Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisi AK Parti’li üyesi Av. Mehmet Birol Şahin, yapay zekâ ve dijital dönüşümün belediye hizmetlerine yansıtılması için Büyükşehir Belediyesi’ne somut hedefler, bütçe ve takvim içeren bir eylem planı hazırlama çağrısında bulundu. Şahin, kendi hazırladığı örnek “Yapay Zekâ ve Dijital Dönüşüm Eylem Planı”nı Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın’a sundu.
Yapay zekânın ulaşım, afet yönetimi, altyapı, çevre ve vatandaş hizmetlerinde verimliliği artırabileceğini belirten Şahin, belediyelerin teknoloji tüketen kurumlar olmanın ötesine geçerek teknoloji üreten bir yapıya kavuşması gerektiğini savundu.
Şahin, 19 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 2030 yılına kadar yürütülecek çalışmaları kapsayan eylem planına dikkat çekerek belediyelerin de dijital dönüşüm konusunda sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade etti.
Dijital dönüşümünü tamamlayarak yapay zekâdan yararlanan kurumların yüzde 38 verimlilik sağlayabildiğini öne süren Şahin, bu oranın daha fazla ve daha kaliteli hizmet ile tasarruf anlamına geldiğini söyledi.
İlk 90 günde envanter, 12 ayda 5 proje
Şahin’in önerdiği eylem planında üç aşamalı bir takvim öne çıktı. Buna göre ilk 90 gün içerisinde belediyenin yapay zekâdan yararlanabileceği hizmet alanları belirlenecek ve ihtiyaç envanteri hazırlanacak. İlk 6 ayda en az 3 pilot proje başlatılacak. İlk 12 ayın sonunda ise en az 5 pilot uygulamanın sonuçları kamuoyuyla paylaşılacak.
Şahin, her proje için başlangıç maliyetinin, hedeflenen tasarrufun, hizmet kalitesinde beklenen iyileşmenin ve gerçekleşen sonuçların açıklanmasını istedi. Yapay zekâ çalışmalarının yalnızca teknoloji satın almaktan ibaret kalmaması gerektiğini vurgulayan Şahin, yatırımların sahadaki karşılığının ölçülmesini önerdi.
Ulaşımda seyahat süresi ve yakıt tüketimi ölçülecek
Yapay zekânın öncelikli kullanım alanlarından biri olarak ulaşımı gösteren Şahin, trafik ve toplu taşıma analizlerinde bu teknolojilerden yararlanılmasını istedi.
Ortalama seyahat süresi, otobüs seferlerinin verimliliği, yolcu bekleme süreleri, trafik yoğunluğu ve yakıt ya da enerji tüketiminin proje öncesi ve sonrasındaki verilerle karşılaştırılmasını öneren Şahin, performans hedeflerinin başlangıç verileri belirlendikten sonra kamuoyuna duyurulması gerektiğini kaydetti.
Afet yönetimi için yapay zekâ destekli analiz önerisi
Balıkesir’in deprem ve diğer afet riskleri nedeniyle yapay zekâ destekli risk analizlerine öncelik verilmesini isteyen Şahin, kritik altyapıların veri tabanına işlenme oranı, risk analizlerinin kapsadığı alan, hazırlanan senaryo sayısı ve müdahale planlarının güncellenme süresi gibi göstergelerin takip edilmesini önerdi.
“Afet yönetiminde teknoloji, ancak sahadaki hazırlık kapasitesini artırdığı ölçüde anlamlıdır.” diyen Şahin, geliştirilecek sistemlerin gerçek hayattaki faydasının ölçülmesi gerektiğini belirtti.
Vatandaş taleplerinde çözüm süresi takip edilsin
Şahin, belediyeye iletilen vatandaş taleplerinin sınıflandırılması ve ilgili birimlere yönlendirilmesinde de yapay zekâ kullanılabileceğini ifade etti.
Sistemin başarısının doğru birime yönlendirilen başvuruların oranı, ortalama cevap ve çözüm süreleri ile tekrar başvuru oranı üzerinden değerlendirilmesini isteyen Şahin, böylece teknoloji kullanımının vatandaşın aldığı hizmete etkisinin ortaya konulabileceğini söyledi.
Yapay zekâ harcamaları ve tasarruf açıklansın
Belediyenin yapay zekâ yatırımlarında şeffaflık çağrısı yapan Şahin, yıllık rapor hazırlanmasını istedi. Raporda projelere ayrılan toplam bütçenin, proje bazındaki yatırım maliyetlerinin, elde edilen tasarrufun, hizmet sürelerindeki değişimin, vatandaş memnuniyetinin ve projelerden yararlanan kişi sayısının yer almasını önerdi.
Hedeflerine ulaşamayan projelerin de raporda açıklanması gerektiğini belirten Şahin, “Kamu kaynağı kullanılıyorsa sonuç da kamu tarafından görülebilmelidir.” dedi.
İki yılda 100 kişiye yapay zekâ eğitimi
Şahin, dijital dönüşümün insan kaynağıyla desteklenmesi gerektiğini de vurguladı. Üniversiteler, meslek kuruluşları ve özel sektörle iş birliği yapılmasını öneren Şahin, ilk iki yıl içerisinde en az 100 genç ve belediye çalışanının yapay zekâ, veri analitiği ve dijital dönüşüm alanlarında eğitim almasını istedi.
Üniversite öğrencileri ve genç girişimcilerin belediyenin gerçek sorunlarına çözüm geliştirebileceği bir “Balıkesir Yapay Zekâ Yarışması ve Proje Programı” düzenlenmesi önerisini de gündeme getirdi.
İnsan denetimi ve veri güvenliği vurgusu
Şahin, yapay zekâ uygulamalarında kişisel verilerin korunması, bilgi güvenliği, şeffaflık ve insan denetiminin temel ilkeler olması gerektiğini belirtti. Vatandaşların haklarını etkileyebilecek kararlarda nihai sorumluluğun insanlarda kalmasını isteyen Şahin, belediyenin yapay zekâ kullanımına ilişkin etik ve güvenlik ilkelerini belirleyen bir politika belgesi hazırlamasını önerdi.
Hangi belediye hizmetlerinde yapay zekâ kullanıldığının da kamuoyuna açıklanmasını isteyen Şahin, Büyükşehir Belediyesinin ilk 90 günde ihtiyaç analizini tamamlaması, 6 ayda en az 3 pilot proje başlatması ve 12 ayda en az 5 projenin sonuçlarını duyurması gerektiğini yineledi.
Şahin, “Balıkesir Büyükşehir Belediyesi’nin önünde artık çok net bir seçenek var: Yapay zekâ çağını seyretmek veya Balıkesir’i bu dönüşümün aktif bir parçası haline getirmek. Bizim beklentimiz nettir; hedef, takvim, bütçe ve sonuç kamuoyunun önüne konulmalıdır.” ifadelerini kullandı.
