AVRUPA'DA SAVUNMA KRİZİ! 100 Milyar Euro’luk Yeni Nesil Savaş Uçağı Projesi İptal Edildi
Avrupa Birliği’nin ortak savunma vizyonu ve askeri bağımsızlık hedefleri doğrultusunda bugüne kadar atılmış en iddialı ve maliyetli adımlardan biri olan 6. nesil yeni nesil savaş uçağı projesi (FCAS), üye ülkeler arasındaki derin fikir ayrılıkları ve endüstriyel rekabet nedeniyle resmi olarak iptal edildi. Fransa, Almanya ve İspanya'nın ortaklığıyla yürütülen ve yaklaşık 100 milyar euro (116 milyar dolar) bütçeye sahip olan proje, siyasi ve askeri liderlerin uzlaşma sağlayamaması sonucu tamamen rafa kalktı.
Savaş Uçağı Projesi Neden İptal Edildi?
Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron arasında gerçekleşen kritik görüşmelerin ardından projenin sonlandırılması yönünde ortak karar alındı. 9 yıllık bir geçmişe sahip olan ve Avrupa'nın ortak hava muharebe ağını kurmayı hedefleyen FCAS projesinin çöküş nedenleri şu şekilde sıralandı:
-
Stratejik ve Askeri Vizyon Çatışması: Fransa, geliştirilecek yeni nesil jetin kendi askeri doktrinine uygun olarak nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine iniş-kalkış yapabilecek (donanma uyumlu) şekilde tasarlanmasını şart koştu. Buna karşın tamamen farklı operasyonel ihtiyaçlara odaklanan Almanya Başbakanı Merz, 6. nesil insanlı bir jet geliştirmenin Berlin için mantıklı olmadığını savunarak askeri önceliklerin uyuşmadığını belirtti.
-
Şirketler Arası Güç Savaşı ve Patent Hakları: Havacılık devleri Fransız Dassault Aviation ile Almanya adına lider ortak konumundaki Airbus arasında liderlik, teknoloji paylaşımı, iş bölümü ve fikri mülkiyet (patent) hakları konusunda aylardır süren kronik bir kriz yaşanıyordu. Arabulucuların yürüttüğü uzlaşma çabalarının da başarısız olmasıyla, ticari rekabet siyasi iradenin önüne geçti.
-
Eşit Şartlarda İş Birliği İmkansızlığı: Sektör sendikaları ve endüstri temsilcileri, Dassault ile Airbus’ın projede hiçbir zaman eşit şartlarda bir iş ortaklığı kuramadığını, bu durumun zaten aylardır projenin sürdürülemez olduğunu gösterdiğini ifade etti.
Ortak Jet Hayali Suya Düştü: Avrupa'yı Neler Bekliyor?
Bu iptal kararı, Fransa Cumhurbaşkanı Macron'un uzun süredir savunduğu "Avrupa Ordusu" ve "Avrupa'nın stratejik özerkliği" söylemlerine çok ağır bir darbe vurdu. İki lokomotif ülkenin birlik yerine ayrışma mesajı vermesi, Berlin-Paris ilişkilerinde de diplomatik ve stratejik bir gerilime yol açtı.
Peki ülkeler şimdi hangi alternatiflere yönelecek?
-
Fransa Kendi Yolunu Çizecek: Fransız Dassault firmasının, ortaklıktan tamamen çekilerek kendi üretimi olan Rafale savaş uçaklarını yeni nesil teknolojilerle tek başına modifiye etmeye ve geliştirmeye odaklanacağı belirtiliyor.
-
Almanya Alternatif Arayışında: Berlin yönetiminin, Airbus aracılığıyla Gripen jetlerini üreten İsveçli savunma şirketi Saab ile yeni bir ortaklığa gidebileceği ya da İngiltere, Japonya ve İtalya'nın birlikte yürüttüğü rakip 6. nesil savaş uçağı projesine (GCAP) dahil olmayı değerlendirebileceği konuşuluyor.
-
ABD ve F-35 Kapanı: Projedeki belirsizlikler ve nihai iptal nedeniyle, bazı Avrupa ülkelerinin acil hava savunma ihtiyaçlarını karşılamak adına doğrudan ABD yapımı F-35 jetlerine yönelme eğiliminin daha da artacağı öngörülüyor.
Savunma sanayisi ve küresel jeopolitik gelişmelere dair en sıcak analizleri, anlık ve doğru bilgiyle yakalamak için Politikam.com dünya gündemi kategorisini takip etmeye devam edin.
