatlı kıyma yalnızca tüketicinin talebi üzerine hazırlanabilecek. Hazırlanmış kırmızı et karışımları ile hazırlanmış kanatlı eti karışımlarında da belirlenen istisnalar dışında aynı kural uygulanacak.
Başka bir ifadeyle kasaba giden tüketici, tezgahta önceden çekilip bekletilen kıyma yerine talep ettiği etin kıyma haline getirilmesini isteyecek.
Perakende işletmelerde hazırlanmış et karışımı olarak pişmemiş köfte ile Kilis tava ve kâğıt kebabı gibi yöresel ürünlerin büyükbaş ve küçükbaş hayvan etlerinden günlük hazırlanarak satılmasına ise izin verilecek.
Çiğ kanatlı eti hazır ambalajlı şekilde satışa sunulacak ve ambalaj bütünlüğü korunacak. Ancak tüketicinin istemesi durumunda ambalajlı kanatlı eti satış sırasında parçalanabilecek.
Yeni kurallar yalnızca kasap tezgâhını kapsamıyor. Mantı, içli köfte, çiğ köfte, kadınbudu köfte, lahmacun, pide, kebap, pizza, hazır yemek ve mezelerde kullanılan et ve kıymanın da tebliğde belirlenen şartlara uygun olması gerekecek.
Köfte ve burger gibi kıymadan hazırlanan kırmızı et ürünlerinde toplam et proteini en az yüzde 10 olacak. Yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı ise yüzde 2'yi aşamayacak.
Bu ürünlere protein tozu, nişasta, soya ve soya ürünleri gibi dolgu maddeleri eklenemeyecek. Baharat, ekmek ve galeta unundan kaynaklanan nişasta ile bitkisel proteinin toplamı da yüzde 5'i geçemeyecek.
Dönerde de ürünün nasıl hazırlandığının açıkça anlaşılmasını sağlayacak yeni bir sınıflandırma geliyor. Dönerler “yaprak döner”, “kıyma döner” ve “yaprak-kıyma döner” olarak ayrılacak.
Yaprak döner yalnızca yaprak halindeki çiğ kırmızı etten hazırlanacak. Kıyma dönerde en fazla yüzde 90 kıyma ve en az yüzde 10 yaprak et bulunabilecek. Yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranı en az yüzde 60, kıyma oranı en fazla yüzde 40 olacak.
Dönerde toplam et proteini en az yüzde 12 olacak; yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı yüzde 2'yi aşamayacak. Fıstık ve peynir gibi girdilerin döner üretiminde kullanılmasına da izin verilmeyecek.
Etiketlerde “%100 Dana Eti” Yazılamayacak
Tüketicinin raflarda doğrudan göreceği ikinci büyük değişiklik etiketlerde yaşanacak.
Yeni düzenlemeye göre ürünlerin etiketlerinde marka dahil olmak üzere “%100”, “%100 Dana Eti” veya “%100 Göğüs Eti” gibi ifadeler ve logolar kullanılamayacak.
Çiğ et, kıyma ve diğer et ürünlerinde ürün adı hayvanın türüyle birlikte belirtilecek. Kıyma etiketlerinde yağ oranı ile kolajen bağ doku proteini/et proteini oranına ilişkin üst sınırların da temel görüş alanında gösterilmesi gerekecek.
Dönerlerde ise ürünün niteliğine göre “yaprak”, “kıyma” veya “yaprak-kıyma” ifadeleri ürün adıyla aynı renk ve yazı karakterinde bulunacak.
Dondurulmuş çiğ et ve kıyma ürünlerinde “Çözündürüldükten sonra tekrar dondurulmaz” uyarısı yer alacak. Çiğ kanatlı eti ve kanatlı kıyma gibi ürünlerde ise pişirme sırasında merkez sıcaklığının en az 72 dereceye ulaşması gerektiği belirtilecek.
Sucuk, pastırma ve kavurma için de içerik sınırları yeniden belirlendi. Sucukta toplam et proteini en az yüzde 15, ısıl işlem görmüş sucukta en az yüzde 13 olacak. Sucuk ve pastırmada nişasta, soya ve protein tozu gibi dolgu maddelerinin kullanılmasına izin verilmeyecek.
Yeni tebliğ 16 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Ancak daha önce faaliyette bulunan gıda işletmelerinin yeni şartlara geçişi için 31 Mart 2027'ye kadar süreleri bulunuyor. İşletmeler bu tarihe kadar önceki tebliğ hükümlerine göre faaliyet gösterebilecek. 31 Mart 2027'den önce piyasaya sunulan ürünler de raf ömrünün sonuna kadar satışta kalabilecek.
