Sonbahar mevsiminin kapılarını aralayan ve yıl boyunca iki kez tekrarlanan ekinoks döngüsü, eylül ayının son günlerinde vatandaşların gündeminde yer alıyor.
İlkbahar ve sonbahar olmak üzere yılda iki defa yaşanan gece ve gündüz eşitliği, doğada ve dünyadaki iklim dengelerinde köklü değişimlerin habercisi oluyor.
Güneş ışınlarının Ekvator'a dik açı ile düşmesi ve aydınlanma çemberinin kutuplardan geçmesi anı olarak tanımlanan ekinoks, Kuzey Yarımküre'de yaz sezonunun kapanışını ve sonbaharın resmen başlayışını müjdeliyor.
23 Eylül Ekinoksunda Dünyada Neler Olur?
23 Eylül tarihinde gerçekleşen sonbahar ekinoksu ile birlikte küresel ölçekte şu astronomik ve fiziksel değişimler yaşanmaktadır:
Ekvator'a Dik Açı: Kuzey ve Güney Yarım Küre, Güneş ışınları öğle vakti Ekvator’a 90 derecelik açı ile düşer ve Ekvator'da cisimlerin gölge boyu sıfır olur.
Gece ve Gündüz Eşitliği: Dünya genelinde gece ve gündüz süreleri birbirine eşitlenir.
Yarım Kürelerde Mevsim Değişimi: Güneş ışınları bu tarihten itibaren Güney Yarım Küre’ye dik düşmeye başlar. Bu durum Güney Yarım Küre’de ilkbaharın, Kuzey Yarım Küre’de ise sonbaharın başlangıcıdır.
Kutup Noktalarındaki Durum: Aydınlanma çemberi kutup noktalarına teğet geçer ve Güneş her iki kutup noktasında da görülür. Bu tarih Kuzey Kutup Noktası’nda altı aylık gecenin, Güney Kutup Noktası’nda ise altı aylık gündüzün başlangıcıdır.
Sonbahar Ekinoksunun Temel Özellikleri Nelerdir?
Astronomi ve coğrafya literatüründe ekinoks günlerinin öne çıkan belirgin özellikleri şunlardır:
Güneş tam doğudan doğup tam batıdan batar. Aynı boylam üzerinde yer alan noktalarda güneş sadece ekinoks günlerinde aynı anda doğar ve aynı anda batar.
Okyanus ve denizlerde gel-git (med-cezir) genliği en yüksek seviyeye ulaşır. Türkiye saati ile öğle vakti 12:00'de cisimlerin gölge boyu kendi boyuna en yakın seviyede ölçülür.
