Küresel iklim dengesi için geri sayım başladı. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından yayınlanan son dakika raporuna göre, dünya genelinde ekstrem hava olaylarına ve rekor sıcaklık artışlarına yol açan El Nino hava fenomeni, Haziran-Ağustos 2026 döneminde yüzde 80 ihtimalle resmen geri dönüyor.
Uzmanlar, bu dalganın en az Kasım 2026'ya kadar etkisini sürdüreceğini tahmin ediyor.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, verilerin ardından tüm ülkelere acil kodlu bir iklim uyarısı göndererek, "El Nino önümüzdeki aylarda yüzde 90 olasılıkla kapımıza dayanıyor" ifadesini kullandı.
"Isınan Dünyanın Ateşine Benzin Dökecek"
Tropikal Pasifik’teki okyanus suyu sıcaklıklarının alışılmadık şekilde yükseldiğini saptayan meteoroloji uzmanları, su altı ısı rezervlerinin ortalamanın tam 6 derece üzerine çıktığını duyurdu. Bu durum, önümüzdeki aylarda kuraklık, aşırı yağışlar ve sınır tanımayan sıcak hava dalgaları riskini maksimum seviyeye çıkarıyor.
BM Genel Sekreteri Guterres, durumun vahametini şu sözlerle özetledi:
"Dünya bunu acil bir iklim uyarısı olarak ele almalı. El Nino koşulları, ısınan bir dünyanın ateşine benzin dökecektir. Etkiler daha da sert vuracak, yıkıcı bir hızla sınırları aşacaktır."
Guterres, bu küresel tehdide karşı tek çözümün fosil yakıtlara bağımlılığı bitirmek, yenilenebilir enerjiye geçmek ve erken uyarı sistemlerini küresel ölçekte devreye sokmak olduğunu vurguladı.
Tarihin En Güçlü El Nino Dalgalarından Biri Olabilir
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo da dünya genelindeki hükümetleri potansiyel olarak çok güçlü bir El Nino dalgasına karşı hazırlıklı olmaya çağırdı. Saulo, "El Nino, kuraklığı ve şiddetli yağışları şiddetlendirecek. Hem karada hem de okyanusta sıcak hava dalgaları riskini artıracaktır. Unutmamalıyız ki 2023-2024 döneminde yaşanan son El Nino, tarihteki en güçlü 5 dalgadan biriydi ve 2024'teki küresel sıcaklık rekorlarının ana sorumlusuydu" dedi.
El Nino ve La Nina Nedir? Dünyayı Nasıl Etkiliyor?
Küresel iklim modellerini kökten değiştiren bu iki dev hava olayı şu şekilde çalışıyor:
- El Nino: Pasifik Okyanusu'ndaki yüzey sularının ısınmasıyla tetiklenir. Başta okyanusa kıyısı olan bölgeler olmak üzere dünya genelinde kavurucu sıcaklara, kuraklığa veya dengesiz aşırı yağışlara yol açar.
- La Nina: El Nino'nun tam tersi olarak bilinir. Pasifik'teki suların soğumasıyla ortaya çıkar ve dünya genelinde daha serin, soğuk hava koşullarını beraberinde getirir.
- Nötr Dönem: İki ekstrem hava olayı arasındaki geçiş döneminde yaşanan doğal hava dengesidir.
Tahmin modelleri, 2026 yazıyla birlikte nötr dönemin tamamen biteceğini ve dünyanın "orta veya yüksek" şiddette bir El Nino kuşatmasına gireceğini kesin olarak gösteriyor.
