İki denize kıyısı olan köklü tarihi, büyüleyici koyları, zengin gastronomisi ve doğasıyla Balıkesir, Türkiye’nin en popüler tatil merkezlerinden biri konumunda.
Ayvalık’ın taş sokaklarından Erdek’in antik limanlarına, Kapıdağ Yarımadası’ndan Marmara ve Avşa adalarına uzanan bu benzersiz coğrafya, her yıl yüz binlerce yerli ve yabancı turisti ağırlıyor.
Peki Balıkesir’de nereler gezilmeli, nerede denize girilmeli ve hangi lezzetler tadılmalı? İşte Balıkesir'in öne çıkan tatil rotaları ve bölgenin tarihi-kültürel haritası:
1. Taş Evleri ve Taşınmaz Kültürüyle: Ayvalık
M.Ö. 330’lu yıllara dayanan geçmişiyle antik dönemde "Kidonia" olarak anılan Ayvalık; Roma, Bizans, Selçuklu, Karesioğulları ve Osmanlı dönemlerinin mirasını bünyesinde barındırıyor. Osmanlı döneminde zeytinyağı ticaretiyle bölgenin ekonomi üssü haline gelen ilçe, Türk ve Rum kültürünün harmanlandığı tarihi taş mimarisiyle öne çıkıyor.
- Plajlar ve Aktiviteler: Türkiye'nin en bilinen ince kumlu sahil şeritlerinden Sarımsaklı Plajı, temiz deniziyle öne çıkıyor. Bölgede düzenlenen tekne turlarıyla bakır koylar gezilebiliyor ve tüplü dalış aktiviteleri gerçekleştirilebiliyor.
- Mutfak Kültürü: Bölge zeytinyağlıları ile ünlü. Otlu balık, ahtapot sarma, beğendili sübye, zoho salatası ve elbette meşhur Ayvalık tostu öne çıkan lezzetler arasında.
- Kültürel Not: Her yıl haziran ayında düzenlenen müzik festivalleri ilçeye ayrı bir dinamizm katıyor.
2. Kapıdağ Yarımadası’nın İncisi: Erdek
Tarihi M.Ö. 5400’lü yıllara dek uzanan ve antik dönemde "Arteke" olarak bilinen Erdek, M.Ö. 8. yüzyılda Miletosluların bölgeye yerleşmesiyle Helen kültürünün merkezlerinden biri haline geldi. Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde de geniş yer bulan ilçe, Marmara Denizi’nin en eski turizm merkezleri arasında yer alıyor.
- Gezilecek Yerler ve Plajlar: Mavi bayraklı Erdek Halk Plajı, Çuğra Plajı ve Ocaklar Plajı öne çıkan deniz noktaları. Doğa tutkunları için Kapıdağ Yarımadası trekking rotaları sunuyor. M.Ö. 6. yüzyıla dayanan Kyzikos Antik Kenti ve içerisindeki Hadrian Tapınağı ise tarih meraklılarını ağırlıyor.
- Yöresel Lezzetler: Kelle peyniri, midye, zeytinyağlı enginar ve fener kavurmasının yanı sıra dünyada sadece Sicilya, Avustralya ve Erdek'te yetişen tescilli mor soğan ilçenin en önemli simgelerinden.
3. Kazdağları’nın Eteğinde Şifa ve Doğa: Edremit
M.Ö. 1443 yılında "Adramytteion" adıyla kurulan Edremit; Pers, Makedon, Bergama, Roma ve Osmanlı gibi büyük medeniyetlere ev sahipliği yaptı. Kazdağları’nın bol oksijenli havası ile termal kaynakları bir arada sunan ilçe, sağlık ve doğa turizminin kesişim noktası.
- Öne Çıkan Noktalar: Altınkum Plajı, Turban Plajı ve İmbat Sahili deniz tutkunlarının tercihi olurken; Güre ve Bostancı bölgelerindeki termal tesisler şifa arayanlara hizmet veriyor.
- Kültürel Duraklar: Tahtakuşlar Köyü Etnografya Müzesi bölgenin Yörük kültürünü sergilerken, Antandros Antik Kenti arkeolojik kalıntılarıyla tarihe ışık tutuyor.
- Neyi Meşhur?: Edremit'in geleneksel karanfilli ekmeği ve tirit yemeği denenmesi gereken lezzetler arasında.
4. Mermeri ve Sakinliğiyle: Marmara Adası
Türkiye'nin en büyük ikinci adası olan Marmara Adası, Miletoslular döneminden bu yana yerleşimin olduğu, Roma döneminde sürgün yeri, Bizans döneminde ise keşişlerin inziva merkezi olarak kullanılan tarihi bir ada. Adını zengin mermer yataklarından (Proikonnisos) alan ada, Marmara Denizi'ne de adını verdi.
- Deniz ve Doğa: Abroz, Manastır, Çınarlı, Aba, Gündoğdu ve Topağaç plajları adanın en temiz koyları arasında. Karabanlar Tepesi ve Viranköy Tepesi ise doğa yürüyüşü yapmak isteyenlere eşsiz manzaralar sunuyor.
- Ada Geleneği: Tarihi çınar ağaçlarının gölgesinde adaçayı içmek adanın vazgeçilmez ritüellerinden biri.
5. Eğlence ve Deniz Tatilinin Adresi: Avşa Adası
Tarihçi Strabon’un metinlerinde antik dönemdeki varlığından bahsedilen Avşa Adası, Orta Çağ ve Osmanlı döneminde sakin bir seyir izledikten sonra Cumhuriyet dönemiyle birlikte Türkiye’nin en popüler ada turizm merkezlerinden biri haline geldi.
- Aktiviteler: Çınar Koyu, Mavi Koy, Küllüyalı Plajı ve Kadınlar Plajı adanın öne çıkan sahil noktaları. Ada etrafında bisiklet turları düzenlenirken, Manastır Koyu’ndaki Bizans manastır kalıntıları ziyaret edilebiliyor.
- Gece Hayatı: Avşa, enerjik gece hayatı, canlı müzik mekanları ve sahil restoranlarıyla genç tatilcilerin ilk tercihleri arasında yer alıyor.
6. Ören Sahili ve Antik Miras: Burhaniye
Edremit Körfezi’nin önemli yerleşimlerinden biri olan Burhaniye, antik Adramyttieon bölgesinin sınırları içerisinde yer alıyor. Günümüzde geniş plajları ve sakin ilçe yaşamıyla aile tatilleri için ideal bir yapı sunuyor.
- Gezilecek Yerler: İnce kumu ve sığ deniziyle bilinen mavi bayraklı Ören Plajı ilçenin en popüler noktası. Pelitköy Sahili, İçmeler ve Bağlarburnu da alternatif plajlar arasında.
- Kültür: Bizim Köy Hareketli Etnografya Müzesi ve Adramyttieon Antik Kenti kazı alanı ilçenin kültürel duraklarını oluşturuyor.
7. Ege Mimarisi ve Gurme Lezzetler: Cunda Adası (Alibey Adası)
Ayvalık'a Türkiye'nin ilk boğaz köprüsüyle bağlı olan Cunda (Alibey) Adası, adını Kurtuluş Savaşı’nda ilk kurşunu atan Yarbay Ali Çetinkaya’dan alıyor. Piri Reis'in Kitab-ı Bahriye eserinde "Yunt" olarak geçen ada, günümüzde korunan Rum mimarisi ve butik otelleriyle ünlü.
- Gezilecek Yerler: Müze haline getirilen Taksiyarhis Kilisesi (Rahmi M. Koç Müzesi) ve eşsiz panoramik manzarasıyla Aşıklar Tepesi adanın sembol noktaları.
- Gastronomi: Taş fırınları, lokma tatlısı, papalina balığı ve deniz ürünleri meze restoranlarıyla Cunda, Kuzey Ege’nin gurme başkenti durumunda.
