Ülkemizde her şey tesadüflere bağlı. Insan hayatı da... Uygulamaya konulan neredeyse hiçbir projede 'önce insan' İlkesi gözetilmiyor. Bir projenin yanlış uygulanmasının, insanların sakatlanmasına, hatta ölmesine sebep olabileceği hesaba katılmıyor. Tıpkı İş Bankası'nın Balıkesir kent merkezinde (Karaoglan Mahallesi 16004 sk. Sarsılmaz İs Hanı) yapılan yeni şubesinin önündeki bankamatiklerde oldugu gibi. Bankamatiklerin hemen yanında çelik bir dolap bulunuyor. Dolap, duvarda bir 'çıkma' seklinde, tam da göz ve baş hizasında ve keskin köşelere sahip. Geçtiğimiz aksam, bir müşterinin bu dolap yüzünden, acil tedavide başına iki dikiş atıldı. Bir baska müşteri ise aynı duruma düşmekten son anda kurtuldu.
İş Bankası bu şube için milyonlar harcarken, bu ayrıntıyı düşünmemiş görünüyor...
İhmaller İnsan Hayatına Mal oluyor!
Oysa bankamatiğin yanındaki o çelik dolap oraya koyulurken ve benzer durumlarda bazı standartlar düşünülmelidir gerektigi bu işin yönetmeliklerinde yer alıyor. Ülkemiz, her alanda bu vurmduymazlığın örnekleri ile dolu.
kamusal alanlarda, sokaklarda yapılan standart dışı işler sebebiyle insanlarımız hayatlarını kaybediyor. Açılıp örtülmeyen çukurlar, yanlış bağlanan ya da açıkta bırakılan elektrik hatları, sokağa rastgele atılan nesneler...
İnsan Hakları İle Ne İlgisi Var?
Felsefeci İoanna Kuçuradi, bir televizyon konuşmasında sokaklarda, binalarda yapılan standart dışı uygulamalara dikkat çekiyor ve bunu insan hakları ile ilişkilendiriyordu. Meslek etiği ve görev bilinci sahibi olmayınca eksik ve yanlış yapılan işin de 'insan hakları ihlali' konusu olduğunu vurguluyordu.
Kuçuradi, bu konuya örnek olarak merdiven yapımındaki yanlışlığı örnek gösteriyordu:
"Birçok merdivenlerin basamakları, hele son basamakları diğerlerinden farklı yükseklikte. Dolayısıyla insan boş bulunup düşebilir. Nitekim bir arkadaşımın annesi düştü ve beyin kanaması geçirdi. Bunlara bakmamız gerekli. Niçin insan haklarını istiyoruz? Bunlar olmasın diye. Mesleğine ve kendisine saygısı olan bir insan bunlara dikkat eder..."
Bilim Bu Konuyu Şöyle Açıklıyor:
Merdiven çıkmaya başladığınızda gözleriniz ilk 2 veya 3 basamağın yüksekliğini ve genişliğini tarar. Görme" merkezinden gelen bu veri hızla işlenir ve beyin merdivenin bütünü için evrensel bir ritim şablonu çıkarır. Bu andan itibaren hareket bilincin kontrolünden çıkarak derin beyin yapıları ve omurilik tarafından yönetilen propriyosepsiyon (vücut farkındalığı) ile kas hafızasına (otopilota) devredilir. Artık her basamakta ayaklarınızı ne kadar kaldıracağınızı düşünmezsiniz.
Beynin Kurduğu Motor Simülasyon Bozuluyor!
"Tahmin Hatası" Sinyali (Prediction Error) etkisi ile, geri kalan basamaklardan sadece biri bile diğerlerinden 1 cm daha yüksek veya alçak olduğunda, beynin kurduğu motor simülasyon gerçeklikle çarpışır. Ayak tabanınız veya parmak ucunuz, beynin milisaniyeler öncesinden öngördüğü "boşluk" ya da "zemin" hissini bulamaz. Bu duruma nörobilimde tahmin hatası (prediction error) denir. Beyin, motor kortekse anında çok güçlü bir alarm sinyali gönderir. Bu ise Eksik Basamak Etkisi (Missing Step Effect) olarak adlandırılıyor.
