Büyük ölçekli ve stratejik projelere sağlanan devlet yardımlarının uygulama esasları, Resmî Gazete’de yayımlanan 11572 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile baştan aşağı değiştirildi.
Yüksek teknolojili üretimi, devasa yatırımları ve cari açığı kapatacak projeleri hedefleyen yeni sistem; yatırım barajlarından fizibilite şartlarına, enerji desteği aşamalarından yabancı sermayeli özel sözleşmelere kadar radikal yenilikler getirdi.
Teknoloji Yatırımlarında 100 Milyon, Dev Projelerde 2 Milyar TL Barajı
Yeni düzenlemeyle birlikte proje bazlı teşvik sistemine kabul edilme eşikleri netleşti:
- Teknoloji Hamlesi Programı: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın Öncelikli Ürün Listesi'nde yer alan stratejik ürünlerin üretimi için en az 100 milyon TL sabit yatırım şartı aranacak.
- Diğer Büyük Projeler: Program dışında kalan yatırımlarda ise sabit yatırım tutarının veya Ar-Ge harcamasının en az 2 milyar TL olması gerekecek.
Doğrudan Davet Usulü Ve Banka Onaylı Detaylı Fizibilite Şartı
Başvuru ve kabul sisteminde de yeni prosedürler devreye alındı:
- Doğrudan Davet Ve Açık Çağrı: Bakanlık, stratejik bir yatırım konusu için belirli firmalara doğrudan davet gönderebilecek ya da dijital platformlardan açık çağrı yapabilecek.
- Bankaların Fizibilite Raporu: Şirketlerin yalnızca proje dosyası sunması yeterli sayılmayacak. Raporlar, Bakanlıkla protokol imzalamış kalkınma veya yatırım bankaları tarafından onaylı ve detaylı biçimde hazırlanacak.
- Cumhurbaşkanı Onayı: Uygun görülen projeler Bakanlık tarafından Cumhurbaşkanına sunulacak ve yayımlanacak özel Destek Kararı ile yatırım teşvik belgesine bağlanacak.
Yatırıma Başlamak İçin 3 Yıl Süre, Tamamlandıktan Sonra 5 Yıl Sıkı Takip
Destek kararı alan şirketlerin projeyi atıl bırakmasını önlemek amacıyla sert yaptırımlar getirildi:
- 3 Yılda Başlama Şartı: Destek kararının ardından ilk 3 yıl içinde en az 200 milyon TL veya toplam yatırımın %10'u oranında harcama yapılması zorunlu kılındı. Ek süreye rağmen harcama yapılmazsa destek kararı iptal edilecek.
- 5 Yıl Sürecek Faaliyet Raporu: Yatırım tamamlandıktan sonra şirketler, 5 yıl boyunca her yıl faaliyet ve teşvik kullanım raporunu Bakanlığa sunacak.
Kısmi Üretime Erken Enerji Desteği Ve KOSGEB/TÜBİTAK Entegrasyonu
- Kısmi Üretimde Enerji Desteği: Tesis tamamen bitmese dahi, bir bölümünün üretime geçtiği en az iki uzmanla yerinde tespit edilirse enerji ve sigorta primi desteği başlatılabilecek. Ancak bu tutar azami desteğin %50'sini geçemeyecek ve yalnızca ödenmiş faturalardaki net tüketimi kapsayacak.
- Çoklu Kamu Desteği: Teknoloji Hamlesi kapsamındaki projeler KOSGEB ve TÜBİTAK tarafından da doğrudan desteklenebilecek.
5 Milyar TL’lik Yabancı Yatırımlara Özel Sözleşme Yetkisi
Düzenleme uluslararası dev sermayeler için de özel bir kapı araladı:
- En az 5 milyar TL değerindeki tamamen yeni yabancı yatırımlar için Sanayi ve Teknoloji Bakanı, özel hukuk hükümlerine tabi doğrudan yatırım sözleşmesi imzalayabilecek.
- Diğer kamu kurumlarının süreçteki işlemleri öncelikli olarak yürütülecek ve koordinasyon Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca sağlanacak.
Raporlarda İthalatı Azaltma Oranı Ve Çift Senaryolu Finansal Test Yapılacak
Yatırımcıların sunacağı fizibilite raporlarında kapsam derinleştirildi:
- Teknoloji Ve Yeşil Dönüşüm: Şirketlerin otomasyon, bulut, robotik, Ar-Ge altyapısı, patent sayısı, karbon salımı ve enerji verimliliği incelenecek.
- 10 Yıllık İthalat/İhracat Hesabı: Projenin faaliyete geçmesinden itibaren 10 yıl içinde Türkiye'nin cari açığını ne kadar kapatacağı ve ithalatı ne ölçüde engelleyeceği sayısal olarak vergilendirilecek.
- "Teşviksiz Senaryo" Analizi: Raporlarda yatırımın devlet desteği aldığı ve almadığı iki ayrı senaryo karşılaştırılarak teşvikin projeye net katkısı ölçülecek.
9 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren kararın uygulanmasından Sanayi ve Teknoloji Bakanı sorumlu olacak.
