Türk Kızılayın faaliyetlerini, görevlerini, yetkilerini ve muafiyetlerini düzenleyen Türk Kızılay Kanunu Teklifi, 19 Kasım 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.
Yeni düzenleme, insani yardım faaliyetlerinden afet yönetimine, kamu alımlarından personel haklarına kadar birçok alanda değişiklik öngörüyor.
Kanunun temel amacı, Türk Kızılayın uluslararası sözleşmeler çerçevesinde ayrım gözetmeksizin ihtiyaç sahiplerine yardım ulaştırması, afet ve savaş dönemlerinde insani faaliyetlerini yürütmesi ve sağlık koşullarının iyileştirilmesi olarak tanımlandı.
Kızılay'a Hangi Yeni Yetkiler Verildi?
Kabul edilen düzenlemeyle Türk Kızılayın uluslararası insani yardım kuruluşu ve Cenevre Sözleşmeleri kapsamında milli cemiyet niteliği kanuni çerçeveye alındı.
Kızılayın adı, bayrağı ve ambleminin izinsiz kullanılması yasaklanırken uluslararası sözleşmelerden kaynaklanan özel hak ve yükümlülükleri üstlenmek amacıyla başka bir tüzel kişilik kurulamayacağı hükme bağlandı.
Düzenlemenin öne çıkan hükümleri şöyle:
- Afet ve savaş bölgelerine erişim: Kızılay, ilgili kamu kurumlarıyla koordinasyon içinde afetten ve insani krizlerden etkilenen kişilerin bulunduğu merkezlere ulaşabilecek.
- Savaş esirleri ve siviller: İlgili kurumların görüşü alınarak tutuldukları yerler ziyaret edilebilecek, koşullar izlenebilecek ve aileler arasında haberleşme sağlanabilecek.
- Kayıp kişilerin araştırılması: Kızılay, kayıpların bulunması, aile birleşimleri ve esir değişimlerinde insani aracı rolü üstlenebilecek.
- Uluslararası yardımlar: Uluslararası Kızılay ve Kızılhaç kuruluşlarından Türkiye'ye gelen ayni ve nakdi yardımların alınması ve kullanılmasında tek yetkili kuruluş olacak.
- Sosyal yardım verileri: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki sosyal yardım verilerine, mükerrer yardımları önlemek amacıyla protokol kapsamında erişebilecek.
Kişisel verilere erişim, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde yalnızca görevin gerektirdiği ölçüde ve yetkilendirilmiş kişiler tarafından gerçekleştirilebilecek.
Kamu İhaleleri, Vergi Muafiyetleri ve Personel Haklarında Yeni Dönem
Kanunun dikkat çeken maddelerinden biri, afet ve olağanüstü dönemlerde gerçekleştirilecek belirli kamu alımlarına ilişkin oldu.
Türk Kızılayın veya sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerin doğrudan ürettiği ilk yardım, afet lojistiği ve geçici barınma ürünleri ile hizmetleri stratejik alım kapsamında değerlendirilecek.
Bu ürün ve hizmetler, belirlenen koşullarda Kamu İhale Kanunu'na tabi olmadan doğrudan Kızılaydan veya ilgili şirketlerinden temin edilebilecek.
Söz konusu alımların ilgili bakanlıkla yapılacak koordinasyon ve protokoller çerçevesinde; şeffaflık, rekabet, eşit muamele, kamuoyu denetimi ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine uygun yürütülmesi öngörülüyor.
Düzenleme kapsamında kamu kurumları, Taşıt Kanunu kapsamındaki araçlar hariç olmak üzere uygun görülen taşınır mallarını Kızılaya tahsis edebilecek. Makine, teçhizat ve benzeri malzemeler de mevzuata uygun şekilde bedelsiz devredilebilecek.
Kızılayın ticari amaç taşımadan, kuruluş faaliyetlerinde kullanılmak üzere ithal ettiği belirli tıbbi cihazlar, bilimsel araçlar, kan gruplama testleri ve ilgili ürünler gümrük vergisinden muaf tutulacak. Muafiyet kapsamındaki ürünlerin ilk beş yıl içindeki devrine ve kullanımına ilişkin sınırlamalar uygulanacak.
Afet, savaş, çatışma ve olağanüstü dönemlerde faaliyet bölgesinde fiilen görev yapan Kızılay personeli de nakdi tazminat kapsamına alınacak.
Ayrıca Kızılay il merkez ve ilçe şube başkanları, bulundukları yerlerde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı mütevelli heyetlerinde görev alacak.
Kamu sağlık kuruluşları ve kamu üniversitesi hastanelerine sağlanan kan bileşenlerinin bedellerinin, sözleşmelerde belirtilen ödeme tarihlerinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından Kızılaya aktarılması ve ilgili sağlık kuruluşlarının alacaklarından mahsup edilmesi düzenlendi.
Türk Kızılayın teşkilat yapısı, üyelik esasları, organlarının görevleri ve bütçe uygulamaları ise Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacak tüzükle belirlenecek.
TBMM Genel Kurulunda kabul edilen düzenlemenin kanunlaşma sürecinin tamamlanması için Cumhurbaşkanınca yayımlanması aşaması bulunuyor.




