Özel sektörde milyonlarca çalışanı ve işvereni yakından ilgilendiren, çalışma hayatının dengelerini değiştirecek nitelikte çok kritik bir yargı kararına imza atıldı.
Aynı adliye binasındaki farklı mahkemelerin yıllık izin ücreti ödemeleri konusunda taban tabana zıt kararlar vermesi üzerine devreye giren Yüksek Mahkeme, uyuşmazlığa son noktayı koydu. Yargıtay, işçinin talebi olmasa dahi yıllık izne çıkarken izin ücretinin peşin veya avans olarak ödenmemesinin haklı fesih gerekçesi doğurduğunu ve işçinin kıdem tazminatı alarak işten ayrılabileceğini hükme bağladı.
Aynı Adliyede İki Zıt Karar: Uyuşmazlık Nasıl Başladı?
Emsal nitelikteki bu sürecin tetikleyicisi, yıllık izne ayrılırken hak ettiği ücreti veya avansı alamadığı gerekçesiyle iş akdini fesheden iki farklı çalışanın (A.B. ve B.K.) açtığı davalar oldu. Aynı şehirdeki adliye binasında bulunan farklı dairelerin verdiği çelişkili kararlar hukuki kaosa yol açmıştı:
15. Hukuk Dairesi: İzne çıkarken peşin ödeme yapılmamasının işçi yönünden haklı fesih sebebi oluşturduğunu ve kıdem tazminatının ödenmesi gerektiğine karar verdi.
9. Hukuk Dairesi: Benzer bir dosyada ise peşin ödeme yapılmamasının haklı fesih teşkil etmeyeceğini savunarak davayı reddetti.
İki daire arasındaki bu derin çelişki, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu aracılığıyla Yargıtay’a taşındı ve içtihat birliği sağlanması sağlandı.
Yargıtay’dan Patronlara Net Ültimatom: "Talebi Olmasa Dahi Ödenecek!"
Dosyayı son aşamada inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesini merkeze alarak çok net bir kuralı hatırlattı. Kanuna göre işveren, yıllık izne ayrılan her çalışana izin dönemine ait ücretini izne başlamadan evvel peşin olarak ödemek veya avans şeklinde vermek zorundadır.
Yargıtay Kararının Kritik Vurgusu: İşçinin bu yönde açık bir talebi veya dilekçesi olmasa dahi, işveren bu ödemeyi re'sen (kendiliğinden) yapmakla yükümlüdür. İzin ücretinin peşin ödenmemesi, İş Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında "çalışma şartlarının uygulanmaması" ve "ücretin kanuna uygun ödenmemesi" anlamına gelmektedir. Bu durum çalışana derhal haklı fesih hakkı tanır.
"Fazla İzin Kullandırdık" Savunması Patronları Kurtarmadı
Davalı işverenlerin mahkemede ileri sürdüğü "Çalışana kanuni hakkından çok daha fazla gün izin kullandırdık, bu yüzden peşin ödeme yapmadık" savunması da Yargıtay duvarına çarptı. Yüksek Mahkeme, kanuni izin süresinin aşılmış olmasının, mutlak emredici bir kural olan 57. maddeye göre izin başlamadan evvel peşinen veya avans olarak ödeme yapma yükümlülüğünü asla ortadan kaldırmayacağını net bir dille vurguladı.
Bu tarihi karar sonrasında; izne ayrılırken hak ettiği yasal izin ücretini veya avansını alamayan tüm özel sektör çalışanları için, tek taraflı haklı fesih yaparak kıdem tazminatını tahsil etme yolu resmen açılmış oldu. İş dünyasında büyük yankı uyandıran bu gelişmeyle ilgili tüm detaylar ve işçi-işveren haklarına dair güncel hukuki rehberler sitemizde yer almaya devam edecek.
