13. Yargı Paketi’nde Nafaka İçin Yeni Model: Süresiz Nafaka Kalkacak Mı?
Türkiye’de uzun süredir tartışılan süresiz yoksulluk nafakası konusunda yeni bir düzenleme hazırlığı gündemde. AK Parti tarafından çalışmaları sürdürülen ve yaklaşık 30 maddeden oluşması beklenen 13. Yargı Paketi’nin ekim ayı içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması hedefleniyor.
Aile hukukundan boşanma davalarına, sosyal medya kullanımından kira ve tahliye davalarına kadar birçok başlığın yer alması beklenen pakette, en fazla dikkat çeken düzenlemelerden biri ise nafaka sistemiyle ilgili olacak.
Hazırlanan taslakta süresiz nafaka uygulamasının yerine, nafakanın belirli bir süreyle sınırlandırıldığı ancak özel koşullarda hâkime daha uzun süreli ödeme kararı verme imkânı tanıyan yeni bir model üzerinde duruluyor.
13. Yargı Paketi’nde Nafaka Düzenlemesi Nasıl Olacak?
Üzerinde çalışılan modele göre nafaka ödemelerinde herkes için aynı sürenin uygulanması yerine, boşanma sonrasında tarafların ekonomik ve kişisel koşullarının dikkate alınması planlanıyor.
Taslakta nafaka süresinin en az 3 yıl olması, genel kural olarak ise evliliğin başlangıcından boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısını aşmaması formülü değerlendiriliyor.
Ancak bu sürelerin kesinleşmiş bir kanun hükmü olmadığı ve çalışmaların TBMM'ye sunulacak nihai metinle değişebileceği belirtiliyor.
Nafaka Süresinde Hangi Kriterler Dikkate Alınacak?
Yeni modelde yalnızca evliliğin kaç yıl sürdüğünün belirleyici olması planlanmıyor. Nafaka süresinin belirlenmesinde nafaka alacaklısının yaşı, eğitim ve sağlık durumu, çalışma ve kendi geçimini sağlayabilme imkânı ile nafaka ödeyecek kişinin boşanma sonrasındaki ekonomik koşullarının da değerlendirilmesi gündemde.
Bu yaklaşımla, ekonomik açıdan desteğe ihtiyaç duyan tarafın korunması ile nafaka yükümlüsünün ödeme gücünün birlikte değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Bazı Durumlarda Nafaka Süresi Uzatılabilecek
Taslak çalışmada, özel koşulların ortaya çıkması halinde hâkime daha uzun süreli nafaka belirleme yetkisi verilmesi de öngörülüyor.
Örneğin nafaka alacaklısının, diğer eşin haksız fiili nedeniyle çalışamayacak duruma gelmesi veya uzun süren evlilik sonrasında yaşı ilerlediği için düzenli bir gelir elde edememesi gibi durumlarda standart sürenin üzerine çıkılabilmesi değerlendiriliyor.
Böylece yeni sistemde nafakanın otomatik olarak herkes için aynı süreyle sınırlandırılması yerine, somut olayın şartlarına göre karar verilmesi hedefleniyor.
Mevcut Nafakalar İçin Geçiş Süreci Gündemde
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de yürürlük tarihinden önce kesinleşmiş nafaka kararlarının nasıl ele alınacağı.
Taslakta yer alan geçiş hükümlerine göre mevcut nafaka yükümlülüklerinin yeni sistemde ortaya çıkacak sürelerle karşılaştırılması planlanıyor.
Daha önce ödenen nafaka süresinin yeni düzenlemeye göre belirlenen süreyi aşması halinde ise yükümlülüğün doğrudan sona ermesi yerine bir yıllık geçiş sürecinin uygulanması öngörülüyor.
Kalan nafaka süresinin bir yıl veya daha az olması durumunda da bir yıllık geçiş süresinin uygulanması, bir yıldan fazla süre bulunması halinde ise yeni sisteme göre hesaplanan sürenin tamamlanmasının ardından yükümlülüğün sona ermesi üzerinde çalışılıyor.
Boşanma Davalarında Temyiz Süreci Değişebilir
Yargı Paketi kapsamında yalnızca nafaka düzenlemesi bulunmuyor. Boşanma davalarının daha kısa sürede sonuçlandırılmasına yönelik değişiklikler de gündemde.
Taslak çalışmaya göre ilk derece mahkemesinin boşanma yönündeki kararının bölge adliye mahkemesi tarafından esastan uygun bulunması halinde temyiz yolunun kapatılması değerlendiriliyor.
İlk derece mahkemesi ile bölge adliye mahkemesinin farklı karar vermesi halinde ise temyiz hakkının korunması planlanıyor.
Mal paylaşımından kaynaklanan uyuşmazlıkların boşanma kararının kesinleşmesini geciktirmemesi için bu iki sürecin birbirinden ayrılması da değerlendirilen başlıklar arasında yer alıyor.
Sosyal Medyada Kimlik Doğrulaması Gündemde
Pakette sosyal medya platformlarına yönelik yeni bir düzenleme yapılması da tartışılıyor.
Üzerinde çalışılan modele göre sosyal medya kullanıcılarının hesaplarına e-Devlet bağlantısı veya başka bir kimlik doğrulama sistemi üzerinden erişebilmesi değerlendiriliyor.
Bu düzenlemeyle yasa dışı bahis, uyuşturucu ticareti ve fuhuş gibi suçlarda sosyal medya platformlarının kullanımının azaltılması hedefleniyor.
Kira Ve Tahliye Davalarında Süre Hedefi
Yargı süreçlerinin hızlandırılması amacıyla kira uyuşmazlıkları da paketin gündemindeki başlıklardan biri.
Çalışmalarda kira tespit davalarının 9 ay, tahliye davalarının ise 18 ay içerisinde sonuçlandırılmasına yönelik hedefler değerlendiriliyor.
Aile hukukuna ilişkin bazı davaların adli tatil döneminde de görülebilmesine imkân sağlayacak değişiklikler ile bazı zamanaşımı sürelerinin yeniden düzenlenmesi de pakette ele alınan diğer başlıklar arasında bulunuyor.
13. Yargı Paketi Ne Zaman Meclis’e Gelecek?
Yaklaşık 30 maddeden oluşması beklenen 13. Yargı Paketi üzerindeki çalışmalar devam ediyor. Paketin ekim ayı içerisinde TBMM Başkanlığı'na sunulması hedefleniyor.
Nafaka başta olmak üzere boşanma davaları, mal paylaşımı, sosyal medya ve kira uyuşmazlıklarına ilişkin düzenlemelerin nihai şekli ise Meclis'e sunulacak teklif ve yasama sürecinde netleşecek.
Bu nedenle taslakta yer alan nafaka süreleri ve diğer düzenlemelerin henüz kesinleşmiş kanun hükümleri olmadığı, nihai metnin TBMM'ye sunulmasının ardından ayrıntıların kesinlik kazanacağı belirtiliyor.
