Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda yapılan görüşmelerin ardından, kamuoyunda uzun süredir merakla beklenen "12. Yargı Paketi" kabul edilerek yasalaştı.
Yargı sisteminin çok daha hızlı, etkin ve verimli işlemesini hedefleyen yeni kanun teklifi; ceza hukukundan miras paylaşımına, borçlar hukukundan idari yargıya kadar günlük hayatı doğrudan etkileyecek çok kritik düzenlemeler içeriyor.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, yasanın kabul edilmesinin ardından yaptığı açıklamada reform çalışmalarının kararlılıkla süreceğini belirterek, yeni düzenlemelerin adalet sistemini daha da güçlendireceğini vurguladı.
İşte milyonlarca vatandaşı ve hukuk camiasını yakından ilgilendiren yeni yasanın öne çıkan tüm detayları…
1. Miras Kalan Taşınmazların Satışında "Mirasçı" Önceliği
Miras yoluyla edinilen ve üzerinde üçüncü kişilerin mülkiyet hakkı bulunmayan ev, arsa gibi taşınmazların ortaklığının giderilmesi (izale-i şüyu) davalarında devrim niteliğinde bir adım atıldı.
Sadece Mirasçılar Katılabilecek: Mahkeme kararıyla satışına karar verilen bu taşınmazların açık artırmasında, birinci artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak.
Tek Seferlik Uygulama: Bu özel artırma usulü, ilgili taşınmaz için bir defaya mahsus olmak üzere uygulanacak. Böylece aile yadigarı malların yabancılara gitmesinin önüne geçilmesi hedeflenecek.
2. "IBAN Kiralayanlara" Ceza İndirimi Geldi
Son dönemde teknolojinin ve finansal sistemlerin kötüye kullanılmasıyla artan dolandırıcılık olaylarında "IBAN kiralama" olarak bilinen yöntem mercek altına alındı.
Kusura Göre Ceza: Haksız kazanç sağlamak amacıyla banka hesabını, kredi kartını veya kripto hesap bilgilerini başkasına kullandırarak dolandırıcılık suçuna iştirak edenler için yeni bir düzenleme yapıldı.
Yarı Oranında İndirim: Bu kişilerin fiili sadece "hesap kullandırma zorunlu bilgilerini başkasına vermek" ile sınırlı kalmışsa, verilecek cezada yarı oranında indirime gidilecek.
3. HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) Sil Baştan
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda HAGB müessesesi yeniden düzenlendi.
İstinaf ve Temyiz Yolu Açıldı: Artık HAGB kararlarına karşı istinaf ve temyiz kanun yollarına başvurulabilecek. Kararlar hem usul hem de esas yönünden incelenecek.
İşkence ve Kötü Muameleye Geçit Yok: İşkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele suçlarında HAGB kararı kesinlikle verilemeyecek.
5 Yıllık Denetim: HAGB kararı verilen sanıklar 5 yıl boyunca denetimli serbestliğe tabi tutulacak. Bu süre içinde kasıtlı yeni bir suç işlenmezse dava düşecek.
4. Kanuni Faiz Oranlarında Yeni Hesaplama Yöntemi
Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'na göre faiz ödenmesi gereken ancak miktarı sözleşmeyle belirlenmeyen hallerde uygulanacak kanuni faiz oranlarında değişikliğe gidildi.
TCMB Reeskont Oranı Esas Alınacak: Ödemeler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) bir önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'i üzerinden yıllık olarak hesaplanacak.
Yıl Ortası Güncellemesi: Eğer 30 Haziran günü belirlenen oran, 31 Aralık'taki orandan 5 puan veya daha fazla farklı ise yılın ikinci yarısında bu yeni oranın yüzde 80'i geçerli olacak.
5. İdare Mahkemelerinde Tek Hakim Sınırı Genişletildi
Vatandaşların idare ile olan davalarında süreçlerin hızlanması amacıyla tek hakimle çözülecek davaların kapsamı büyütüldü.
Parasal Sınır: Konusu 486 bin lirayı aşmayan idari işlemler ile tam yargı ve vergi davaları idare mahkemelerinde tek hakim tarafından karara bağlanacak.
Öğrenci ve Memur Davaları: Öğrencilerin uzaklaştırma ve ilişik kesme dışındaki disiplin, not tespiti, burs ve yurt davaları ile kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, lojman, izin ve uyarma cezası davaları da tek hakimle çözüme kavuşturulacak.
6. Vesayet Altındaki Kişilerin Malları UYAP Üzerinden Satılacak
Vesayet altındaki kişilerin menfaatleri doğrultusunda taşınır ve taşınmaz mallarının satılması gerektiğinde yeni dijital kurallar devreye giriyor.
Elektronik Satış Portalı: Taşınır ve taşınmaz malların satışı, UYAP'a entegre elektronik satış portalı üzerinden açık artırma yöntemiyle gerçekleştirilecek.
Geçiş Süreci: Bu yeni uygulama, kanunun yayımı tarihinden itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girecek.
