İstanbul'un Maltepe ilçesinde sabah saatlerinde 7 katlı bir binanın alt üç katının aniden çökmesi, milyonlarca vatandaşı kendi binalarının güvenliğini sorgulamaya itti.
Ekipler enkaz bölgesinde arama-kurtarma ve tahliye çalışmalarını titizlikle sürdürürken, milyonlarca ev sahibi ve kiracı "Binam riskli mi?", "E-Devlet'ten hasarlı bina nasıl sorgulanır?" ve "Riskli yapı tespiti nasıl yapılır?" sorularına yanıt aramaya başladı. Uzmanlar, yapı güvenliği konusunda bilinmesi gereken kritik detayları ve resmi başvuru süreçlerini paylaştı.
E-Devlet Üzerinden Yapı Güvenliği Nasıl Kontrol Edilir?
Vatandaşların en çok merak ettiği konuların başında e-Devlet sistemi geliyor. Ancak bilinmesi gerekir ki, e-Devlet üzerinden bir adres girilerek binanın depreme dayanıklılığını anında gösteren otomatik bir mühendislik testi bulunmuyor. Sistemde yer alan bilgiler yalnızca daha önce yapılmış resmi işlemleri kapsıyor. Tapu kayıtlarında resmi bir "riskli yapı" şerhinin bulunmaması, binanın kesin olarak sağlam olduğu anlamına gelmiyor.
E-Devlet Üzerinden Tapu Şerhi Nasıl Sorgulanır?
Sahip olduğunuz ya da oturduğunuz taşınmaza dair resmi bir kayıt olup olmadığını kontrol etmek için şu adımları izleyebilirsiniz:
Sisteme Giriş: T.C. kimlik numaranız ve e-Devlet şifrenizle turkiye.gov.tr adresine giriş yapın.
Hizmet Arama: Arama çubuğuna "Tapu Bilgileri Sorgulama" yazarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün ilgili sayfasına ulaşın.
Taşınmaz Seçimi: Üzerinize veya sorgulamak istediğiniz gayrimenkule ait bağımsız bölümü açın.
Şerh ve Beyan Kontrolü: Kayıtlar arasında 6306 sayılı Kanun kapsamında işlenmiş bir "riskli yapı" şerhinin olup olmadığını inceleyin.
Önemli Uyarı: Tapu kaydında herhangi bir risk şerhinin yer almaması, binanın depreme dayanıklı olduğuna dair mühendislik raporu yerine geçmez. Kesin sonuç için mutlaka uzman analizi şarttır.
Binanızda Dikkat Etmeniz Gereken Kritik Belirtiler
Uzman incelemesinin yerini tutmasa da, binalarda gözle görülebilen bazı fiziksel deformasyonlar büyük tehlikenin habercisi olabilir. Özellikle kolon ve kirişlerde derin, çapraz çatlakların oluşması, beton kalitesinin düşerek dökülmesi ve demir donatıların paslanıp açığa çıkması en kritik uyarı işaretleridir. Ayrıca binada dışarıdan fark edilecek düzeyde eğrilmeler, temel çevresinde açılmalar veya kapı ve pencerelerde ani sıkışmalar yaşanıyorsa derhal uzman desteği alınmalıdır.
Kesin Çözüm: Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yaptırılır?
Bir binanın deprem riskini net olarak öğrenmek için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış kuruluşlara başvurulması gerekmektedir. Uzman mühendisler tarafından binadan karot örnekleri alınarak, zemin etütleri ve taşıyıcı sistem analizleri yapılarak binanın gerçek risk raporu resmi olarak hazırlanır.
