AK Partili Büyükşehir Meclis Üyesbbi Mehmet Birol Şahin’in deprem riski ve kentsel dönüşüm çağrısı Büyükşehir Meclisi’nde tartışma yarattı. Geçmiş dönemlerin imar uygulamaları gündeme gelirken, belediyelerin sorumluluğu ve bakanlık desteğinin gerekliliği konuşuldu. Büyükşehir Belediyesi ise 8 ilçede 150 bin binayı kapsayan envanter çalışması yaptığını, 11 ilçede çalışmaların süreceğini açıkladı.
Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisi’nde deprem riski ve kentsel dönüşüm konusu gündeme geldi. AK Partili Büyükşehir Belediye Meclis Üyesi Mehmet Birol Şahin’in gündem dışı söz alarak yaptığı konuşma, mecliste geniş kapsamlı bir tartışmanın başlamasına neden oldu.
Balıkesir’in deprem gerçeğine dikkat çeken Şahin, konunun siyasi tartışmaların üzerinde tutulması gerektiğini belirterek, kentsel dönüşümün artık ertelenemeyecek bir zorunluluk olduğunu söyledi.
Şahin’in konuşmasında özellikle 20 ilçenin tamamında yapı stokunun değerlendirilmesi, riskli binaların belirlenmesi ve Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde devlet destekli bir dönüşüm modelinin oluşturulması gerektiği vurgulandı.
“DEPREM GELDİĞİNDE AK PARTİLİ, CHP’Lİ DİYE SORMUYOR”
Balıkesir’in yapı stokunun ve deprem riskinin bilindiğini ifade eden Mehmet Birol Şahin, belediyelerin bu konuda başlattığı çalışmaları desteklediklerini söyledi. Karesi Belediyesi’nin fay hatlarıyla ilgili çalışmalarına da değinen Şahin, benzer çalışmaların bütün ilçelerde yapılması gerektiğini belirtti.
Depremin siyasi kimlik ayırt etmediğini vurgulayan Şahin, “Deprem geldiğinde kapıyı çaldığında AK Partili, YENİ Partili, CHP’li diye sormuyor. Binayı deprem vurduğunda herkes aynı kaderi paylaşıyor” dedi.
Balıkesir’in 20 ilçesinin yapı stoklarının birbirinden farklı olduğunu belirten Şahin, riskli binaların tespit edilmesinin tek başına yeterli olmadığını söyledi.
Bir binanın riskli olduğunun açıklanmasının ardından belediyelerin vicdani ve hukuki sorumluluğunun başladığını ifade eden Şahin, kentsel dönüşümün zorunlu hale geldiğini belirtti.
“Vatandaşa binanız riskli, depremde yıkılabilir dediğiniz anda sizin de vicdani ve hukuki sorumluluğunuz başlıyor. Kentsel dönüşümü mecburen yapmak zorundayız. Dönüşüm yapılmayan evlerde oturanların güvenliği yok. Balıkesir güvenli bir şehir değil” ifadelerini kullandı.
“KATINIZI ARTIRIYORUZ, MÜTEAHHİTLE ANLAŞIN DEMEYİN”
Kentsel dönüşümün vatandaşın ve müteahhitlerin kendi imkânlarına bırakılmaması gerektiğini savunan Şahin, belediyelerin vatandaşa kat artışı, komşularla anlaşma veya müteahhit bulma gibi öneriler sunmasının yeterli olmayacağını söyledi.
Dönüşümün parsel bazında ve kişilerin bireysel anlaşmalarına dayalı yürütülmesi yerine, adalet esaslı ve bütüncül bir planlamayla gerçekleştirilmesi gerektiğini dile getiren Şahin, ilçe belediyelerinin mevcut mali ve personel imkânlarıyla bu ölçekte bir çalışmayı tek başlarına yürütemeyeceğini ifade etti.
Şahin, Büyükşehir Belediyesi'nin öncü olması gerektiğini belirterek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, İller Bankası ve TOKİ'nin sürece dahil edilmesini istedi.
Yeni imar alanları açmanın kolay olduğunu, asıl önceliğin mevcut şehrin yenilenmesi olması gerektiğini kaydeden Şahin, Balıkesir'in geleceğinin yeni yapılaşma alanları açmakla değil, mevcut yapı stokunun güvenli hale getirilmesiyle korunabileceğini söyledi.
“BAL-TOK KURULDU, 2 BİN 400 KONUTUN PROJESİ YAPILDI”
Balıkesir'deki geçmiş kentsel dönüşüm girişimlerine de değinen Şahin, 2014 yılında dönemin Büyükşehir Belediye Başkanı Edip Uğur tarafından BAL-TOK adlı şirketin kurulduğunu hatırlattı.
Yaklaşık 2 bin 400 konut için projeler hazırlandığını, ancak çeşitli nedenlerle BAL-TOK'un bugün farklı bir noktaya geldiğini ve emlakçılık yapan bir şirkete dönüştüğünü söyledi.
Şahin, geçmişte paneller düzenlendiğini, uzmanların konuşturulduğunu ancak somut dönüşüm sonuçlarının ortaya konulamadığını savundu.
“Paneller yapmak, uzmanları konuşturmak yetmiyor. Bunları geçen dönemde de yaptık. Ortada dönüştürdüğünüz tek bir bina var mı? Yok” diyerek eleştirilerini dile getirdi.
GÜNGÖREN ÖRNEĞİNİ GÖSTERDİ: “41 BİN KONUT YAPILDI”
Konuşmasında İstanbul Güngören Belediyesi'ne ait olduğunu belirttiği bir kentsel dönüşüm haritasını da gösteren Şahin, ilçede yedi yılda 41 bin konutun yapıldığını söyledi.
Şahin, İstanbul'da uygulanan “Yarısı Bizden” kampanyasının Balıkesir'de de hayata geçirilmesi gerektiğini savundu.
Büyükşehir Belediyesi'nin 20 ilçede rezerv yapı alanlarını belirlemesi, projeleri hazırlaması ve merkezi yönetimle birlikte harekete geçmesi gerektiğini ifade eden Şahin, siyasi ayrılıkların bir kenara bırakılması çağrısında bulundu.
“Büyükşehir Başkanı bu şehrin lideridir. Bunun siyasetle ilgisi yok. İktidar milletvekilleri, il başkanları, meclis üyeleri ve belediye başkanları hep birlikte bakanın kapısını çalarak devlet desteğinin Balıkesir'e gelmesini sağlamalı” dedi.
“ÖNERGEMİ VERİYORUM, VİCDAN AZABINDAN KURTULMAK İSTİYORUM”
Mehmet Birol Şahin, konuşmasının sonunda kentsel dönüşümün meclisin gündemine alınması için önerge hazırladığını açıkladı.
Belediyelerin artık somut adımlar atması gerektiğini belirten Şahin, riskli yapıların bilinmesine rağmen dönüşüm için harekete geçilmemesi durumunda yaşanabilecek olumsuzlukların sorumluluğunun da ağır olacağını söyledi.
“Yarından itibaren Balıkesir'de kentsel dönüşüm yapmazsanız, bu şehirde evler yıkılıp insanlar öldüğünde ‘Siz biliyordunuz, yetki sizdeydi, hangi binanın çürük olduğunu biliyordunuz da niye bir şey yapmadınız?’ dediğimizde vicdani sorumluluktan kurtulamazsınız. Alnınızın ak olması için yarından itibaren başlayın. Ben teklifimi veriyorum, vicdan azabından kurtulmak istiyorum” ifadelerini kullandı.
DEVECİLER'DEN ŞAHİN'E GEÇMİŞ DÖNEM YANITI
Şahin'in konuşmasının ardından söz alan Burhaniye Belediye Başkanı Ali Kemal Deveciler, kentsel dönüşüm eleştirilerine geçmiş dönem belediye yönetimini hatırlatarak yanıt verdi.
Deveciler, Şahin'in eleştirilerine katıldığını ifade ederek, geçmiş dönemlerde de kentsel dönüşüm konusunda somut adımlar atılmadığını söyledi.
“Çuvaldızı kendinize batırın. 2015-2024 yılları arasında Balıkesir'i siz yönettiniz. Nerede kentsel dönüşüm yaptınız? Hangi ilçede yaptınız? O dönemde de yok” diyerek Şahin'e karşılık verdi.
NEVİN SAYMAN: “ALTINKUM'DA BATakLIK ALANI İMARA AÇTINIZ”
CHP'li Meclis Üyesi Nevin Sayman da tartışmaya katılarak, Şahin'in kentsel dönüşüm konusunda geçmiş yönetimlere yönelik eleştirilerinin kendi dönemlerini de kapsaması gerektiğini söyledi.
Balıkesir'in iki dönem boyunca Yücel Yılmaz yönetiminde olduğunu hatırlatan Sayman, Şahin'in bugün dile getirdiği eleştirileri geçmiş dönemde de meclis kürsüsünden gündeme getirmesi gerektiğini ifade etti.
Sayman, Edremit Altınkum bölgesindeki 378 dönümlük sazlık ve bataklık alanın imara açılmasını gündeme taşıdı.
Deprem açısından hassas zeminlere ilişkin imar kararlarını eleştiren Sayman, yaklaşık 1 milyon metrekarelik alanın yapı rezerv alanı olarak planlanmasına da tepki gösterdi.
“Bu nasıl kentsel dönüşüm? Bize ahkâm kesiyorlar. Bir milyon metrekarelik alanı yapı rezerv alanı olarak planladınız. Mezar alanı yarattınız, kentsel dönüşüm dediniz, rant sağlamaya çalıştınız” ifadelerini kullandı.
Sayman, kentsel dönüşümün hayata geçirilebilmesi için bakanlığın devrede olması ve merkezi yönetim desteğinin sağlanması gerektiğini de vurguladı.
ŞERAFETTİN ENGÜDAR: “BELEDİYELERİN TEK BAŞINA GÜCÜ YOK”
Meclis Üyesi Şerafettin Engüdar ise konuya teknik açıdan yaklaşılması gerektiğini belirterek, kentsel dönüşümün uygulanabilirliğinin de değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Kentsel dönüşümün sadece Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyelerinin sorumluluğunda yürütülemeyeceğini ifade eden Engüdar, bakanlıkla ortak çalışma yapılmasının zorunlu olduğunu dile getirdi.
Şahin'in gösterdiği Güngören haritasındaki dönüşüm rakamlarına da itiraz eden Engüdar, haritada kırmızı olarak işaretlenen alanların önemli bir bölümünün vatandaşların kendi binalarını bireysel olarak yenilemesiyle oluşmuş olabileceğini savundu.
Bakanlık ve hükümet desteği olmadan belediyelerin bu ölçekte bir dönüşümü gerçekleştirecek güce sahip olmadığını belirten Engüdar, konunun siyasi söylemlerle değil, teknik ve uygulanabilir projelerle ele alınması gerektiğini söyledi.
İSMAİL CANKUL: “BAKANLIĞIN KAPISINI ÇALARSANIZ BAKARLAR”
Meclis Üyesi İsmail Cankul da tartışmada söz alarak Edremit'teki sazlık alan üzerinden yapılan eleştirilere yanıt verdi.
Söz konusu alanın çevresindeki yapılaşmaya dikkat çeken Cankul, bölgede iki kat imar bulunduğu yönündeki değerlendirmelerin gerçeği yansıtmadığını savundu.
“Bataklığın içinde altışar kat binalar var. Bunlar Büyükşehir'den önce yapılan binalar” diyen Cankul, geçmişteki imar kararlarının ve onay süreçlerinin de incelenmesi gerektiğini söyledi.
Karşılıklı suçlamalar yerine çözüm üretilmesini isteyen Cankul, bakanlıktan destek alınması gerektiğini belirterek, “Bakanlık müneccim mi? Sen götürürsen bakarlar. Ben Kepsut olarak gittim, 3 bin konut yapılmak üzere planlama yapıyorum” ifadelerini kullandı.
BÜYÜKŞEHİR'DEN KENTSEL DÖNÜŞÜM AÇIKLAMASI: 8 İLÇEDE 150 BİN BİNA
Tartışmaların ardından Kentsel Dönüşüm Daire Başkanlığı yetkilisi meclise bilgi verdi.
Büyükşehir Belediyesi bünyesinde Deprem Risk Yönetimi ve Kentsel İyileştirme Başkanlığı'nın oluşturulduğunu belirten yetkili, bu yapı altında üç şubenin faaliyet gösterdiğini açıkladı.
Kasım 2024'te faaliyete geçtiklerini belirten yetkili, ilk aşamada yapı envanteri tespiti çalışması başlattıklarını söyledi.
İlk etapta 8 ilçede yaklaşık 150 bin binayı kapsayan çalışma yürütüldüğünü, kentsel dönüşümde öncelikli bölgelerin belirlenmesi amacıyla ihale yapıldığını ifade etti.
Öncelikli bölgelerin belirlenmesinin ardından 11 ilçe için de aynı yöndeki çalışmaların sürdürüldüğünü kaydetti.
Kızpınar ve Adnan Menderes mahallelerinde kentsel dönüşüm alanlarının tespit edildiğini ve bu alanın rezerv yapı alanı ilan edildiğini belirten yetkili, ihale sürecinin devam ettiğini açıkladı.
Bakanlığın çalışmalara yol gösterici olduğunu ifade eden yetkili, strateji belgelerinin hazırlanması ve dönüşüm alanlarının rezerv yapı alanı üzerinden değerlendirilmesi konusunda destek aldıklarını söyledi.
Bakanlık tarafından yetki devrinin de yapıldığını belirten yetkili, proje ve hak sahipliği çalışmalarının tamamlanmasının ardından yapım ihalesine çıkılacağını bildirdi.
ZEMİN ETÜTLERİ VE SIVILAŞMA HARİTALARI HAZIRLANIYOR
Büyükşehir Belediyesi'nin çalışmalarının yapı envanteriyle sınırlı olmadığını belirten daire başkanlığı yetkilisi, zemin araştırmalarının da sürdüğünü açıkladı.
TÜBİTAK ile birlikte yürütülen çalışmalar kapsamında sıvılaşma haritalarının çıkarılması için çalışmalar yapıldığını, haritalandırma sürecine ilişkin ihalelerin gerçekleştirildiğini ifade etti.
“YARISI BİZDEN” İÇİN BAŞVURU YAPILDI
Mecliste en çok gündeme gelen konulardan biri de İstanbul'da uygulanan Yarısı Bizden kampanyası oldu.
Büyükşehir Belediyesi yetkilisi, kampanyadan Balıkesir'in de yararlanabilmesi için başvuruda bulunduklarını açıkladı.
Ancak kampanyanın İstanbul ölçeğinde çıkarılan bir yasal düzenlemeye dayandığını ve mevcut haliyle Balıkesir'in bu kapsama alınamadığını belirtti.
Balıkesir'in projeye dahil edilmesi amacıyla yüzde 0,69 faizli kredi imkânı üzerinden görüşmelerin sürdüğünü kaydetti.
