Balıkesir Üniversitesi’nden Tıp Dünyasını Heyecanlandıran Buluş: İlaçların Böbrek Hasarına "Turunçgil" Kalkanı!
Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) akademisyenleri, tıp ve eczacılık dünyasında çığır açacak uluslararası çapta bilimsel bir araştırmaya imza attı. BAÜN Savaştepe Meslek Yüksekokulu Veterinerlik Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Murat Çelebi liderliğinde yürütülen deneysel çalışmada, turunçgillerde doğal olarak bulunan "hesperidin" bileşiğinin, yaygın kullanılan güçlü antibiyotiklerin böbrek üzerinde oluşturduğu ağır toksik etkileri belirgin ölçüde engellediği kanıtlandı.
Dünya çapında tıp literatürünün en prestijli yayın organlarından biri olan Q2 kategorisindeki Naunyn-Schmiedeberg's Archives of Pharmacology dergisinde yayımlanan araştırma, özellikle ağır enfeksiyon tedavisi gören hastalar için umut ışığı oldu.
Antibiyotiklerin En Büyük Yan Etkisine Doğal Çözüm
Araştırmanın ayrıntılarını paylaşan Dr. Öğr. Üyesi Murat Çelebi, klinik ortamda ağır bakteriyel enfeksiyonlara karşı sıklıkla başvurulan "gentamisin" grubu aminoglikozid antibiyotiklerin en büyük riskinin böbrek dokusunda birikerek hücresel hasara ve böbrek yetmezliğine yol açması olduğunu belirtti. Bu durumun ilacın hastalar üzerindeki kullanımını kısıtladığına dikkat çeken Çelebi, koruyucu alternatif yöntemlerin hayati önem taşıdığını vurguladı.
Disiplinlerarası yürütülen dev projede; BAÜN Sağlık Bilimleri Enstitüsü mezunu Dr. Çağla Çelebi, BAÜN Veteriner Fakültesi Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi Hasan Susar ve Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Veteriner Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Özhan Karataş yer aldı.
Hücresel Seviyede Onarım: SIRT3 ve PAX2 Genleri İncelendi
Deney hayvanları üzerinde gerçekleştirilen çalışmanın en dikkat çekici boyutu, hesperidinin koruyucu gücünün genetik ve moleküler düzeyde incelenmesi oldu. Yüksek dozda antibiyotik verilen deneklerde böbrek fonksiyonlarının bozulduğu, hücresel enerjiyi sağlayan ve antioksidan savunmayı yöneten SIRT3 geninin zayıfladığı saptandı.
Ancak tedavi sürecine turunçgil özütü olan hesperidin dahil edildiğinde:
Antibiyotikle baskılanan SIRT3 geni yeniden aktif hale gelerek antioksidan savunmayı güçlendirdi.
Böbrek hasar yanıtıyla ortaya çıkan PAX2 genindeki aşırı artış dizginlendi ve böbrek dokusundaki tahribat hafifledi.
Böbrek tübüllerindeki hasarın en net göstergeleri olan KIM-1 ve NGAL biyobelirteç seviyelerinde belirgin düşüş kaydedildi.
İleri Klinik Çalışmalar İçin Zemin Hazırlandı
Çalışmanın böbrek dokusunda sağladığı belirgin iyileşmeye rağmen, hastaların sağlıklı kontrol seviyelerine tamamen dönmesi için ileri araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu aktaran Dr. Öğr. Üyesi Murat Çelebi, "Elde ettiğimiz bulgular hesperidinin koruyucu potansiyelini moleküler kanıtlarla ortaya koydu. Bu sonuçlar, yan etkisi yüksek ilaçların güvenle kullanılabilmesi adına gelecekte yapılacak klinik çalışmalara sağlam bir zemin hazırlamıştır" ifadelerini kullandı.
