Eksik Prim Gününü Tamamlayacaklara Uyarı: Yanlış Adım Emekliliği Değiştirebilir
Emeklilik yaşını doldurmuş ancak prim günü eksik olan sigortalılar için çeşitli tamamlama yöntemleri bulunuyor. Ancak uzmanlar, bu süreçte yalnızca "kaç gün eksik" sorusuna odaklanmanın yeterli olmadığını, ödenecek primlerin hangi sigortalılık statüsüne sayılacağının da emeklilik planını doğrudan etkileyebileceğini vurguluyor.
Prim Günü Tamamlamanın Yolları Neler?
Sigortalılar, çalışmaya devam ederek prim günlerini doğal yoldan tamamlayabildiği gibi, şartları taşımaları halinde çeşitli borçlanma seçeneklerinden de yararlanabiliyor. Bu seçenekler arasında askerlik borçlanması, doğum borçlanması, yurt dışında geçen sürelerin borçlanılması, isteğe bağlı sigorta ve daha önce durdurulmuş Bağ-Kur hizmetlerinin yeniden kazanılması (ihya) yer alıyor.
5510 sayılı Kanun'un 41'inci maddesine göre borçlanılabilecek süreler arasında askerlik ve doğumun yanı sıra aylıksız izin, doktora ve tıpta uzmanlık, avukatlık stajı, belirli şartlarda tutukluluk ve gözaltı ile grev ve lokavt süreleri de bulunuyor. Kısmi süreli çalışanların ay içinde 30 günden eksik kalan süreleri de belirli şartlarla borçlanılabiliyor.
Son 2520 Gün Neden Kritik?
1 Ekim 2008'den önce sigortalı olan ve çalışma hayatında SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı kapsamında hizmeti bulunanlar için son 2520 günlük fiili hizmet süresi büyük önem taşıyor. 2829 sayılı Kanun'un 8'inci maddesine göre, son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde hangi statüde daha fazla hizmet bulunuyorsa emeklilik şartları o statüye göre belirleniyor. Hizmetlerin eşit olması durumunda ise son tabi olunan statü esas alınıyor.
Bu nedenle son 2520 günlük sürede 1261 günün hangi statüde geçtiği kritik bir eşik oluşturuyor. SSK'dan emekli olmayı planlayan bir kişinin, eksik primlerini kontrolsüz şekilde Bağ-Kur kapsamında tamamlaması, emeklilik planını istemeden değiştirebiliyor.
İlk kez 1 Ekim 2008'den sonra sigortalı olanlarda ise bu kural uygulanmıyor; bu kişilerde çalışma hayatının tamamında en fazla sigortalılığın geçtiği statü esas alınıyor.
2026'da Borçlanma Tutarları Ne Kadar?
2026 yılında brüt asgari ücretin 33 bin 30 lira olması nedeniyle günlük prime esas kazanç 1.101 lira olarak hesaplanıyor. Doğum borçlanması dışındaki borçlanmalarda yüzde 45 oranı uygulanıyor. Buna göre:
Günlük en düşük borçlanma tutarı: 495,45 TL
Günlük en yüksek borçlanma tutarı: 4.459,05 TL
Örneğin 540 günlük askerlik süresinin tamamının asgari tutardan borçlanılması durumunda ödenecek tutar 267 bin 543 TL oluyor. Ancak sigortalının borçlanabileceği sürenin tamamını satın alması şart değil; emeklilik için 300 güne ihtiyacı olan ve 540 günlük askerlik süresi bulunan bir kişi, yalnızca 300 günlük kısmı borçlanabiliyor.
Doğum borçlanmasında oran yüzde 32 olarak uygulanıyor ve 2026 yılı için günlük en düşük tutar 352,32 TL olarak hesaplanıyor.
Borçlanılan Süre Hangi Statüye Sayılıyor?
5510 sayılı Kanun kapsamındaki borçlanmalarda, kanunda yer alan özel durumlar dışında borçlanılan süreler, başvuru tarihindeki son sigortalılık statüsüne göre değerlendiriliyor. Buna göre 4/a (SSK) kapsamında çalışan bir kişinin borçlanması 4/a, 4/b (Bağ-Kur) kapsamında olan kişinin borçlanması ise 4/b kapsamında sayılabiliyor. Kamu görevlilerinin aylıksız izin süreleri gibi bazı özel durumlarda farklı kurallar uygulanabiliyor.
Ayrıca sigortalılık başlangıcından önce geçen askerlik gibi bazı sürelerin borçlanılması, sigortalılık başlangıç tarihini geriye çekerek kişinin tabi olduğu emeklilik şartlarını da değiştirebiliyor.
Yurt Dışı Borçlanmasında Bağ-Kur Detayı
Yurt dışında geçen sürelerin borçlanılmasında dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta bulunuyor: Ağustos 2019'dan itibaren yapılan yurt dışı borçlanmaları 4/b, yani Bağ-Kur kapsamında değerlendiriliyor. Bu nedenle SSK'dan emekli olmayı planlayanların yurt dışı borçlanması yaparken bu günlerin Bağ-Kur hizmeti sayılacağını göz önünde bulundurması gerekiyor.
2026 yılında yurt dışı borçlanmasının günlük tutarı da 495,45 TL ile 4.459,05 TL arasında değişiyor. Bin günlük sürenin asgari tutardan borçlanılması durumunda maliyet 495 bin 450 TL oluyor.
İsteğe Bağlı Sigortada da Aynı Uyarı Geçerli
Geçmişte borçlanabileceği bir süresi bulunmayanlar için isteğe bağlı sigorta bir başka seçenek olarak öne çıkıyor. 2026 yılında genel isteğe bağlı sigorta prim oranı yüzde 33 olarak uygulanıyor ve brüt asgari ücret üzerinden aylık en düşük prim 10.899,90 TL olarak hesaplanıyor.
Ancak isteğe bağlı sigorta kapsamında ödenen primler de 4/b, yani Bağ-Kur hizmeti sayılıyor. Bu nedenle özellikle SSK'dan emekli olmayı planlayan ve son 2520 gün hesabına tabi olan kişilerin, uzun süre isteğe bağlı sigorta primi ödemesi emeklilik statüsünü etkileyebiliyor.
Silinen Bağ-Kur Günleri Nasıl Geri Kazanılır?
Daha önce prim borcu nedeniyle durdurulmuş Bağ-Kur hizmetleri de belirli şartlarla yeniden kazanılabiliyor. 30 Nisan 2021 ve öncesine ilişkin prim borçları nedeniyle durdurulan hizmetler için ihya talebinde bulunulabiliyor. 2026 yılında ihya hesabında da günlük yüzde 45 oranı uygulanıyor.
Burada hizmet borçlanmasından farklı bir kural geçerli: Askerlik veya doğum borçlanmasında ihtiyaç duyulan kadar gün satın alınabilirken, Bağ-Kur ihyasında durdurulmuş sürenin tamamının ihya edilmesi gerekiyor. Örneğin 1.500 günlük silinmiş Bağ-Kur hizmeti bulunan ancak emeklilik için yalnızca 400 güne ihtiyacı olan bir kişi, sadece 400 günü ihya edemiyor; 1.500 günün tamamını ihya etmek zorunda kalıyor. Asgari tutardan hesaplandığında bu tutar 743 bin 175 TL'ye ulaşıyor.
