Türkiye’de araç muayene sisteminde köklü bir değişikliğe gidiliyor. Mevcut sistemin ardından araç muayene hizmetlerini 15 Ağustos 2027’den itibaren TURKA devralacak. İstanbul’da tanıtılan yeni nesil merkez modeli; yapay zekâ, lazer ölçüm, sensörler ve robotik teknolojilerle 81 ile yayılacak. Yeni dönemde kartlı ödemelerden komisyon alınmaması da planlanıyor.
Milyonlarca araç sahibini doğrudan ilgilendiren araç muayenesinde yeni dönem için hazırlıklar hızlandı. Türkiye genelinde uygulanması planlanan yeni sistemin ilk örneği İstanbul’da tanıtıldı.
Yeni dönemde TURKA, 15 Ağustos 2027 tarihinden itibaren araç muayene hizmetlerini devralacak. İstanbul’da oluşturulan örnek merkezin ise 81 ilde kurulacak sistemin test ve geliştirme noktası olarak kullanılması planlanıyor.
Değişiklik yalnızca işletmeciyle sınırlı kalmayacak. Araçların muayene biçiminden sonuçların sürücülere ulaştırılmasına kadar birçok aşamada teknolojik yeniliklere gidilecek.
Araç Muayenesinde Neler Değişecek?
Yeni sistemde muayene istasyonlarında yapay zekâ, lazer ölçüm teknolojileri, sensörler ve robotik sistemlerden yararlanılması planlanıyor.
Bazı araç kontrollerinin temassız şekilde ve araç hareket halindeyken yapılabilmesine olanak sağlayacak teknolojiler üzerinde çalışılıyor. Böylece muayene sürecinin daha hızlı ve dijital hale getirilmesi hedefleniyor.
Araç sahiplerinin de muayenenin hangi aşamada olduğunu ve sonuçlarını dijital ortamdan anlık olarak takip edebilmesi planlanıyor.
Yeni dönemin sürücüler açısından dikkat çeken bir başka değişikliği ise ödeme sisteminde olacak. Paylaşılan bilgilere göre kredi ve banka kartıyla gerçekleştirilecek araç muayene ödemelerinden ayrıca komisyon alınmayacak.
81 İlde 352 Araç Muayene Merkezi Planlanıyor
TURKA’nın yeni araç muayene altyapısının Türkiye genelinde geniş bir ağ üzerinden hizmet vermesi planlanıyor.
Paylaşılan projeksiyona göre ülke genelinde 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 muayene merkezi oluşturulacak. Bu merkezlerde yaklaşık 900 araç muayene hattının faaliyete geçirilmesi hedefleniyor.
Yeni sistem için planlanan yatırımın büyüklüğünün ise yaklaşık 3 milyar dolar seviyesinde olduğu belirtiliyor.
Mobil istasyonların özellikle sabit araç muayene merkezlerine erişimin daha zor olduğu bölgelerde hizmet vermesi bekleniyor.
Yeni Araç Muayene Sistemi Ne Zaman Başlayacak?
Yeni dönem için açıklanan tarih 15 Ağustos 2027.
Bu tarihten itibaren yeni işletme döneminin başlaması ve araç muayene hizmetlerinin TURKA tarafından yürütülmesi planlanıyor.
Araç muayene hizmetlerinin yeni dönemde 20 yıl boyunca özel sektör eliyle işletilmesi öngörülüyor.
Bu nedenle araç sahipleri açısından TÜVTÜRK sisteminden TURKA dönemine geçişte en kritik tarih 15 Ağustos 2027 olacak.
Hazine’nin Araç Muayenesinden Payı Artacak
Yeni dönem yalnızca muayene teknolojisi açısından değil, kamuya aktarılacak gelir modeli açısından da dikkat çekiyor.
Paylaşılan bilgilere göre araç muayene gelirlerinden Hazine’ye aktarılacak payın;
ilk 3 yılda yüzde 30, sonraki 7 yılda yüzde 40, son 10 yılda ise yüzde 50 olması planlanıyor.
Mevcut muayene hacmi ve fiyatlar üzerinden yapılan hesaplamada yıllık toplam gelirin yaklaşık 39 milyar TL seviyesinde olabileceği, Hazine’nin 20 yıllık gelirinin ise en az 335 milyar TL'ye ulaşabileceği öngörülüyor.
Araç sayısındaki ve muayene ücretlerindeki olası artışlar nedeniyle toplam tutarın ilerleyen yıllarda daha yüksek seviyelere çıkabileceği değerlendiriliyor.
Muayene Merkezlerine Afetlerde Yeni Görev
Yeni nesil araç muayene istasyonları için dikkat çeken bir başka planlama da afetlere ilişkin.
Merkezlerin yalnızca araç muayenesinde kullanılmayıp olağanüstü durumlarda farklı ihtiyaçlara cevap verebilecek şekilde tasarlanması hedefleniyor.
Buna göre uygun merkezlerin afet durumlarında sahra hastanesi, büyük orman yangınlarında ise lojistik ve destek noktası olarak kullanılabilmesi planlanıyor.
Böylece Türkiye’nin 81 iline yayılacak altyapının afet ve acil durumlarda da değerlendirilebilmesi amaçlanıyor.
Yeni Araç Muayene Sisteminde Öne Çıkanlar
- TURKA dönemi 15 Ağustos 2027’de başlayacak.
- Türkiye genelinde 249 sabit, 103 mobil olmak üzere 352 merkez planlanıyor.
- Yaklaşık 900 muayene hattı kurulması hedefleniyor.
- Yapay zekâ, sensör, lazer ve robotik sistemlerden yararlanılacak.
- Bazı kontroller temassız ve araç hareket halindeyken yapılabilecek.
- Muayene süreci ve sonuçları dijital ortamdan takip edilebilecek.
- Kredi ve banka kartı ödemelerinde komisyon alınmaması planlanıyor.
- Yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım öngörülüyor.
- Yeni işletme dönemi 20 yıl sürecek.
- Hazine’nin 20 yıllık gelirinin mevcut koşullar üzerinden en az 335 milyar TL olabileceği hesaplanıyor.
