---

17 Ağustos Marmara Depremi'nin yaraları henüz sarılmamışken, Türkiye 12 Kasım 1999'da bir kez daha büyük bir felaketle karşı karşıya kaldı. Saat 18.57'de meydana gelen 7,2 büyüklüğündeki Düzce-Kaynaşlı depremi, Düzce'yi, Kaynaşlı'yı ve çevre yerleşimleri yerle bir etti. Yüzlerce insan yaşamını yitirdi, binlerce kişi yaralandı, on binlerce konut ve iş yeri yıkıldı ya da ağır hasar gördü. Enkaz altında kalan insanlar için zamana karşı mücadele başlarken, deprem Türkiye'nin yapı güvenliği ve afet yönetimi konusundaki eksiklerini bir kez daha gözler önüne serdi.

---

12 Kasım 2026 – 27. yıl dönümü

12 Kasım 1999, Türkiye'nin deprem hafızasında 17 Ağustos kadar derin iz bırakan tarihlerden biri oldu.

Daha üç ay bile geçmemişti. 17 Ağustos'ta Gölcük merkezli 7,4 büyüklüğündeki deprem Marmara Bölgesi'ni sarsmış, binlerce insan hayatını kaybetmiş, şehirler enkaza dönüşmüştü. Depremzedeler çadırlarda yaşam mücadelesi verirken, enkaz kaldırma ve yeniden yapılanma çalışmaları devam ediyordu.

Türkiye henüz ilk felaketin şokunu atlatamamıştı.

12 Kasım 1999 Cuma günü saat 18.57'de bu kez Düzce'de yer sarsıldı. Yaklaşık 30 saniye süren 7,2 büyüklüğündeki deprem, özellikle Düzce kent merkezi ve Kaynaşlı'da çok ağır yıkıma neden oldu. Bolu ve çevresindeki yerleşimler de depremden etkilendi.

Üstelik bu, 17 Ağustos'un ardından gelen sıradan bir artçı sarsıntı değildi. Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun önemli bir parçası olan Düzce Fayı'nın doğu kesiminde meydana gelen yeni bir kırılmaydı.

Aradan 87 gün geçmişti. Türkiye ikinci kez enkazın başındaydı.

Deprem nerede meydana geldi, hangi fay kırıldı?

12 Kasım 1999 depreminin merkez üssü, o dönemde Bolu'ya bağlı ilçe olan Düzce'nin Kaynaşlı bölgesiydi. Deprem, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun kuzey kolunda bulunan Düzce Fayı üzerinde meydana geldi.

Düzce Fayı yaklaşık 73 kilometre uzunluğundaydı. 17 Ağustos 1999 depreminde bu fayın Akyazı-Gölyaka arasında kalan yaklaşık 30 kilometrelik batı bölümü kırılmıştı. 12 Kasım'da ise Gölyaka'nın doğusunda kalan yaklaşık 43 kilometrelik bölümde kırılma gerçekleşti.

Böylece aynı fayın iki ayrı bölümünde, 87 gün arayla iki büyük deprem yaşandı.

Depremin büyüklüğü 7,2 Mw, odak derinliği yaklaşık 14 kilometre olarak kayıtlara geçti. Yüzeyde gözlenen fay kırığı yaklaşık 45-50 kilometre uzunluğundaydı. Fay boyunca bazı noktalarda metrelerce yer değiştirme meydana geldi.

Bu depremde yıkımın boyutunu artıran önemli etkenlerden biri de zemin özellikleriydi. Düzce kent merkezi, gevşek alüvyon zeminlerden oluşan Düzce Ovası üzerinde bulunuyordu. Yeraltı su seviyesinin yüksek olduğu bazı bölgelerde zemin davranışı yapı hasarlarını ağırlaştırdı. Fay hattına yakın yerleşimlerde ise doğrudan yüzey kırılmasının etkisi görüldü.

MTA'nın deprem incelemesinde, Düzce kentindeki hasarların önemli bölümünün zayıf zemin koşullarıyla ilişkili olduğu, Gölyaka-Kaynaşlı hattında ise fayın geçtiği yerleşimlerde yapıların fiziksel olarak parçalandığı belirtildi.

Düzce ve Kaynaşlı'da büyük yıkım: Şehir enkaza döndü

Deprem yaklaşık 30 saniye sürdü. Ancak bu kısa süre, Düzce'nin hafızasında silinmeyecek bir yıkım bıraktı.

Düzce kent merkezinde çok sayıda bina çöktü. Kaynaşlı'da ise sağlam durumda kalan bina sayısının son derece az olduğu görüldü. Bolu kent merkezinin bir bölümü de ağır hasar aldı.

Düzce Üniversitesi Deprem Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin tarihsel kayıtlarında, kentin yüzde 80'inin yıkıldığına ilişkin ilk değerlendirmelere yer veriliyor.

Depremde zarar gören yapılar arasında Merkez Camisi, vergi dairesi, Düzce Lisesi, belediye binası ve eski hastane binaları da bulunuyordu. Fakülte ve adliye binaları büyük hasar gördü.

Yıkımın ağırlığı Düzce merkez ve Kaynaşlı başta olmak üzere Gölyaka, Çilimli, Cumayeri, Gümüşova, Akçakoca ve Yığılca'da hissedildi.

Kaç kişi hayatını kaybetti, kaç kişi yaralandı?

12 Kasım Düzce Depremi'nin can kaybına ilişkin kaynaklarda farklı rakamlar bulunuyor. Bu nedenle iki ayrı kayıt grubunu birbirinden ayırmak gerekiyor.

• 845 kişi: Düzce Valiliğinin deprem bilgilendirme sayfasında verilen can kaybı.

• 710 kişi: Düzce Üniversitesi Deprem Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin ilçe bazında sunduğu kayıtlardaki toplam can kaybı.

• 2.678 kişi: Düzce Valiliğinin bildirdiği yaralı sayısı.

• 2.679 kişi: Üniversitenin tarihsel kayıtlarında yer alan yaralı sayısı.

Bu farklılık, depremle ilgili tarihsel istatistiklerde karşılaşılan önemli bir veri uyuşmazlığıdır. Haberlerde sık kullanılan 845 rakamı Valilik kaydına dayanırken, üniversitenin ilçe bazlı tablosu 710 kişiyi gösteriyor.

---

Düzce Üniversitesi kayıtlarında ilçe dağılımı da yer alıyor:

Yerleşim	Hayatını kaybeden
Düzce merkez	463
Kaynaşlı	244
Gölyaka	1
Akçakoca	2
Diğer ilçeler	0
Toplam	710

Bu tablo, can kaybının özellikle Düzce merkez ve Kaynaşlı'da yoğunlaştığını gösteriyor.

Kaç bina yıkıldı, kaç konut ve iş yeri zarar gördü?

Depremin ardından yapılan hasar tespitleri, felaketin yalnızca can kayıplarıyla sınırlı kalmadığını ortaya koydu.

Düzce Üniversitesi Deprem Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin ilçe bazlı tablosuna göre 12 Kasım depreminde:

16.666

Yıkılan konut sayısı

3.857

İş yeri

Yıkılan iş yeri sayısı

Üniversitenin tablosunda Düzce merkezde 12.562 konut ve 3.055 iş yeri, Kaynaşlı'da ise 1.549 konut ve 337 iş yeri yıkılmış olarak kaydediliyor.

Burada önemli bir ayrıntı var: Yıkılan konut ve iş yeri sayıları, doğrudan yıkılan ya da yıkık olarak kayda geçirilen yapıları ifade ediyor. Ağır, orta ve hafif hasarlı bütün binalar birlikte değerlendirildiğinde rakamlar çok daha yüksek.

Ayrıca 17 Ağustos ve 12 Kasım depremlerinin toplam hasarını gösteren istatistikler, yalnızca 12 Kasım depremine ait rakamlarla karıştırılmamalı. Düzce Valiliğinin 2021 İl Afet Risk Azaltma Planı'nda iki depremin ardından tespit edilen ağır ve yıkık hasarlı yapı sayısı 6.444 bina olarak veriliyor. Bu binalar 16.666 konut ve 3.837 iş yerini kapsıyor.

Enkaz altında zamana karşı mücadele

Depremin meydana geldiği saatlerde birçok insan evinde, iş yerinde veya sokaktaydı. Akşam saatlerinde yaşanan sarsıntı, çok sayıda insanın enkaz altında kalmasına neden oldu.

Deprem sonrasında müdahaleyi zorlaştıran önemli sorunlardan biri de itfaiye ve sağlık altyapısının zarar görmesiydi.

Düzce İtfaiye Müdürlüğü binası yıkıldı. İtfaiye personelinin ve araçlarının enkaz altında kalması nedeniyle yangınlara ilk müdahalede ciddi sıkıntılar yaşandı. Soba, ısıtıcı ve ocaklardan kaynaklanan yangınlar da felaketin boyutunu artırdı.

Şehir merkezindeki ana caddeler yıkılan binaların enkazlarıyla kapandı. Yaralıları hastaneye ulaştırmaya çalışan araçlar yollarda mahsur kaldı. Devlet hastanesinin eski bloğunun yıkılması, yeni bloklarının da hasar görmesi nedeniyle yaralılara ilk müdahale hastane bahçesinde, kısıtlı imkânlarla yapılabildi.

Gece boyunca arama kurtarma çalışmaları devam etti. Çevre il ve ilçelerden askeri birlikler, sivil arama kurtarma ekipleri, sağlık personeli ve ambulanslar bölgeye ulaştı.

17 Ağustos depreminden yalnızca 87 gün önce yaşanan büyük afetin deneyimi, bu kez yardım ve müdahale çalışmalarının daha organize yürütülmesine katkı sağladı. Enkaz altında kalan binlerce insan sağ olarak kurtarıldı. Ancak kurtarma çalışmaları sürerken hayatını kaybedenlerin sayısı da netleşmeye devam ediyordu.

Enkazların kaldırılması ve depremzedeler için geçici yaşam alanları

Depremden sonra bölgenin öncelikli gündemi, enkazların kaldırılması, hayatta kalanların kurtarılması ve evsiz kalan insanların barınma ihtiyacının karşılanması oldu.

17 Ağustos depreminden sonra bölgede oluşturulan çadır kentler, 12 Kasım felaketinin ardından daha geniş alanlara yayıldı. Mahallelerde, boş arazilerde ve uygun geniş alanlarda çadırlar kuruldu.

Düzce Üniversitesi kayıtlarına göre 12 Kasım depreminden bir hafta sonra çadır kentlerin sayısı 52'ye ulaştı. Barınma ihtiyacının uzun süre devam edeceği anlaşılınca prefabrik konutların yapımına hız verildi.

1999 yılı sonuna kadar 1.365 prefabrik konutun dağıtımı gerçekleştirildi. Çalışmalar tamamlandığında prefabrik konut sayısı 5.962'ye ulaştı. Bu konutlarda 21 bin 320 kişi yaşamaya başladı.

Böylece depremzedelerin ilk aşamadaki çadır yaşamından daha uzun süreli barınma imkânlarına geçişi sağlandı.

Enkaz kaldırma çalışmalarının ardından kalıcı konutların yapımına geçildi. TBMM kayıtlarında yer alan 2021 tarihli bir açıklamada, depremzedelerin önce prefabrik konutlara, ardından yaklaşık bir-bir buçuk yıl içerisinde tamamlanan kalıcı konutlara yerleştirildiği ifade edildi.

Düzce yeniden nasıl inşa edildi?

12 Kasım depreminden sonra Düzce'nin yeniden yapılanması, Türkiye'nin afet sonrası şehircilik tarihindeki önemli örneklerden biri oldu.

Deprem öncesindeki yapılaşma anlayışının değiştirilmesi, zemin özelliklerinin dikkate alınması, yapı denetimi ve yeni imar kuralları yeniden gündeme geldi.

Düzce'nin yeniden yapılanma sürecinde öne çıkan başlıklar şunlardı:

Yatay mimari: Yüksek katlı yapılaşmanın sınırlandırılması ve daha az katlı binaların teşvik edilmesi.

Zemin etütleri: Yapılaşma kararlarında zeminin taşıma gücünün ve yerel jeolojik özelliklerin dikkate alınması.

Kalıcı konutlar: Depremzedelerin geçici barınma alanlarından kalıcı konutlara geçirilmesi.

Kamu yapılarının yenilenmesi: Hastaneler, okullar, üniversite yapıları ve diğer kamu hizmet binalarının yeniden inşa edilmesi.

Ekonomik toparlanma: Deprem sonrasında yaşanan göçün önlenmesi, yatırım ve istihdamın artırılması.

2004 yılında Düzce'nin yatırım ve istihdam teşvikleri kapsamına alınması, kentin ekonomik toparlanma sürecinde önemli adımlardan biri oldu. İlerleyen yıllarda beş organize sanayi bölgesinin kurulmasıyla sanayi yatırımları da gelişti.

27 yılda değişen Düzce

12 Kasım 1999'da büyük yıkım yaşayan Düzce, aradan geçen 27 yılda önemli bir değişim geçirdi.

Anadolu Ajansının 12 Kasım 2026 tarihli haberine göre Düzce'nin nüfusu 2025 itibarıyla 415 bine ulaştı. Düzce Belediye Başkanı Faruk Özlü, kentteki konut stokunun yüzde 75-80'inin yenilendiğini ve deprem yönetmeliklerine uygun şekilde inşa edildiğini belirtti.

Belediye yönetiminin açıklamasına göre bugün Düzce'de zemin artı dört katın üzerinde yapılaşmaya izin verilmiyor. Bazı bölgelerde zemin özelliklerine bağlı olarak daha düşük kat sınırları uygulanıyor.

Ancak yeni yapıların yapılmış olması, deprem riskinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Eski yapı stokunun yenilenmesi, yapı denetimlerinin sürdürülmesi, afet hazırlıkları ve halkın bilinçlendirilmesi önemini koruyor.

23 Kasım 2022 depremi: Düzce bir kez daha sınandı

Düzce, 1999 felaketlerinden sonra da deprem gerçeğiyle karşı karşıya kaldı.

23 Kasım 2022 tarihinde Gölyaka merkezli 5,9 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Sarsıntı çevre illerde de hissedildi.

1999'daki kadar büyük bir yıkım yaşanmadı ve can kaybı meydana gelmedi. Bu durum, deprem sonrasında yenilenen yapıların ve alınan önlemlerin önemini yeniden gündeme getirdi.

Düzce Belediye Başkanı Faruk Özlü de 2026 yılında yaptığı değerlendirmede, 2022 depreminde can kaybı yaşanmamasını 1999 sonrasında alınan önlemler ve yapılaşmadaki değişimle ilişkilendirdi.

Bununla birlikte tek bir depremde can kaybı yaşanmaması, bütün yapıların güvenli olduğunun kanıtı olarak değerlendirilmemeli.

12 Kasım'ın 27. yılında Düzce'de anma

Düzce'de depremde yaşamını yitirenler anılıyor. Her yıl olduğu gibi bu yıl da 12 Kasım, kaybedilen insanların hatırlandığı ve deprem gerçeğinin yeniden gündeme taşındığı bir tarih.

Düzce Belediye Başkanı Faruk Özlü, yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı mesajda yatay mimari, sağlam zemin ve kaliteli yapılaşmanın önemine dikkat çekti. Depremde hayatını kaybedenleri andı ve kentin afetlere karşı dirençli hale getirilmesi hedefini vurguladı.

17 Ağustos ve 12 Kasım: Türkiye'ye 87 gün arayla gelen iki büyük felaket

1999 yılı, Türkiye'nin yakın tarihindeki en ağır deprem felaketlerinden birine sahne oldu.

17 Ağustos'ta Gölcük merkezli 7,4 büyüklüğündeki deprem Marmara Bölgesi'ni vurdu. Ardından 12 Kasım'da 7,2 büyüklüğündeki Düzce depremi yaşandı.

İki deprem de Kuzey Anadolu Fay Zonu üzerinde meydana geldi. Düzce, her iki felaketten de ağır biçimde etkilendi.

Anadolu Ajansının 12 Kasım 2026 tarihli değerlendirmesine göre iki depremde Düzce'de toplam 1.115 kişi hayatını kaybetti, 3.836 kişi yaralandı. Bu rakamlar iki depremin toplamına aittir; yalnızca 12 Kasım depremine ait değildir.

Deprem	Tarih	Büyüklük
Gölcük/Marmara	17 Ağustos 1999	7,4
Düzce-Kaynaşlı	12 Kasım 1999	7,2
Gölyaka	23 Kasım 2022	5,9

Depremin 27. yılında değişmeyen gerçek: Deprem değil, dayanıksız yapı öldürüyor

12 Kasım 1999 Düzce Depremi'nin üzerinden 27 yıl geçti.

O gün enkaz altında kalan insanların çığlıkları, kurtarma ekiplerinin zamana karşı mücadelesi, yakınlarını kaybeden ailelerin acıları ve evsiz kalan binlerce insanın yaşadığı dram hafızalardaki yerini koruyor.

Düzce yeniden inşa edildi. Yeni konutlar yapıldı, yollar açıldı, sanayi yatırımları geldi, şehir büyüdü. Ancak 1999'un bıraktığı en önemli ders, yeni binalar yapmakla sınırlı değil.

Asıl mesele, şehirlerin bilimsel veriler ışığında planlanması, zemine uygun yapılaşma, mühendislik hizmetlerinin eksiksiz uygulanması ve denetimlerin tavizsiz sürdürülmesi.

17 Ağustos'ta yaşanan felaketin üzerinden 87 gün geçmişken 12 Kasım'da ikinci kez enkaz başına geçen Türkiye, deprem gerçeğini çok ağır bedeller ödeyerek öğrendi.

Bugün 27 yıl sonra sorulması gereken soru hâlâ aynı:

Bir sonraki büyük deprem geldiğinde kaç binamız ayakta kalacak, kaç insanımızı kurtarabileceğiz?

Çünkü deprem yıldönümleri yalnızca kaybettiklerimizi anmak için değil, bir sonraki felakette aynı acıları yaşamamak için de var.